Tắt hết đèn, nằm trên giường và tiếp tục lướt điện thoại là thói quen của nhiều người, đặc biệt vào buổi tối.
Không ít người lo ngại nhìn màn hình trong bóng tối có thể làm hỏng mắt, gây cận thị hoặc suy giảm thị lực. Tuy nhiên, điều đáng chú ý hơn là những biểu hiện khó chịu ở mắt sau thời gian sử dụng thiết bị kéo dài.
Việc sử dụng điện thoại trong thời gian dài, đặc biệt khi nhìn ở khoảng cách gần và ít cho mắt nghỉ, có thể gây các triệu chứng thường gặp của mỏi mắt do sử dụng thiết bị kỹ thuật số. Tình trạng này thường cải thiện sau khi ngừng nhìn màn hình, nghỉ ngơi và điều chỉnh thói quen sử dụng.
1. Những biểu hiện thường gặp ở mắt khi dùng điện thoại quá lâu vào buổi tối
1.1. Mắt mỏi, nặng hoặc căng
Sau một thời gian tập trung nhìn màn hình, mắt có thể xuất hiện cảm giác mỏi, nặng, căng hoặc khó chịu. Tình trạng này dễ nhận thấy hơn khi người dùng đọc chữ nhỏ, xem video hoặc lướt điện thoại liên tục mà không cho mắt nghỉ.
1.2. Khô, cay hoặc cộm mắt
Khi tập trung vào màn hình, tần suất chớp mắt thường giảm. Điều này khiến nước mắt trên bề mặt nhãn cầu bay hơi nhanh hơn, từ đó gây khô, cay, rát hoặc cảm giác như có dị vật trong mắt.
Những người vốn bị khô mắt có thể cảm thấy các triệu chứng rõ rệt hơn sau thời gian sử dụng điện thoại kéo dài.
1.3. Nhìn mờ thoáng qua
Nhìn gần liên tục khiến hệ thống điều tiết của mắt phải hoạt động trong thời gian dài. Sau khi sử dụng điện thoại, một số người có thể cảm thấy hình ảnh hơi mờ hoặc khó chuyển tiêu điểm khi nhìn từ gần sang xa.
Thông thường, triệu chứng này có thể giảm sau khi mắt được nghỉ ngơi. Tuy nhiên, nếu nhìn mờ kéo dài hoặc xuất hiện thường xuyên, người bệnh không nên tự cho rằng nguyên nhân chỉ do sử dụng điện thoại.
1.4. Đau đầu, căng quanh mắt
Mỏi mắt có thể đi kèm cảm giác đau đầu, căng vùng trán hoặc quanh hốc mắt. Triệu chứng thường xuất hiện sau khi phải tập trung nhìn gần trong thời gian dài, nhất là khi màn hình có chữ nhỏ, độ sáng không phù hợp hoặc người dùng giữ tư thế không thoải mái.
1.5. Khó chịu khi chuyển từ màn hình sáng sang môi trường tối
Khi căn phòng gần như tối hoàn toàn nhưng màn hình điện thoại có độ sáng cao, sự tương phản giữa màn hình và môi trường xung quanh lớn. Người dùng có thể cảm thấy chói, khó chịu hoặc cần một khoảng thời gian để mắt thích nghi khi chuyển ánh nhìn khỏi màn hình.
Những biểu hiện trên thường thuộc nhóm triệu chứng của mỏi mắt do sử dụng thiết bị kỹ thuật số và không đồng nghĩa với việc cấu trúc mắt đã bị tổn thương nghiêm trọng.

Dùng điện thoại trong thời gian dài, nhất là trong bóng tối, có thể gây mỏi mắt, khô mắt và nhìn mờ. Ảnh Hải Phong.
2. Vì sao nhìn điện thoại trong bóng tối dễ gây khó chịu?
Không gian tối không biến điện thoại thành tác nhân trực tiếp gây "hỏng mắt". Tuy nhiên, điều kiện nhìn không phù hợp có thể khiến các triệu chứng mỏi mắt trở nên rõ rệt hơn.
Màn hình quá sáng so với môi trường xung quanh: Khi phòng tối nhưng màn hình phát sáng mạnh, mắt phải thích nghi với sự chênh lệch ánh sáng lớn. Độ sáng màn hình quá cao có thể làm tăng cảm giác chói và khó chịu. Vì vậy, nên điều chỉnh độ sáng phù hợp với môi trường thay vì để màn hình ở mức tối đa.
Mắt phải điều tiết khi nhìn gần trong thời gian dài: Điện thoại thường được sử dụng ở khoảng cách gần. Việc đọc tin nhắn, xem video hoặc lướt mạng xã hội liên tục khiến mắt phải duy trì hoạt động điều tiết. Nếu không được nghỉ ngơi, cảm giác căng, mỏi mắt hoặc đau đầu có thể xuất hiện.
Giảm tần suất chớp mắt: Khi tập trung vào nội dung trên màn hình, nhiều người vô thức chớp mắt ít hơn. Lớp nước mắt trên bề mặt mắt vì thế dễ bay hơi, làm tăng cảm giác khô, cộm hoặc rát.
Nội dung yêu cầu tập trung liên tục: Chữ nhỏ, hình ảnh chuyển động nhanh hoặc nội dung cần đọc trong thời gian dài đều khiến mắt phải duy trì sự tập trung. Nếu vừa nằm trong phòng tối vừa giữ điện thoại ở khoảng cách gần, cảm giác khó chịu có thể xuất hiện nhanh hơn.
3. Làm gì để giảm mỏi mắt khi dùng điện thoại?
Không nên nằm trong phòng hoàn toàn tối để sử dụng điện thoại trong thời gian dài. Có thể duy trì ánh sáng nền dịu trong phòng và điều chỉnh độ sáng màn hình phù hợp.
Khi sử dụng thiết bị, nên chủ động cho mắt nghỉ định kỳ, nhìn ra xa thay vì tập trung liên tục vào màn hình. Giữ điện thoại ở khoảng cách phù hợp, hạn chế đọc chữ quá nhỏ và tránh sử dụng kéo dài trước giờ đi ngủ.
Một nguyên tắc đơn giản có thể áp dụng là 20 - 20 - 20: sau khoảng 20 phút nhìn màn hình, hướng mắt nhìn một vật cách khoảng 20 feet (tương đương 6 m) trong ít nhất 20 giây. Đồng thời, cần ngủ đủ và duy trì thói quen sinh hoạt hợp lý.
Nếu mắt thường xuyên khô, đỏ, đau, nhìn mờ kéo dài, thị lực thay đổi rõ rệt, nhìn đôi hoặc các triệu chứng không cải thiện sau khi nghỉ ngơi, cần đi khám chuyên khoa mắt để xác định nguyên nhân.
Đặc biệt, đau mắt dữ dội, giảm thị lực đột ngột, xuất hiện nhiều chấm đen hoặc chớp sáng bất thường, cảm giác như có màn che trước mắt là những dấu hiệu cần được thăm khám sớm.
Sử dụng điện thoại trong bóng tối không nên được hiểu đơn giản là sẽ làm "hỏng mắt". Điều quan trọng là kiểm soát thời gian nhìn màn hình, điều kiện ánh sáng, khoảng cách sử dụng và dành đủ thời gian cho mắt nghỉ ngơi.
