5 kiểu giảm cân phản khoa học dễ gặp trên mạng xã hội

Dinh dưỡng
SKĐS - Những lời quảng cáo giảm cân nhanh bằng nhịn ăn, detox, thuốc 'đốt mỡ'... không đồng nghĩa với giảm mỡ bền vững, thậm chí tiềm ẩn nguy cơ cho sức khỏe.

1. Nhịn ăn cực đoan để giảm cân nhanh

Nhịn ăn trong thời gian dài hoặc ăn rất ít với mục tiêu giảm cân là một trong những cách giảm cân thường xuất hiện trên mạng xã hội. Một số nội dung còn khuyến khích chỉ uống nước, cà phê hoặc trà thay cho bữa ăn.

Cân nặng có thể giảm nhanh khi lượng năng lượng đưa vào cơ thể giảm mạnh nhưng mức giảm này không chỉ đến từ mỡ. Khi chế độ ăn quá ít năng lượng, cơ thể còn mất nước và khối cơ. Những chế độ quá khắt khe cũng khó duy trì lâu dài và có thể khiến người thực hiện thiếu các chất dinh dưỡng cần thiết.

Theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hoa Kỳ (CDC), giảm cân từ từ, khoảng 0,45 - 0,9 kg mỗi tuần, có xu hướng dễ duy trì hơn so với giảm cân quá nhanh. Một chế độ giảm cân lành mạnh nên kết hợp ăn uống phù hợp, hoạt động thể chất, ngủ đủ và quản lý căng thẳng.

2. Detox bằng nước ép hoặc chỉ uống một số loại nước

5 kiểu giảm cân phản khoa học dễ gặp trên mạng xã hội - Ảnh 1.

Việc chỉ sử dụng nước ép trong thời gian dài khiến chế độ ăn thiếu protein, chất béo thiết yếu và nhiều vi chất.

Các chế độ "detox" thường được quảng cáo với hứa hẹn giúp cơ thể thải độc, làm sạch đường ruột và giảm cân nhanh. Một số phương pháp yêu cầu chỉ uống nước ép rau quả, nước chanh hoặc trà thảo dược trong nhiều ngày.

Các nghiên cứu về chế độ detox còn hạn chế và chất lượng bằng chứng thấp. Việc giảm cân ban đầu nếu có thường liên quan đến lượng calo nạp vào rất thấp, chưa có bằng chứng thuyết phục cho thấy detox giúp kiểm soát cân nặng lâu dài.

Việc chỉ sử dụng nước ép trong thời gian dài cũng khiến chế độ ăn thiếu protein, chất béo thiết yếu và nhiều vi chất. Một số chương trình còn kết hợp thuốc nhuận tràng hoặc yêu cầu uống rất nhiều nước, làm tăng nguy cơ tiêu chảy, mất nước hoặc rối loạn điện giải.

3. Cắt bỏ hoàn toàn một nhóm thực phẩm để giảm cân

Một số nội dung trên mạng xã hội khẳng định muốn giảm cân phải loại bỏ hoàn toàn tinh bột, chất béo hoặc một nhóm thực phẩm nhất định.

Giảm một nhóm thực phẩm không đồng nghĩa với giảm cân. Yếu tố quan trọng vẫn là tổng lượng năng lượng và chất lượng của chế độ ăn. Việc loại bỏ quá nhiều thực phẩm còn có thể khiến khẩu phần mất cân đối và khó duy trì.

Các chuyên gia dinh dưỡng khuyến cáo nên thận trọng với các chế độ ăn kiêng cực đoan, bởi chúng thường khó duy trì lâu dài. Một chế độ giảm cân phù hợp cần hướng đến những thay đổi trong ăn uống và hoạt động thể chất mà người thực hiện có thể duy trì.

4. Tin vào thực phẩm hoặc đồ uống "đốt mỡ"

Cà phê, trà, nước chanh, giấm, một số loại gia vị hoặc sản phẩm được quảng cáo là "đốt mỡ" thường xuất hiện trong các video giảm cân. Tuy nhiên, không có một loại thực phẩm hay đồ uống đơn lẻ nào có thể thay thế chế độ ăn và vận động để tạo ra mức giảm cân đáng kể, bền vững.

Đặc biệt, cần thận trọng với những sản phẩm được quảng cáo có tác dụng giảm cân rất nhanh nhưng không công khai rõ thành phần. Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) cảnh báo nhiều sản phẩm giảm cân được bán dưới dạng viên uống, trà hoặc thực phẩm bổ sung có thể chứa thành phần thuốc không được ghi trên nhãn. Những sản phẩm này có thể gây tác dụng phụ nghiêm trọng và không bảo đảm hiệu quả.

5. Dùng thuốc, trà hoặc viên giảm cân không rõ nguồn gốc

Mới đây, một phụ nữ 35 tuổi ở Phú Thọ nhập viện cấp cứu tại Bệnh viện Hữu nghị Lạc Việt sau thời gian sử dụng thuốc giảm cân, với triệu chứng đau dữ dội vùng thượng vị, buồn nôn và mệt mỏi. Ban đầu, chị tự mua thuốc điều trị vì nghĩ mắc bệnh dạ dày nhưng không cải thiện. Kết quả thăm khám và chụp MRI cho thấy tràn dịch mật, men gan tăng khoảng 600 U/L, cảnh báo tổn thương gan mật nghiêm trọng. Sau hội chẩn, các bác sĩ đã tiến hành phẫu thuật nội soi xử trí tổn thương đường mật kết hợp cắt túi mật.

Trên thực tế, việc dùng thuốc, trà hoặc viên giảm cân không rõ nguồn gốc rất đáng lo ngại khi người dùng mua sản phẩm qua mạng dựa trên lời quảng cáo hoặc đánh giá của người bán mà không biết rõ thành phần.

Tháng 4/2026, Công an TP.HCM triệt phá đường dây sản xuất, buôn bán thực phẩm chức năng giảm cân nhãn hiệu Emo’s chứa chất cấm sibutramine, thu giữ hơn 5.200 gói sản phẩm cùng nhiều nguyên liệu, máy móc và bao bì. Sibutramine là hoạt chất từng được sử dụng trong thuốc giảm cân nhưng đã bị rút khỏi thị trường ở nhiều quốc gia do làm tăng nguy cơ biến cố tim mạch nghiêm trọng. Vụ việc một lần nữa cho thấy nguy cơ từ các sản phẩm giảm cân không rõ nguồn gốc, thành phần.

5 kiểu giảm cân phản khoa học dễ gặp trên mạng xã hội - Ảnh 2.

Hiện trường và tang vật thu giữ trong vụ án triệt phá đường dây sản xuất thực phẩm chức năng giảm cân có chứa chất cấm. Ảnh: Cổng Thông tin điện tử Bộ Công an

FDA hiện vẫn liên tục đưa ra cảnh báo về các sản phẩm giảm cân chứa chất không được công bố. Chẳng hạn, trong năm 2026, cơ quan này đã phát hiện một số sản phẩm giảm cân chứa sibutramine hoặc các chất khác không được ghi trên nhãn. Sibutramine có thể làm tăng huyết áp và nhịp tim, gây nguy cơ đặc biệt ở người có bệnh tim mạch.

Vì vậy, những lời quảng cáo như "giảm 5 - 10 kg trong vài tuần", "không cần ăn kiêng", "không cần tập luyện" hoặc "đốt mỡ toàn thân" nên được xem là dấu hiệu cần thận trọng, đặc biệt khi đi kèm yêu cầu mua sản phẩm hoặc sử dụng một chế độ ăn cực đoan.

Giảm cân an toàn không dựa trên một mẹo nhanh hay một sản phẩm duy nhất mà cần điều chỉnh tổng thể chế độ ăn, vận động và lối sống. Người có bệnh nền, đang dùng thuốc hoặc cần giảm nhiều cân nên trao đổi với chuyên gia y tế để lựa chọn phương pháp phù hợp thay vì tự áp dụng các trào lưu trên mạng xã hội.

5 kiểu giảm cân phản khoa học dễ gặp trên mạng xã hội - Ảnh 4.Hiệu ứng yo-yo và 10 mối nguy hại từ xu hướng ăn kiêng khắc nghiệt

SKĐS - Nhiều chế độ ăn kiêng cấp tốc lan truyền trên mạng xã hội hiện nay thường hứa hẹn mang lại thân hình thon gọn chỉ trong vài tuần. Tuy nhiên, một số phương pháp ăn uống quá khắt khe, tiềm ẩn nhiều rủi ro nghiêm trọng và trực tiếp đe dọa đến sức khỏe.


Ý kiến của bạn