Trong những năm gần đây, với chính sách phát triển kinh tế, mở rộng quan hệ hợp tác, đầu tư, đẩy mạnh phát triển dịch vụ du lịch và công nghiệp, nhiều khu công nghiệp, nhiều loại hình kinh tế xã hội ra đời, góp phần làm thay đổi diện mạo TP. Đà Nẵng, song cũng đặt ra những khó khăn mới, trong đó có sự gia tăng của tệ nạn mại dâm, ma tuý... Đây là những yếu tố thuận lợi làm gia tăng tình hình dịch HIV/AIDS tại địa phương này.
Lồng ghép các chương trình
Kể từ khi người nhiễm HIV/AIDS đầu tiên tại Đà Nẵng được phát hiện vào tháng 4/1993 và đến tháng 10/2010, Đà Nẵng đã phát hiện 1.208 người nhiễm, trong đó đã có 534 bệnh nhân AIDS và 308 người đã chết do AIDS. Điều đáng lưu ý là số lây nhiễm HIV qua quan hệ tình dục không an toàn đang ngày càng chiếm ưu thế trong hình thái lây nhiễm HIV hiện nay của Đà Nẵng. Số ca nhiễm HIV được phát hiện trong giai đoạn 2001 – 2010 do quan hệ tình dục không an toàn chiếm 62%, trong khi đó tỷ lệ này trong 7 năm trước đó là 15%. Độ tuổi nhiễm HIV mới và tích luỹ tiếp tục tập trung chủ yếu trong nhóm tuổi từ 20 - 39 và nhiễm HIV ở nhóm dưới 13 tuổi tăng gấp 2 lần so với cùng kỳ năm trước...
Để đối phó với sự gia tăng của HIV/AIDS, phấn đấu giảm tỷ lệ nhiễm HIV/AIDS trong cộng đồng dân cư dưới 0,15% vào năm 2015, thành phố triển khai các chương trình thông tin, giáo dục, truyền thông, chương trình can thiệp giảm tác hại, chăm sóc và điều trị bệnh nhân AIDS, chương trình dự phòng lây truyền HIV từ mẹ sang con...
Cùng với các biện pháp can thiệp về phòng, chống HIV/AIDS, với sự chỉ đạo sát sao của UBND thành phố, Đà Nẵng tiếp tục phấn đấu thực hiện thành phố “5 không”. Một trong 5 không ấy là “không có người nghiện ma túy trong cộng đồng”.
 Bệnh nhân đến uống methadon trước sự chứng kiến của nhân viên y tế. Ảnh: TH |
Và liệu pháp methadon
Vấn đề đặt ra là, Đà Nẵng đã triển khai chương trình “5 không”, trong đó không có người nghiện chích ma túy và việc triển khai chương trình methadon ở đây liệu có mâu thuẫn?
Trả lời cho câu hỏi này, BS. Phạm Thị Đào, Giám đốc Trung tâm phòng, chống HIV/AIDS Đà Nẵng cho biết: Thực tế cho thấy, với các giải pháp đề ra, TP. Đà Nẵng cũng không tránh khỏi những trường hợp cai nghiện tại các trung tâm khi trở về địa phương lại tái nghiện trở lại. Và chương trình methadon là một giải pháp cho họ để dự phòng lây nhiễm HIV.
Hiện Đà Nẵng đã triển khai được cơ sở điều trị methadon số 1 đặt tại quận Thanh Khê. BS. Huỳnh Văn Chi, Trưởng cơ sở điều trị cho biết, từ khi thành lập (tháng 7/2010) đến nay cơ sở đã điều trị cho 56 bệnh nhân. Khi vào điều trị, ngoài tiêu chuẩn được Bộ Y tế hướng dẫn thì điều đơn giản nhất phải có đơn tự nguyện mà bản thân họ và gia đình ký vào đó thực hiện theo tinh thần tự nguyện, không bắt buộc và phải hoàn thành thủ tục hồ sơ về hành chính.
Trước khi bác sĩ khám đánh giá, bệnh nhân phải qua 2 lớp tư vấn và phải thực hiện nguyên tắc, quy định, quy trình mà chương trình đề ra. Và một điều bắt buộc là bệnh nhân đã tham gia vào chương trình methadon thì không được sử dụng heroin nữa...
Với những cách làm riêng biệt và bằng nhiều giải pháp khác nhau, hy vọng Đà Nẵng sẽ thành công trong chương trình “5 không” cũng như triển khai các biện pháp can thiệp, giảm tác hại trong dự phòng lây nhiễm HIV/AIDS trên địa bàn thành phố có hiệu quả.
Đặng Thanh