Ho là triệu chứng rất thường gặp, đặc biệt khi mắc các bệnh nhiễm virus đường hô hấp. Trong nhiều trường hợp, người bệnh có thể hồi phục mà không cần thuốc đặc hiệu. Việc uống đủ nước, nghỉ ngơi và giữ ẩm niêm mạc đường hô hấp có thể giúp giảm khó chịu cho người bệnh.
1. Mật ong giúp giảm ho
Trong số các nguyên liệu thường được sử dụng tại nhà, mật ong có bằng chứng đáng chú ý nhất về khả năng làm giảm triệu chứng ho. Theo Học viện Nhi khoa Hoa Kỳ (AAP), có thể sử dụng khoảng 2-5 ml mật ong khi cần để làm dịu ho. Một số nghiên cứu cho thấy mật ong có thể giúp giảm tần suất và mức độ ho về đêm.
Có thể dùng một lượng nhỏ mật ong nguyên chất hoặc pha với một ít nước ấm. Nếu kết hợp với chanh, có thể tạo thành thức uống chanh mật ong ấm, vừa giúp bổ sung dịch vừa làm dịu cảm giác khó chịu ở họng.
Lưu ý: Không dùng mật ong cho trẻ dưới 12 tháng tuổi. Mật ong có thể chứa bào tử Clostridium botulinum, có nguy cơ gây ngộ độc botulinum ở trẻ nhũ nhi. CDC Hoa Kỳ khuyến cáo không cho trẻ dưới 1 tuổi sử dụng mật ong dưới bất kỳ hình thức nào.
2. Nước chanh ấm có thể giúp dịu họng
Chanh thường được dùng trong dân gian kết hợp với mật ong hoặc nước ấm khi bị ho, đau rát họng. Mặc dù nước chanh không phải thuốc điều trị ho, nhưng tác dụng dễ nhận thấy hơn là bổ sung dịch và tạo cảm giác dễ chịu ở họng, đặc biệt khi dùng dưới dạng nước ấm.
Đồ uống chỉ nên ấm vừa phải, không nóng, để tránh bỏng niêm mạc miệng và họng; có thể pha một lượng nhỏ nước chanh với nước ấm và mật ong.
Nước chanh ấm có thể giúp dịu họng
3. Gừng giảm viêm, giảm ho
Gừng (Zingiber officinale) là gia vị đồng thời là vị thuốc quen thuộc trong YHCT. Gừng có tên vị thuốc là sinh khương khi dùng gừng tươi và can khương khi dùng gừng khô. Can khương có công năng ôn trung, tán hàn, tiêu đàm; gừng cũng được sử dụng trong một số bài thuốc liên quan đến ho, giảm viêm do cảm lạnh.
Bạn có thể thêm vài lát gừng, cùng với chanh và mật ong vào các loại đồ uống ấm để giúp làm dịu cơn ho. Không dùng nước gừng đặc hoặc các chế phẩm gừng đậm đặc.
4. Quả lê chưng/hấp
Lê là thực phẩm chứa nhiều nước, vị ngọt, mềm và dễ ăn. Trong dân gian, lê thường được hấp hoặc chưng để sử dụng khi bị ho, đặc biệt là ho khan hoặc cảm giác khô rát họng.
Trong YHCT, lê được quy vào nhóm thực phẩm có tính mát và thường được nhắc đến trong các cách sinh tân, nhuận phế. Vì vậy, có thể sử dụng lê hấp/chưng như một món ăn mềm, bổ sung nước và năng lượng. Đặc biệt, không cần cho quá nhiều đường phèn hay mật ong vào lê chưng. Với trẻ dưới 1 tuổi, không thêm mật ong.
5. Quất và húng chanh
Quất (tắc) và húng chanh là hai nguyên liệu thường xuất hiện trong các bài thuốc dân gian tốt cho người bị ho. Một số cách sử dụng như quất hấp đường phèn, quất kết hợp mật ong hoặc húng chanh hấp.
Tuy nhiên, những công thức này chủ yếu dựa trên kinh nghiệm sử dụng truyền thống. Đặc biệt, không nên tự ý sử dụng các bài thuốc có nhiều dược liệu hoặc phối hợp nhiều vị thuốc cho trẻ nhỏ. Các sản phẩm thảo dược dùng cho trẻ có thể có thành phần và hàm lượng hoạt chất không ổn định, đồng thời một số thảo dược có thể tương tác với thuốc.
Một số lưu ý
- Không uống nước quá nóng.
- Không tự ý dùng các loại nước sắc thảo dược đậm đặc, rượu thuốc, tinh dầu đường uống hoặc bài thuốc có nhiều vị thuốc nếu chưa được bác sĩ hoặc thầy thuốc YHCT có chuyên môn hướng dẫn.
- Không cố tìm cách "cắt" hoàn toàn cơn ho vì ho có vai trò bảo vệ đường hô hấp và giúp tống chất nhầy ra ngoài.
- Với người bị ho, điều quan trọng nhất vẫn là theo dõi diễn biến bệnh. Người bị ho kéo dài cần được đánh giá để tìm nguyên nhân thay vì tiếp tục tự điều trị bằng các biện pháp dân gian.
Mời bạn xem thêm video:
Những lý do khiến bạn đau họng và cách điều trị.
