- 1. Phụ nữ giảm dần số lượng trứng trong buồng trứng theo tuổi tác
- 2. Cách nhận biết ngày rụng trứng qua cơn đau bụng ở một bên buồng trứng
- 3. Căng thẳng tâm lý có thể làm buồng trứng ngừng rụng trứng
- 4. U nang buồng trứng lành tính là tình trạng rất thường gặp
- 5. Mụn nội tiết và kinh nguyệt không đều do buồng trứng mất cân bằng
Buồng trứng là hai tuyến nhỏ hình bầu dục bằng quả nho nằm đối xứng hai bên tử cung. Không chỉ lưu trữ hàng ngàn nang trứng để duy trì nòi giống, bộ phận này còn liên tục giao tiếp với não bộ nhằm điều hòa hormone estrogen và progesterone.
Việc các nội tiết tố này tăng giảm thất thường sẽ tác động sâu sắc đến chu kỳ kinh nguyệt, độ đàn hồi của xương, sức khỏe tim mạch cùng diện mạo của phái nữ.
1. Phụ nữ giảm dần số lượng trứng trong buồng trứng theo tuổi tác
Buồng trứng là hai cơ quan nhỏ có hình quả trứng thuộc hệ thống sinh sản của nữ giới.
Một sự thật là phụ nữ không thể tự sản sinh thêm trứng mới trong suốt cuộc đời. Tất cả số lượng trứng đều được định sẵn ngay từ khoảnh khắc chào đời.
- Lúc mới sinh: Bé gái sở hữu khoảng 1 - 2 triệu quả trứng.
- Tuổi dậy thì: Số lượng này sụt giảm mạnh, chỉ còn khoảng 300.000 - 400.000 quả.
- Cứ mỗi tháng: Buồng trứng sẽ giảm khoảng 1.000 quả trứng một cách tự nhiên.
Chính cơ chế này giải thích vì sao sau tuổi 30, cả số lượng lẫn chất lượng trứng đều giảm nhanh, khiến việc thụ thai trở nên khó khăn hơn. Đây cũng là lý do trào lưu trữ đông trứng hoặc trữ đông phôi đang bùng nổ toàn cầu, giúp phụ nữ hiện đại chủ động thời gian để tập trung cho sự nghiệp trước khi làm mẹ.
2. Cách nhận biết ngày rụng trứng qua cơn đau bụng ở một bên buồng trứng
Nhiều người nghĩ rụng trứng là một quá trình diễn ra âm thầm nhưng thực tế, cơ thể phụ nữ hoàn toàn có thể cảm nhận được nó. Hiện tượng này trong y khoa gọi là Mittelschmerz (cơn đau giữa chu kỳ).
Nếu bỗng nhiên thấy một cơn nhói nhẹ, âm ỉ ở một bên vùng chậu vào khoảng giữa tháng, đó chính là lúc nang trứng căng mọng và vỡ ra để giải phóng trứng. Cơn đau này thường chỉ khu trú ở một bên (tùy thuộc vào việc buồng trứng bên trái hay bên phải hoạt động tháng đó) và sẽ tự dịu đi trong vòng 48 giờ. Rất nhiều phụ nữ nhạy cảm đã dùng chính dấu hiệu đau Mittelschmerz này như một thước đo tự nhiên để tính ngày thụ thai hoặc phòng tránh thai rất chính xác.
3. Căng thẳng tâm lý có thể làm buồng trứng ngừng rụng trứng
Khi đối mặt với áp lực công việc, mất ngủ triền miên hay cú sốc tâm lý, giao tiếp giữa não bộ và buồng trứng sẽ ngay lập tức bị nghẽn mạch.
Khi nồng độ hormone căng thẳng (cortisol) tăng vọt, nó sẽ phát tín hiệu làm gián đoạn chu kỳ rụng trứng thông thường. Đây là cơ chế tự vệ sinh học tuyệt vời của tự nhiên, cơ thể hiểu rằng môi trường hiện tại đang quá bất ổn và không an toàn để nuôi dưỡng một sinh linh mới, vì thế nó sẽ tạm thời khóa chức năng sinh sản lại. Do đó, nếu đang mong con, việc giải tỏa tâm lý, tập thể thao nhẹ nhàng và thiền định quan trọng không kém gì việc bổ sung thuốc bổ.
4. U nang buồng trứng lành tính là tình trạng rất thường gặp
Hầu hết mọi phụ nữ trong độ tuổi sinh sản đều sẽ có ít nhất một lần xuất hiện nang buồng trứng (u nang) trong đời. Phần lớn chúng là các nang chức năng lành tính hình thành do chu kỳ kinh nguyệt. Các nang này không gây đau đớn và tự biến mất sau vài tuần mà không cần can thiệp y tế.
Tuy nhiên, tuyệt đối không được chủ quan nếu u nang phát triển quá lớn hoặc phức tạp. Hãy đến gặp bác sĩ sản phụ khoa ngay lập tức nếu xuất hiện các dấu hiệu cảnh báo nguy hiểm sau:
- Đau vùng chậu dữ dội, quặn thắt đột ngột và không có dấu hiệu thuyên giảm.
- Cảm thấy đau rát, khó chịu rõ rệt trong và sau khi quan hệ tình dục.
- Bụng chướng to, đầy hơi liên tục kèm theo sụt cân nhanh không rõ nguyên nhân.
- Kỳ kinh nguyệt rối loạn nghiêm trọng, rong kinh hoặc vô kinh kéo dài.
5. Mụn nội tiết và kinh nguyệt không đều do buồng trứng mất cân bằng
Buồng trứng không chỉ quản lý việc sinh con, nó còn giữ cho làn da và vóc dáng. Khi hệ nội tiết hoạt động trơn tru, làn da sẽ mịn màng, tinh thần ổn định. Ngược lại, nếu cán cân hormone bị lệch, cơ thể sẽ phản ứng dữ dội.
Điển hình là hội chứng buồng trứng đa nang - căn bệnh khiến nồng độ hormone nam giới (androgen) tăng cao bất thường. Hội chứng buồng trứng đa nang bộc phát ra ngoài khiến mụn trứng cá bọc cứng đầu khắp cơ thể, kinh nguyệt thất thường và hiện tượng rậm lông theo kiểu nam giới. Để điều trị, các bác sĩ thường phải phối hợp giữa thuốc điều hòa insulin, thuốc nội tiết kết hợp với một chế độ ăn cắt giảm đường tinh luyện nghiêm ngặt.
