Thị lực có thể suy giảm dần theo tuổi tác do những thay đổi ở võng mạc, thủy tinh thể và các cấu trúc khác của mắt. Bên cạnh khám mắt định kỳ, chế độ ăn cung cấp đầy đủ vitamin, khoáng chất và các hợp chất có lợi cũng góp phần duy trì chức năng thị giác, bảo vệ sức khỏe đôi mắt khi lớn tuổi.
1. Lutein và zeaxanthin tốt cho thị lực
Lutein và zeaxanthin là hai carotenoid tập trung tự nhiên tại võng mạc, đặc biệt ở vùng hoàng điểm (điểm vàng) - khu vực đảm nhiệm thị lực trung tâm, giúp mắt nhìn rõ chi tiết. Hai dưỡng chất này tạo nên sắc tố hoàng điểm, có khả năng hấp thụ một phần ánh sáng xanh và tham gia bảo vệ tế bào võng mạc trước tác động của quá trình oxy hóa.
Một số nghiên cứu cho thấy bổ sung lutein và zeaxanthin có thể làm tăng mật độ sắc tố hoàng điểm. Các thử nghiệm lâm sàng ghi nhận lợi ích của hai carotenoid này trong việc làm chậm tiến triển thoái hóa hoàng điểm liên quan tuổi tác ở một số nhóm bệnh nhân, đặc biệt là người mắc bệnh ở giai đoạn trung gian (hay giai đoạn tiến triển).
Lutein có nhiều trong các loại rau lá xanh đậm như cải bó xôi, cải xoăn, bông cải xanh; zeaxanthin có trong ngô, lòng đỏ trứng, ớt chuông và một số loại rau xanh. Cả hai cũng thường được kết hợp trong các sản phẩm bổ sung cho mắt. Hiện chưa có mức liều bổ sung chung được khuyến nghị cho tất cả người cao tuổi. Người dùng nên cân nhắc chế độ ăn, tình trạng sức khỏe của mắt và tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng, đặc biệt nếu đã được chẩn đoán thoái hóa hoàng điểm hoặc đang theo dõi bệnh lý võng mạc.

Bên cạnh khám mắt định kỳ, chế độ ăn cung cấp đầy đủ vitamin, khoáng chất và các hợp chất có lợi cũng góp phần duy trì chức năng thị giác, bảo vệ sức khỏe đôi mắt khi lớn tuổi. Ảnh minh họa AI.
2. Kẽm tham gia duy trì chức năng võng mạc
Kẽm là khoáng chất cần thiết cho hoạt động của nhiều enzyme và quá trình chuyển hóa trong cơ thể. Đối với mắt, kẽm tham gia vận chuyển vitamin A từ gan đến võng mạc để tạo sắc tố thị giác, hỗ trợ khả năng nhìn trong điều kiện ánh sáng yếu.
Nhu cầu kẽm khuyến nghị đối với người trưởng thành là khoảng 8 mg/ngày ở nữ và 11 mg/ngày ở nam. Tuy nhiên, hàm lượng trong các sản phẩm bổ mắt có thể cao hơn mức này. Bổ sung kẽm liều cao kéo dài có thể cản trở hấp thu đồng, dẫn đến thiếu đồng, thiếu máu và một số rối loạn thần kinh. Vì vậy, không nên tự ý sử dụng sản phẩm chứa hàm lượng kẽm cao trong thời gian dài.
3. Vitamin E bảo vệ tế bào mắt trước stress oxy hóa
Vitamin E là chất chống oxy hóa tan trong chất béo, giúp bảo vệ màng tế bào trước tác động của các gốc tự do. Đặc tính này có ý nghĩa đối với những mô chứa nhiều acid béo không bão hòa, trong đó có các cấu trúc của võng mạc. Việc cung cấp đủ vitamin E góp phần duy trì khả năng bảo vệ tế bào trước stress oxy hóa. Tuy nhiên, bổ sung vitamin E liều cao không đồng nghĩa với việc tăng hiệu quả bảo vệ mắt.
Nhu cầu vitamin E khuyến nghị đối với người trưởng thành là 15 mg mỗi ngày. Đặc biệt, vitamin E liều cao có thể làm tăng nguy cơ chảy máu khi sử dụng cùng thuốc chống đông hoặc thuốc chống kết tập tiểu cầu. Người đang dùng warfarin, aspirin hoặc các thuốc ảnh hưởng đến đông máu cần trao đổi với bác sĩ trước khi sử dụng sản phẩm chứa vitamin E liều cao.
4. Vitamin C góp phần duy trì cấu trúc và chức năng của mắt
Vitamin C tham gia bảo vệ tế bào trước tổn thương oxy hóa và cần thiết cho quá trình tổng hợp collagen. Đây là protein cấu trúc quan trọng đối với giác mạc, củng mạc và các mô liên kết trong mắt. Vitamin C còn góp phần duy trì sức khỏe của các mô mắt, hỗ trợ hoạt động bình thường của hệ thống chống oxy hóa trong cơ thể.
Nhu cầu vitamin C khuyến nghị đối với người trưởng thành là 75 mg/ngày ở nữ và 90 mg/ngày ở nam. Người hút thuốc cần bổ sung thêm 35 mg/ngày so với mức nhu cầu thông thường để bù đắp lượng vitamin bị tiêu hao do độc tố. Dùng vitamin C liều cao có thể gây tiêu chảy, buồn nôn, đau bụng và làm tăng nguy cơ sỏi thận ở một số người. Ngưỡng dung nạp tối đa đối với người trưởng thành là 2.000 mg/ngày từ mọi nguồn.
Lưu ý khi sử dụng thực phẩm bổ sung cho mắt
Thực phẩm bổ sung có thể cung cấp các dưỡng chất cần thiết cho mắt, nhưng không phải ai lớn tuổi cũng cần sử dụng. Việc bổ sung nên dựa trên chế độ ăn, tình trạng dinh dưỡng, bệnh lý đang mắc và nhu cầu thực tế của từng người.
Khi lựa chọn sản phẩm, cần kiểm tra thành phần và hàm lượng từng thành phần, đặc biệt nếu đang sử dụng vitamin tổng hợp hoặc các chế phẩm bổ sung khác để tránh trùng lặp. Không nên tự ý kết hợp nhiều sản phẩm bổ mắt hoặc sử dụng liều cao kéo dài với mong muốn tăng cường hiệu quả bảo vệ thị lực.
Người đang điều trị bệnh mạn tính, sử dụng thuốc nên hỏi ý kiến bác sĩ, dược sĩ trước khi dùng. Đặc biệt, người hút thuốc cần tránh các sản phẩm chứa beta-carotene liều cao do nguy cơ ung thư phổi đã được ghi nhận trong một số nghiên cứu.
Duy trì chế độ ăn đa dạng, không hút thuốc, kiểm soát các bệnh lý nền và khám mắt định kỳ vẫn là những yếu tố quan trọng giúp bảo vệ thị lực khi lớn tuổi. Thực phẩm bổ sung chỉ nên được sử dụng đúng đối tượng, đúng hàm lượng và không thay thế việc thăm khám hoặc điều trị các bệnh lý nhãn khoa.
Mời bạn đọc xem thêm: