Với rất nhiều người, ly cà phê buổi sáng gần như là một nghi thức không thể thiếu để khởi đầu ngày mới đầy năng lượng. Bên cạnh công dụng đánh thức trí óc và các giác quan, thói quen quen thuộc này còn liên tục góp mặt trong các công trình nghiên cứu y sinh học hàng đầu thế giới với nhiều phát hiện thú vị.
Mới đây, trang tin Verywell Health đã tổng hợp kiểm chứng từ nhiều nghiên cứu khác nhau và liệt kê 5 nhóm lợi ích đáng chú ý từ thói quen thưởng thức cà phê mỗi ngày.
Góp phần kéo dài tuổi thọ
Xét về khả năng kéo dài tuổi thọ, một nghiên cứu nổi bật của Trường Dinh dưỡng Friedman thuộc Đại học Tufts (Mỹ), được công bố trên tạp chí Journal of Nutrition đã phân tích dữ liệu từ hơn 46.000 người trưởng thành trong 2 thập kỷ từ 1998 đến 2018.
Với rất nhiều người, ly cà phê buổi sáng gần như là một nghi thức không thể thiếu để khởi đầu ngày mới đầy năng lượng. Ảnh minh họa: Harvard Health
Kết quả chỉ ra rằng, những người duy trì thói quen uống ít nhất 1 tách cà phê có caffeine mỗi ngày có tỷ lệ tử vong do mọi nguyên nhân thấp hơn đáng kể so với người không uống. Điều thú vị nằm ở cách pha chế, khi lợi ích này thể hiện rõ nhất ở cà phê đen hoặc thức uống có rất ít đường và chất béo.
Khi lượng đường và sữa tăng lên, tác dụng tích cực này giảm đi đáng kể. Tuy nhiên, các chuyên gia cũng lưu ý đây mới chỉ là nghiên cứu quan sát ghi nhận mối liên quan, chứ chưa khẳng định mối quan hệ nhân quả trực tiếp.
Nuôi dưỡng hệ vi sinh và hỗ trợ tiêu hóa
Không dừng lại ở đó, loại thức uống phổ biến này còn có mối liên hệ mật thiết với hệ vi sinh đường ruột và quá trình tiêu hóa.
Năm 2024, nhóm nghiên cứu do chuyên gia Paolo Manghi thuộc Đại học Trento (Italia) dẫn dắt đã có những phân tích quy mô lớn trên hơn 22.800 tình nguyện viên ở Mỹ và Anh. Kết quả nghiên cứu, được công bố trên tạp chí Nature Microbiology, cho thấy thành phần lợi khuẩn trong ruột thay đổi rõ rệt ở những người thường xuyên uống cà phê.
Một nghiên cứu tổng hợp năm 2024 của các chuyên gia từ Cơ sở Y khoa của Đại học Texas tại Galveston (Mỹ) cũng cho thấy thức uống này kích thích sự phát triển của một số chủng vi khuẩn lành mạnh, và làm tăng độ đa dạng sinh học trong đường ruột.
Dù vậy, các chuyên gia cũng đưa ra cảnh báo rằng việc lạm dụng quá nhiều tách cà phê mỗi ngày có thể phản tác dụng, và gây ra tình trạng trào ngược dạ dày.
Tăng cường sức khỏe sinh lý nam giới
Ở khía cạnh sinh lý nam giới, cà phê cũng thu hút sự quan tâm của giới nghiên cứu dù mức độ bằng chứng còn khiêm tốn. Tiêu biểu trong số này là công trình từ Đại học Texas ở Houston (Mỹ) được công bố trên tạp chí PLOS ONE, trong đó khảo sát dữ liệu của hơn 3.700 nam giới tại Mỹ.
Công trình trên ghi nhận, những người nạp lượng caffeine tương đương 1-2 tách cà phê/ngày có tỷ lệ báo cáo vấn đề về khả năng cương dương thấp hơn đáng kể so với nhóm gần như không sử dụng.
Về nội tiết, một nghiên cứu nhỏ năm 2024 trên 15 cầu thủ bóng đá nam ghi nhận nồng độ testosterone đo ngay sau các bài tập cao hơn khi họ uống cà phê, kể cả cà phê khử caffeine, so với nhóm dùng giả dược.
Dù bản chất của các công trình trên là nghiên cứu cắt ngang, chỉ phản ánh tương quan chứ chưa thể thiết lập cơ chế nhân quả rõ ràng và vẫn cần thêm nhiều dữ liệu kiểm chứng, đây vẫn là một góc nhìn thú vị về tác động của caffeine đối với cơ thể phái mạnh.
Thúc đẩy quá trình chuyển hóa
Từ lâu, cà phê đã được biết đến với khả năng thúc đẩy quá trình trao đổi chất trong cơ thể. Theo một nghiên cứu tổng quan được công bố năm 2024 trên tạp chí Journal of Endocrinology, uống cà phê làm tăng tốc độ chuyển hóa từ 5% đến 20% trong ít nhất 3 giờ.
Từ lâu, cà phê đã được biết đến với khả năng thúc đẩy quá trình trao đổi chất trong cơ thể. Ảnh minh họa: Black Insomnia Coffee
Một nghiên cứu kinh điển được thực hiện từ những năm 1980 và được công bố trên tạp chí American Journal of Clinical Nutrition cũng cho thấy, cà phê làm tăng quá trình đốt mỡ ở người có cân nặng bình thường. Trong khi ở người béo phì, tốc độ chuyển hóa tăng nhưng việc oxy hóa mỡ không tăng theo.
Tuy nhiên, các chuyên gia dinh dưỡng nhấn mạnh cà phê không thể được xem là giải pháp thay thế cho việc giảm cân hay ăn kiêng khoa học.
Giảm nguy cơ mắc nhiều bệnh mãn tính
Nhóm lợi ích được nghiên cứu sâu rộng nhất chính là khả năng phòng ngừa các bệnh mãn tính. Nhiều phân tích gộp trên 2,4 triệu người cho thấy việc duy trì lượng cà phê hợp lý có liên quan đến việc giảm nguy cơ mắc đái tháo đường loại 2, đột quỵ và một số bệnh lý thần kinh.
Tuy nhiên, toàn bộ các dữ liệu này đều xuất phát từ nghiên cứu quan sát, nên cộng đồng y khoa vẫn giữ góc nhìn thận trọng. Chính vì vậy, cà phê không phải là lựa chọn phù hợp đối với tất cả mọi người.
Theo các chuyên gia, những ai gặp vấn đề về dạ dày, nhạy cảm với caffeine hoặc có lượng đường huyết không ổn định nên tiết chế lượng cà phê tiêu thụ. Phụ nữ mang thai cũng được khuyến cáo duy trì giới hạn uống cà phâ hàng ngày ở mức an toàn.
Song đối với phần lớn người trưởng thành khỏe mạnh, việc thưởng thức 1-3 tách cà phê đen hoặc ít đường mỗi ngày vẫn là khoảng giới hạn lý tưởng để vừa tận hưởng hương vị, vừa chăm sóc sức khỏe bản thân.