Không phải tất cả các loại trà thảo dược người bệnh dạ dày đều có thể sử dụng được. Một số loại có thể làm tăng triệu chứng ở người bị trào ngược, đau thượng vị hoặc niêm mạc dạ dày đang tổn thương, đặc biệt khi sử dụng với nồng độ cao, số lượng nhiều hoặc không đúng thời điểm.
Theo y học cổ truyền, việc sử dụng dược liệu cần căn cứ vào tính vị, tác dụng của từng vị thuốc và thể bệnh của từng người. Vì vậy, người bệnh dạ dày cần thận trọng khi lựa chọn trà thảo dược và không nên sử dụng kéo dài theo kinh nghiệm truyền miệng.
1. Vì sao người bệnh dạ dày cần thận trọng khi uống trà thảo dược?
Ở người bị viêm hoặc tổn thương niêm mạc dạ dày, sự cân bằng giữa các yếu tố tấn công và cơ chế bảo vệ niêm mạc có thể bị thay đổi. Một số loại đồ uống hoặc dược liệu có tính kích thích có thể làm tăng cảm giác đau thượng vị, nóng rát, buồn nôn hoặc khó chịu.
Bên cạnh đó, một số dược liệu có tác động đến khí cơ (sự vận động, lên xuống, ra vào của khí trong cơ thể), nhu động đường tiêu hóa hoặc cơ vòng thực quản, do đó có thể làm một số triệu chứng, đặc biệt là trào ngược, rõ hơn.
Cách sử dụng cũng rất quan trọng: Pha trà quá đặc, uống với lượng lớn, uống khi bụng đói hoặc uống sát thời điểm nằm ngủ đều có thể làm người bệnh khó chịu hơn. Một số dược liệu nếu dùng kéo dài còn có thể gây tác dụng không mong muốn hoặc tương tác với thuốc đang điều trị.
Trà bạc hà có thể không phù hợp với người bệnh dạ dày thường xuyên ợ nóng, ợ chua. Ảnh: AI.
2. Những loại trà thảo dược người bệnh dạ dày không nên uống tùy tiện
2.1. Trà bạc hà
Bạc hà vị cay, tính lương (mát), có tác dụng sơ tán (giải tán tà khí), lý khí (điều hòa sự vận hành của khí). Với người có cơ địa trào ngược, việc sử dụng bạc hà có thể không phù hợp; theo y học hiện đại, bạc hà có thể làm giảm trương lực cơ vòng thực quản dưới ở một số người, tạo điều kiện thuận lợi cho dịch vị trào ngược.
Vì vậy, người thường xuyên ợ nóng, ợ chua hoặc có cảm giác dịch vị trào lên họng không nên uống trà bạc hà tùy tiện. Nếu triệu chứng tăng lên sau khi sử dụng, nên ngừng uống.
2.2. Trà gừng pha quá đặc
Gừng vị cay, tính ôn (ấm), có tác dụng ôn trung (làm ấm trung tiêu), tán hàn (xua tan hàn lạnh), hòa vị (điều hòa chức năng của Vị, hỗ trợ tiêu hóa), chỉ ẩu (giúp giảm buồn nôn). Vì vậy, trong y học cổ truyền, gừng thường được sử dụng trong những trường hợp thuộc thể hàn, có biểu hiện lạnh bụng, buồn nôn, ăn uống kém.
Tuy nhiên, không nên vì vậy mà sử dụng nước gừng càng đặc càng tốt. Ở một số người đang có nóng rát thượng vị hoặc ợ nóng, trà gừng đậm đặc có thể gây khó chịu hoặc làm tăng cảm giác nóng rát. Nếu sử dụng, nên dùng lượng vừa phải, pha loãng và theo dõi phản ứng của cơ thể.
2.3. Trà xanh và các loại trà chứa caffein
Ở một số người bị khó tiêu hoặc trào ngược, caffeine có thể làm triệu chứng như cồn cào, ợ nóng hoặc khó chịu vùng thượng vị rõ hơn. Thông thường, trà được pha càng đậm thì lượng caffeine trong một khẩu phần có thể càng cao.
Do đó, người bệnh dạ dày không nên uống trà đặc khi đói hoặc dùng trà xanh, trà đen thay hoàn toàn nước lọc trong ngày. Nếu sau khi uống xuất hiện ợ nóng, cồn cào hoặc đau thượng vị, nên giảm lượng và độ đậm của trà.
2.4. Các loại trà có vị chua hoặc được pha thêm nhiều nguyên liệu có tính axit
Người bệnh đau thượng vị, nóng rát hoặc trào ngược cũng nên thận trọng với những loại trà được pha thêm chanh, quất hoặc các nguyên liệu có vị chua nếu nhận thấy chúng làm triệu chứng tăng lên.
2.5. Trà thảo dược phối hợp quá nhiều vị
Một vấn đề thường gặp hiện nay là các loại trà được phối hợp rất nhiều nguyên liệu với quảng cáo như "bổ dạ dày", "thải độc", "thanh nhiệt", "hỗ trợ tiêu hóa". Người bệnh tự mua và sử dụng mà không biết rõ thành phần, liều lượng hoặc nguồn gốc.
Theo y học cổ truyền, phối hợp dược liệu cần có mục đích và phù hợp với chứng bệnh. Việc sử dụng quá nhiều vị cùng lúc không những khó xác định vị nào gây khó chịu mà còn có thể làm tăng nguy cơ tác dụng không mong muốn.
3. Người bệnh dạ dày uống trà thảo dược thế nào?
Không phải tất cả người bệnh dạ dày đều phải kiêng hoàn toàn trà thảo dược. Nếu muốn sử dụng, cần chú ý một số nguyên tắc sau:
- Không uống trà quá đặc: Nên pha với lượng dược liệu vừa phải, tránh hãm quá lâu hoặc sử dụng liên tục trong ngày.
- Không uống khi bụng quá đói: Với người có tiền sử đau thượng vị hoặc dễ cồn cào, nên tránh uống những loại trà có vị cay, đắng hoặc chứa caffeine khi chưa ăn gì.
- Không uống quá nhiều ngay sau bữa ăn hoặc trước khi nằm: Đặc biệt ở người bị trào ngược, nên tránh uống một lượng lớn chất lỏng sát thời điểm đi ngủ.
- Không phối hợp quá nhiều loại dược liệu: Nếu muốn thử một loại trà mới, nên sử dụng riêng từng loại với lượng vừa phải để theo dõi khả năng dung nạp.
- Chú ý phản ứng của cơ thể: Nếu sau khi uống xuất hiện hoặc tăng các triệu chứng như đau thượng vị, nóng rát, ợ chua, buồn nôn, đầy bụng, nên ngừng loại trà đó thay vì tiếp tục sử dụng với suy nghĩ "uống lâu mới có tác dụng".
Xem thêm bài đang được quan tâm:
