Mùa hè với thời tiết nắng nóng, độ ẩm cao và mưa nhiều là điều kiện thuận lợi để vi khuẩn, virus phát triển mạnh. Đây cũng là thời điểm trẻ nhỏ dễ mắc nhiều bệnh lý nguy hiểm, đặc biệt là các bệnh đường tiêu hóa, hô hấp và bệnh truyền nhiễm. Hệ miễn dịch của trẻ còn non yếu nên nguy cơ nhiễm bệnh cao hơn người lớn, nhất là ở trẻ dưới 5 tuổi.
Vào mùa hè, số lượng trẻ nhập viện thường gia tăng do mắc các bệnh như tiêu chảy, sốt xuất huyết, chân tay miệng, viêm não Nhật Bản hay các bệnh truyền nhiễm do virus. Nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời, nhiều bệnh có thể gây biến chứng nghiêm trọng, ảnh hưởng lâu dài đến sức khỏe của trẻ.
1. Tiêu chảy - bệnh thường gặp nhất trong mùa hè
Tiêu chảy là một trong những bệnh lý phổ biến ở trẻ nhỏ vào mùa hè. Nguyên nhân chủ yếu do thức ăn dễ ôi thiu dưới thời tiết nắng nóng, nguồn nước bị ô nhiễm hoặc trẻ ăn phải thực phẩm không bảo đảm vệ sinh.
Ngoài ra, thói quen ăn uống không hợp vệ sinh như không rửa tay trước khi ăn, sử dụng thức ăn bán ngoài đường hoặc uống nước chưa đun sôi cũng làm tăng nguy cơ mắc bệnh.
Khi bị tiêu chảy, trẻ thường có các biểu hiện như:
- Đi ngoài nhiều lần;
- Phân lỏng hoặc toàn nước;
- Đau bụng;
- Buồn nôn;
- Nôn;
- Sốt;
- Mệt mỏi;
- Biếng ăn.
Tiêu chảy kéo dài có thể khiến trẻ mất nước nghiêm trọng, rối loạn điện giải và suy kiệt cơ thể nếu không được xử trí đúng cách.
Để phòng bệnh, phụ huynh cần:
- Cho trẻ ăn chín, uống sôi;
- Rửa tay bằng xà phòng trước khi ăn và sau khi đi vệ sinh;
- Bảo quản thực phẩm đúng cách;
- Không cho trẻ ăn thức ăn ôi thiu;
- Vệ sinh đồ chơi, dụng cụ ăn uống sạch sẽ.
Khi trẻ có dấu hiệu mất nước như môi khô, mắt trũng, tiểu ít, quấy khóc hoặc li bì, cần đưa trẻ đến cơ sở y tế ngay.
2. Ngộ độc thực phẩm gia tăng trong mùa nóng
Mùa hè là thời điểm thực phẩm rất dễ bị nhiễm khuẩn nếu không được bảo quản đúng cách. Trẻ nhỏ với hệ tiêu hóa còn non nớt rất dễ bị ngộ độc thức ăn.
Các loại thực phẩm như thịt, cá, hải sản, sữa hoặc thức ăn chế biến sẵn nếu để lâu ngoài môi trường nóng ẩm có thể nhanh chóng bị vi khuẩn xâm nhập.
Ngộ độc thực phẩm ở trẻ thường biểu hiện bằng:
- Đau bụng;
- Nôn ói;
- Tiêu chảy;
- Sốt;
- Mệt mỏi;
- Co giật trong trường hợp nặng.
Một số trường hợp ngộ độc nặng có thể gây mất nước nghiêm trọng, tụt huyết áp, ảnh hưởng đến tính mạng.
Các chuyên gia khuyến cáo phụ huynh cần lựa chọn thực phẩm tươi sạch, chế biến hợp vệ sinh và không để thức ăn quá lâu ngoài nhiệt độ phòng.
Không nên cho trẻ ăn thức ăn đường phố không rõ nguồn gốc hoặc các loại thực phẩm đã có dấu hiệu biến chất.
Tiêu chảy là một trong những bệnh lý phổ biến ở trẻ nhỏ vào mùa hè.
3. Trẻ dễ sốt, viêm họng trong mùa hè
Nhiều phụ huynh cho rằng mùa hè chỉ có bệnh tiêu hóa, tuy nhiên trên thực tế trẻ cũng rất dễ mắc các bệnh viêm họng, sốt virus hoặc nhiễm khuẩn đường hô hấp.
Nguyên nhân có thể do trẻ thường xuyên ra vào môi trường nóng lạnh đột ngột như sử dụng điều hòa nhiệt độ quá thấp, uống nước đá lạnh hoặc tắm khuya.
Khi bị sốt hoặc viêm họng, trẻ thường:
- Quấy khóc;
- Chán ăn;
- Đau họng;
- Ho;
- Mệt mỏi;
- Khó ngủ.
Cha mẹ cần theo dõi thân nhiệt thường xuyên, cho trẻ uống đủ nước và giữ vệ sinh mũi họng sạch sẽ.
Không nên lạm dụng thuốc kháng sinh nếu chưa có chỉ định của bác sĩ vì đa số các trường hợp sốt mùa hè ở trẻ là do virus.
4. Sốt xuất huyết - nguy cơ tăng mạnh trong mùa mưa
Sốt xuất huyết là bệnh truyền nhiễm cấp tính do virus Dengue gây ra và lây truyền qua muỗi vằn. Mùa hè và đầu mùa mưa là thời điểm muỗi phát triển mạnh, làm gia tăng nguy cơ mắc bệnh ở trẻ em.
Biểu hiện ban đầu của bệnh thường gồm:
- Sốt cao đột ngột;
- Đau đầu;
- Đau mỏi cơ khớp;
- Phát ban;
- Mệt mỏi.
Nếu không được theo dõi và điều trị đúng cách, trẻ có thể chuyển sang sốt xuất huyết nặng với các biểu hiện xuất huyết, tụt huyết áp, sốc và nguy hiểm đến tính mạng.
Hiện nay chưa có thuốc điều trị đặc hiệu sốt xuất huyết nên phòng bệnh là biện pháp quan trọng nhất.
Gia đình cần:
- Diệt lăng quăng, bọ gậy;
- Đậy kín dụng cụ chứa nước;
- Cho trẻ ngủ màn;
- Mặc quần áo dài tay;
- Giữ vệ sinh môi trường sống.
5. Viêm não Nhật Bản
Viêm não Nhật Bản là bệnh truyền nhiễm nguy hiểm do virus gây ra, lây truyền qua muỗi. Bệnh thường gia tăng vào mùa hè, đặc biệt khi thời tiết mưa nhiều.
Sau khi nhiễm virus, trẻ có thể xuất hiện các triệu chứng như:
- Sốt cao;
- Đau đầu;
- Nôn;
- Co giật;
- Rối loạn ý thức;
- Hôn mê.
Nhiều trường hợp dù được cứu sống vẫn để lại di chứng nặng nề như chậm phát triển trí tuệ, liệt hoặc động kinh.
Tiêm vaccine viêm não Nhật Bản đầy đủ là biện pháp hiệu quả nhất giúp bảo vệ trẻ khỏi căn bệnh nguy hiểm này.
Chủ động phòng bệnh cho trẻ trong mùa hè
Để bảo vệ sức khỏe cho trẻ trong mùa hè, phụ huynh cần:
- Cho trẻ ăn chín, uống sôi;
- Bổ sung đầy đủ dinh dưỡng;
- Cho trẻ uống đủ nước;
- Giữ vệ sinh cá nhân sạch sẽ;
- Tiêm chủng đầy đủ;
- Hạn chế cho trẻ đến nơi đông người khi có dịch;
- Giữ môi trường sống thông thoáng;
- Đưa trẻ đi khám sớm khi có dấu hiệu bất thường.
Mùa hè là thời điểm trẻ nhỏ dễ mắc nhiều bệnh lý nguy hiểm. Tuy nhiên, phần lớn các bệnh đều có thể phòng ngừa nếu cha mẹ chủ động chăm sóc, giữ vệ sinh và theo dõi sức khỏe của trẻ đúng cách. Việc phát hiện sớm các dấu hiệu bất thường và điều trị kịp thời sẽ giúp hạn chế biến chứng, bảo vệ sức khỏe và sự phát triển toàn diện cho trẻ nhỏ.
