1. "Ozempic tự nhiên" thực chất là gì?
"Ozempic tự nhiên" không phải thuật ngữ y học chính thức, không phải tên thuốc và cũng không được các hướng dẫn điều trị giảm cân công nhận. Khái niệm này thường được dùng trên mạng xã hội hoặc trong quảng cáo để mô tả các loại thực phẩm, đồ uống hoặc sản phẩm bổ sung được cho là có thể:
- Làm tăng cảm giác no;
- Giảm thèm ăn;
- Hỗ trợ giảm cân;
- Hoặc "kích hoạt GLP-1".
Trên thực tế, một số thực phẩm có thể hỗ trợ điều hòa cảm giác đói – no ở mức sinh lý, nhưng điều đó khác hoàn toàn với tác dụng của thuốc điều trị. Hiện chưa có bằng chứng khoa học cho thấy thực phẩm hay đồ uống có thể tạo hiệu quả tương đương semaglutide – hoạt chất thuộc nhóm thuốc GLP-1.
Ozempic là tên thương mại của semaglutide, thuốc kê đơn thuộc nhóm đồng vận thụ thể GLP-1, được sử dụng trong điều trị đái tháo đường type 2 và ở một số chế phẩm, liều dùng phù hợp cho quản lý cân nặng ở người đủ tiêu chuẩn điều trị.
Một số nhóm thực phẩm có thể hỗ trợ kiểm soát khẩu phần ăn nếu được đưa vào chế độ ăn cân đối.
2. 5 hiểu lầm phổ biến về "Ozempic tự nhiên"
Hiểu lầm 1: Uống giấm táo hoặc nước chanh có thể giảm cân như ozempic
Đây là quan niệm đang lan truyền rộng rãi nhưng chưa được chứng minh. Một số nghiên cứu nhỏ cho thấy giấm hoặc đồ uống chứa axit có thể ảnh hưởng nhẹ đến cảm giác no hoặc lượng thức ăn ở một số thời điểm. Tuy nhiên, hiện chưa có bằng chứng lâm sàng chất lượng cao cho thấy giấm táo hoặc nước chanh tạo hiệu quả giảm cân tương đương semaglutide.
Ngoài ra, lạm dụng giấm hoặc nước chanh đậm đặc còn có thể gây:
- Kích ứng dạ dày;
- Khó chịu tiêu hóa;
- Ảnh hưởng men răng.
Hiểu lầm 2: Ăn thật nhiều protein sẽ tạo tác dụng giống thuốc GLP-1
Protein là thành phần quan trọng trong chế độ giảm cân vì có thể giúp kéo dài cảm giác no và hỗ trợ duy trì khối cơ. Tuy nhiên, tác dụng này chỉ là đáp ứng sinh lý tự nhiên của cơ thể sau bữa ăn.
Semaglutide lại hoạt động theo cơ chế dược lý khác: Tác động lên thụ thể GLP-1 với thời gian kéo dài hơn nhiều. Nói cách khác, một bữa ăn giàu protein không thể thay thế vai trò của thuốc khi đã có chỉ định điều trị.
Hiểu lầm 3: Có thể bỏ thuốc nếu đã áp dụng "Ozempic tự nhiên"
Đây là hiểu lầm cần cảnh giác. Người đang điều trị các bệnh lý: Đái tháo đường; béo phì; bệnh tim mạch; rối loạn chuyển hóa... không nên tự ý ngừng thuốc để chuyển sang các công thức lan truyền trên mạng.
Việc thay đổi điều trị cần được bác sĩ đánh giá dựa trên:
- Mục tiêu điều trị;
- Tình trạng chuyển hóa;
- Thuốc đang dùng;
- Nguy cơ tác dụng phụ.
Hiểu lầm 4: Thực phẩm chức năng "kích hoạt GLP-1" đã được chứng minh hiệu quả
Hiện nay có nhiều sản phẩm quảng bá theo hướng:
- Tăng tiết GLP-1;
- Kích hoạt hormone no;
- Hỗ trợ như thuốc GLP-1.
Tuy nhiên, phần lớn chưa có dữ liệu từ thử nghiệm ngẫu nhiên đối chứng quy mô lớn chứng minh hiệu quả giảm cân và độ an toàn lâu dài. Người tiêu dùng cần đặc biệt thận trọng với các quảng cáo sử dụng hình ảnh bác sĩ, viện nghiên cứu hoặc thuật ngữ chuyên môn để tạo niềm tin.
Hiểu lầm 5: Giảm cân chỉ cần tìm đúng một loại thực phẩm
Đây là quan niệm đơn giản hóa một vấn đề phức tạp. Béo phì hiện được xem là bệnh mạn tính, chịu ảnh hưởng của nhiều yếu tố: Di truyền; nội tiết; giấc ngủ; hành vi ăn uống; môi trường sống; mức độ vận động; tình trạng tâm lý. Vì thế, không có loại thực phẩm nào đủ khả năng thay thế toàn bộ quá trình điều trị.
3. Những thực phẩm có thể hỗ trợ cảm giác no trong chế độ giảm cân
Dù không phải "Ozempic tự nhiên", một số nhóm thực phẩm có thể hỗ trợ kiểm soát khẩu phần ăn nếu được đưa vào chế độ ăn cân đối.
- Thực phẩm giàu protein: Cá, thịt nạc, trứng, đậu phụ, sữa.
- Rau xanh: Rau cải, súp lơ, cải bó xôi, rau muống.
- Yến mạch và ngũ cốc nguyên hạt: Yến mạch nguyên cán, gạo lứt, bánh mì nguyên cám.
- Đậu và các loại hạt họ đậu: Đậu nành, đậu xanh, đậu lăng.
- Trái cây nguyên quả: Táo, lê, bưởi, ổi.
- Chất béo không bão hòa: Quả bơ, dầu ô liu, các loại hạt.
Những thực phẩm này giúp xây dựng chế độ ăn bền vững hơn nhưng không thay thế thuốc điều trị.
Mời độc giả xem thêm video:
Giảm cân và kiểm soát đường huyết nhờ đi bộ sau bữa ăn.
