Trái cây chứa đường tự nhiên nhưng đồng thời cung cấp chất xơ, vitamin, khoáng chất và nhiều hợp chất thực vật. Hiệp hội Đái tháo đường Hoa Kỳ (ADA) không khuyến nghị loại bỏ trái cây khỏi chế độ ăn của người đái tháo đường. Điều cần quan tâm là loại quả, lượng ăn và tổng lượng carbohydrate trong bữa.
Chỉ số đường huyết (GI) là một tiêu chí hữu ích khi lựa chọn thực phẩm chứa carbohydrate. Thực phẩm có GI từ 55 trở xuống được xếp vào nhóm GI thấp. Tuy nhiên, GI không phản ánh lượng carbohydrate của cả khẩu phần, vì vậy không nên chỉ nhìn vào một con số GI để quyết định ăn bao nhiêu.
Lê là trái cây có chỉ số GI thấp
Nên ưu tiên các loại quả có chỉ số GI thấp, giàu chất xơ khi kiểm soát lượng đường trong máu.
Lê có GI thấp và là loại quả phù hợp để đưa vào chế độ ăn kiểm soát đường huyết. Theo bảng dữ liệu thực phẩm của Viện Dinh dưỡng Quốc gia, lê có GI khoảng 38.
Lê cũng chứa nhiều nước và chất xơ, tạo cảm giác no tương đối tốt. Vị ngọt tự nhiên của lê không đồng nghĩa với việc loại quả này làm đường huyết tăng nhanh. Điều quan trọng vẫn là lượng ăn. Một quả lê nhỏ có thể dùng như một phần trái cây trong bữa phụ. Nếu cần kiểm soát chặt carbohydrate, có thể chia quả thành phần phù hợp với tổng khẩu phần trong ngày.
Táo
Táo cũng nằm trong nhóm trái cây có GI thấp, với GI khoảng 39 theo dữ liệu của Viện Dinh dưỡng Quốc gia. Táo cung cấp chất xơ cùng nhiều hợp chất thực vật, trong đó một phần chất xơ nằm ở vỏ.
Một quả táo nhỏ tương đương khoảng một khẩu phần carbohydrate theo cách tính của ADA, khoảng 15 g carbohydrate cho một khẩu phần trái cây.
Trái cây có thể được dùng thay cho một nguồn carbohydrate khác trong bữa ăn. Vì vậy, ăn một quả táo nhỏ thay cho bánh ngọt hoặc món ăn vặt nhiều đường sẽ phù hợp hơn với mục tiêu kiểm soát lượng đường trong máu. Nên ăn cả quả thay vì ép lấy nước.
Cam
Cam có GI khoảng 40, thuộc nhóm GI thấp. Đây cũng là loại quả cung cấp vitamin C, chất xơ và nhiều vi chất.
Với cam, vấn đề đáng chú ý không nằm ở vị ngọt mà ở cách ăn. Ăn từng múi giúp kiểm soát lượng quả đưa vào cơ thể tốt hơn so với uống một cốc nước cam lớn. Người cần kiểm soát đường huyết nên ưu tiên cam nguyên múi, không thêm đường hoặc mật ong.
Bưởi
Bưởi là một trong những loại quả có GI thấp nhất trong nhóm này. Dữ liệu của Viện Dinh dưỡng ghi nhận bưởi có GI khoảng 25.
Bưởi chứa nhiều nước, ít năng lượng và cung cấp vitamin C. Với người cần kiểm soát lượng đường trong máu, đây là lựa chọn thuận lợi khi ăn với khẩu phần hợp lý.
Bưởi và nước ép bưởi có thể tương tác với một số loại thuốc, vì vậy người đang dùng thuốc nên kiểm tra thông tin tương tác hoặc hỏi bác sĩ, dược sĩ trước khi ăn bưởi với lượng lớn hoặc uống nước ép bưởi thường xuyên.
Dâu tây
Dâu tây có GI khoảng 40 và lượng carbohydrate tương đối thấp so với nhiều loại trái cây khác. Một khẩu phần khoảng 150 g dâu tây cung cấp khoảng 5,8 g carbohydrate và 3,8 g chất xơ. Đây là ưu điểm đáng chú ý nếu mục tiêu là kiểm soát lượng carbohydrate trong khẩu phần.
Dâu tây có thể ăn trực tiếp hoặc dùng cùng sữa chua không đường. Ngược lại, mứt dâu, siro dâu hay các món tráng miệng thêm đường không còn tương đương với quả dâu tươi về mặt dinh dưỡng.
Không nên chỉ nhìn vào chỉ số GI
Người cần kiểm soát đường huyết nên ưu tiên trái cây có GI thấp, giàu chất xơ và ăn với khẩu phần phù hợp.
GI thấp giúp lựa chọn thực phẩm chứa carbohydrate thuận lợi hơn nhưng khẩu phần vẫn là yếu tố quan trọng. Một thực phẩm có GI thấp nếu ăn với lượng lớn vẫn đưa vào cơ thể nhiều carbohydrate.
Theo ADA, một khẩu phần trái cây thường cung cấp khoảng 15 g carbohydrate. Chẳng hạn, một quả táo hoặc cam cỡ nhỏ có thể tương đương một khẩu phần. Với các loại quả mọng tươi, một khẩu phần thường khoảng 3/4 - 1 cốc, tương đương khoảng 125 - 150 g tùy loại quả. Trái cây cũng nên được tính vào tổng lượng carbohydrate của bữa ăn thay vì ăn thêm bên cạnh một khẩu phần đã nhiều tinh bột.
Một phân tích gộp 5 thử nghiệm ngẫu nhiên với 245 người mắc đái tháo đường type 2, công bố năm 2026, cho thấy tiêu thụ trái cây nguyên quả có liên quan với giảm HbA1c và đường huyết lúc đói. Kết quả này củng cố thêm rằng người đái tháo đường không cần loại bỏ trái cây nhưng nghiên cứu vẫn có số lượng thử nghiệm và người tham gia tương đối hạn chế.
Vì vậy, khi muốn kiểm soát lượng đường trong máu, có thể luân phiên trái cây có chỉ số GI thấp như lê, táo, cam, bưởi và dâu tây... Ưu tiên quả tươi, ăn với khẩu phần phù hợp và hạn chế các dạng thêm đường. Không cần kiêng trái cây chỉ vì chúng có vị ngọt.
