1. Tác dụng của bắp cải
BSNT. Phan Bích Hằng, Khoa Y học cổ truyền, Trường Đại học Y Hà Nội cho biết, trong y học cổ truyền (YHCT), bắp cải có vị ngọt, tính mát, quy vào kinh Vị và Thận.
Bắp cải có tác dụng thanh nhiệt, lợi tiểu, giải độc, sinh tân dịch, thường được dùng trong các trường hợp nóng trong, táo bón, viêm loét dạ dày nhẹ, phù nề do thấp nhiệt và rối loạn tiêu hóa.
Vị ngọt của bắp cải có tác dụng hòa trung, bổ dưỡng; tính mát giúp thanh nhiệt, làm dịu tình trạng "nhiệt uẩn ở Vị – Trường" – thường gặp ở những người ăn uống thất thường, dùng nhiều đồ cay nóng, rượu bia. Nhờ đó, bắp cải có thể hỗ trợ cải thiện các triệu chứng như nóng rát thượng vị, khô miệng, đại tiện táo.
Theo y học hiện đại, bắp cải giàu vitamin C, vitamin K, chất xơ và các hợp chất chống oxy hóa, góp phần bảo vệ niêm mạc tiêu hóa và tăng cường sức đề kháng, phù hợp với quan điểm "thực dược đồng nguyên" của YHCT.
Bắp cải có tác dụng thanh nhiệt, lợi tiểu, giải độc.
2. Một số bài thuốc dân gian từ bắp cải thường dùng
BSNT. Phan Bích Hằng giới thiệu một số bài thuốc dân gian đơn giản, dễ thực hiện từ bắp cải:
2.1. Hỗ trợ viêm loét dạ dày
Thành phần: Bắp cải tươi 200–300g.
Cách dùng: Rửa sạch, ép lấy nước uống sống, dùng 1 lần/ngày vào buổi sáng hoặc trước bữa ăn. Dùng liên tục 10–14 ngày.
Tác dụng: Nghiên cứu cho thấy các hợp chất trong bắp cải như sulforaphane và kaempferol có thể tác động lên các đường dẫn viêm, giúp giảm tình trạng viêm mạn tính, kích thích tái tạo tế bào niêm mạc và hỗ trợ làm lành ổ loét dạ dày – tá tràng. Từ đó hỗ trợ làm dịu niêm mạc dạ dày, giảm tình trạng đau âm ỉ vùng thượng vị, ợ chua, nóng rát nhẹ.
Rau má kết hợp với bắp cải phù hợp với những người nóng trong, nổi mụn, hay khát nước.
2.2. Thanh nhiệt, giải độc, mát gan
Thành phần: Bắp cải 200g, rau má 50g.
Cách dùng: Rửa sạch, luộc hoặc ép nước uống; dùng 2–3 lần/tuần.
Tác dụng: Rau má có vị ngọt nhạt, tính mát, có tác dụng thanh nhiệt, giải độc, lương huyết, lợi tiểu. Khi phối hợp rau má với bắp cải có tác dụng thanh nhiệt toàn diện, vừa giải nhiệt ở phần huyết (rau má), vừa thanh nhiệt và sinh tân dịch ở Tỳ – Vị (bắp cải). Sự kết hợp này đặc biệt phù hợp với những người có biểu hiện nóng trong kéo dài, dễ nổi mụn, hay khát nước, khô miệng
2.3. Hỗ trợ tiêu hóa, giảm táo bón
Thành phần: Bắp cải 150g, gừng tươi 3–5 lát.
Cách dùng: Xào hoặc nấu canh ăn trong bữa chính; gừng giúp điều hòa tính mát của bắp cải, tránh lạnh bụng.
Tác dụng: Bắp cải có tác dụng thanh nhiệt, sinh tân dịch, thường được dùng trong các trường hợp táo bón do nhiệt hoặc do tân dịch hao tổn. Tuy nhiên, với người tỳ vị hư, dùng bắp cải đơn độc có thể gây lạnh bụng, đầy trướng. Việc phối hợp thêm gừng tươi – vị cay, tính ấm giúp ôn trung, tán hàn, thúc đẩy vận hóa của Tỳ Vị và giảm nguy cơ lạnh bụng. Theo y học hiện đại, bắp cải giàu chất xơ hòa tan và không hòa tan, giúp tăng khối lượng phân, kích thích nhu động ruột và cải thiện tình trạng táo bón.
Gừng tươi kết hợp với bắp cải thúc đẩy vận hóa của Tỳ Vị, giảm nguy cơ lạnh bụng.
2.4. Hỗ trợ viêm khớp nhẹ, sưng đau
Thành phần: Lá bắp cải tươi vừa đủ (50-100 g).
Cách dùng: Rửa sạch, giã nát hoặc cán mềm, đắp lên vùng khớp sưng đau, cố định 20–30 phút mỗi ngày.
Tác dụng: Bắp cải có tính mát, tác dụng thanh nhiệt, tiêu thũng, khi dùng ngoài da giúp làm dịu vùng khớp đang sưng đau do phong nhiệt hoặc viêm nhẹ. Cách đắp lá bắp cải là phương pháp dân gian thường được áp dụng nhằm giảm cảm giác nóng, căng tức và đau tại chỗ.
2.5. Giảm căng tức vú, hỗ trợ thông sữa cho phụ nữ sau sinh
Thành phần: Lá bắp cải tươi 50–100 g (khoảng 2–3 lá lớn).
Cách dùng: Lá bắp cải rửa sạch, để ráo hoặc làm mát trong ngăn mát tủ lạnh, sau đó cán mềm hoặc vò nhẹ. Đắp trực tiếp lên bầu vú (tránh vùng núm vú), giữ trong khoảng 20 phút, ngày 1–2 lần.
Tác dụng: Theo y học cổ truyền, lá bắp cải có tính mát, tác dụng thanh nhiệt, tiêu thũng, giúp làm dịu vùng vú sưng đau do ứ sữa sau sinh. Theo y học hiện đại, lá bắp cải chứa nhiều nước và các hợp chất chống viêm, khi dùng ngoài da có tác dụng làm mát, giảm phù nề và giảm cảm giác căng tức tại chỗ, từ đó hỗ trợ quá trình lưu thông sữa và giúp sản phụ cảm thấy dễ chịu hơn.
3. Lưu ý khi dùng bắp cải
- Mặc dù là thực phẩm lành tính, nhưng bắp cải có tính mát, người tỳ vị hư hàn, hay lạnh bụng, tiêu chảy không nên dùng nhiều hoặc dùng sống thường xuyên.
- Khi sử dụng bắp cải ép nước sống cần đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm.
- Các bài thuốc từ bắp cải chỉ mang tính hỗ trợ, không thay thế điều trị y tế trong các bệnh lý nặng.
- Người có bệnh lý nền hoặc triệu chứng kéo dài nên tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi áp dụng.
Những người không nên dùng bắp cải:
Người tỳ vị hư hàn: Hay lạnh bụng, đau bụng, tiêu chảy, ăn đồ sống dễ khó chịu không nên dùng bắp cải sống hoặc ép nước thường xuyên.
Người có bệnh dạ dày kèm đầy hơi, chướng bụng nhiều: Bắp cải dùng sống có thể làm tăng sinh hơi, gây khó chịu.
Người đang rối loạn chức năng tuyến giáp: Không nên lạm dụng bắp cải sống, đặc biệt dùng kéo dài.
Người cơ địa dị ứng với họ cải: Cần thận trọng khi sử dụng, nhất là dùng ngoài da.
Phụ nữ sau sinh cơ thể còn lạnh, yếu: Nên dùng bắp cải nấu chín, kết hợp gia vị ấm như gừng để tránh lạnh bụng.
Xem thêm bài đang được quan tâm:
