Tình trạng co mạch, huyết áp tăng và nhịp tim thay đổi khi trời lạnh có thể làm gia tăng nguy cơ nhồi máu cơ tim, đặc biệt ở người cao tuổi, người mắc tăng huyết áp, đái tháo đường hoặc có bệnh lý tim mạch từ trước.
1. Vì sao thời tiết lạnh làm tăng nguy cơ nhồi máu cơ tim?
Nhồi máu cơ tim là tình trạng một phần cơ tim bị tổn thương hoặc hoại tử do dòng máu cung cấp cho cơ tim bị gián đoạn, thường là hậu quả của tình trạng tắc nghẽn đột ngột động mạch vành. Đây là một cấp cứu tim mạch nguy hiểm. Nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời, người bệnh có thể gặp các biến chứng nghiêm trọng như rối loạn nhịp tim, suy tim, sốc tim, thậm chí tử vong.
Vào mùa đông, khi nhiệt độ môi trường giảm, cơ thể sẽ kích hoạt cơ chế giữ nhiệt, trong đó có hiện tượng co các mạch máu ngoại vi. Đồng thời, hoạt động của hệ thần kinh giao cảm tăng lên, làm tăng giải phóng các hormone như catecholamin. Những thay đổi này có thể khiến huyết áp tăng, nhịp tim nhanh hơn và tim phải hoạt động nhiều hơn để duy trì tuần hoàn máu.
Ở người có bệnh lý mạch vành, tình trạng co mạch và tăng nhu cầu oxy của cơ tim có thể làm mất cân bằng giữa lượng oxy được cung cấp và nhu cầu của cơ tim. Nếu động mạch vành đã bị xơ vữa, lòng mạch hẹp hoặc có mảng xơ vữa không ổn định, nguy cơ xảy ra biến cố tim mạch có thể tăng lên.
Ngoài ra, thời tiết lạnh còn có thể làm tăng độ nhớt của máu và thúc đẩy một số cơ chế đông máu. Đây là những yếu tố có thể góp phần làm tăng nguy cơ hình thành huyết khối, đặc biệt ở người đã có bệnh lý tim mạch.
Tình trạng co mạch, huyết áp tăng và nhịp tim thay đổi khi trời lạnh có thể làm gia tăng nguy cơ nhồi máu cơ tim. Ảnh AI
2. Những ai có nguy cơ nhồi máu cơ tim cao?
Nhồi máu cơ tim có thể xảy ra ở nhiều lứa tuổi, nhưng nguy cơ cao hơn ở những người có các yếu tố làm tổn thương mạch máu và thúc đẩy xơ vữa động mạch, gồm:
- Người mắc tăng huyết áp: Đặc biệt là những trường hợp không điều trị, điều trị không thường xuyên hoặc huyết áp chưa được kiểm soát đạt mục tiêu. Huyết áp cao kéo dài làm tổn thương thành mạch và tăng gánh nặng cho tim.
- Người mắc đái tháo đường: Đường huyết tăng kéo dài có thể gây tổn thương mạch máu, thúc đẩy xơ vữa động mạch và làm tăng nguy cơ bệnh mạch vành.
- Người rối loạn lipid máu: Nồng độ cholesterol, đặc biệt là cholesterol LDL, tăng cao có thể thúc đẩy hình thành mảng xơ vữa trong lòng động mạch vành.
- Người thừa cân, béo phì, ít vận động: Đây là những yếu tố liên quan đến tăng huyết áp, rối loạn đường huyết và mỡ máu.
- Người hút thuốc lá, sử dụng nhiều rượu bia: Các thói quen này làm tăng nguy cơ tổn thương mạch máu và biến cố tim mạch.
- Người thường xuyên căng thẳng, làm việc quá sức, thiếu ngủ: Stress kéo dài và giấc ngủ không đầy đủ có thể ảnh hưởng bất lợi đến huyết áp và sức khỏe tim mạch.
Đặc biệt, người đã được chẩn đoán mắc bệnh mạch vành, từng bị nhồi máu cơ tim hoặc có tiền sử can thiệp động mạch vành cần chủ động phòng ngừa và theo dõi sức khỏe trong mùa lạnh.
3. Nhận biết dấu hiệu cảnh báo nhồi máu cơ tim
Dấu hiệu điển hình của nhồi máu cơ tim là đau hoặc tức ngực, thường ở vùng sau xương ức. Người bệnh có thể cảm thấy ngực bị đè nặng, bóp nghẹt, thắt chặt hoặc đau như có vật nặng đè lên. Cơn đau có thể lan lên cổ, hàm, vai, lưng hoặc xuống một hay cả hai cánh tay, thường gặp ở tay trái.
Cơn đau có thể xuất hiện khi gắng sức, xúc động mạnh hoặc ngay cả khi đang nghỉ ngơi. Đau ngực do nhồi máu cơ tim thường kéo dài trên vài phút, có thể tăng dần hoặc tái diễn, không giảm rõ khi nghỉ ngơi.
Ngoài đau ngực, người bệnh có thể xuất hiện các triệu chứng đi kèm như:
- Khó thở, cảm giác hụt hơi.
- Vã mồ hôi lạnh, da tái nhợt.
- Buồn nôn hoặc nôn.
- Chóng mặt, choáng váng, cảm giác sắp ngất.
- Hồi hộp, tim đập nhanh hoặc nhịp tim bất thường.
Đáng lưu ý, không phải trường hợp nhồi máu cơ tim nào cũng có biểu hiện đau ngực dữ dội. Người cao tuổi, người mắc đái tháo đường, phụ nữ có thể có triệu chứng không điển hình như mệt lả, khó thở, buồn nôn hoặc đau vùng thượng vị. Vì vậy, khi xuất hiện những biểu hiện bất thường, đặc biệt ở người có yếu tố nguy cơ tim mạch, cần được thăm khám khẩn cấp.
