1. Một số yếu tố kích hoạt và làm trầm trọng thêm cơn bốc hỏa
Bên cạnh nguyên nhân sinh lý, tần suất và mức độ nghiêm trọng của các đợt bốc hỏa có thể tăng lên đáng kể khi gặp các yếu tố sau:
Yếu tố ăn uống và chất kích thích
Thức ăn cay nóng: Các gia vị như ớt, tiêu, mù tạt... chứa capsaicin hoặc các hợp chất làm tăng sinh nhiệt kích thích hệ thần kinh giao cảm.
Đồ uống có cồn và caffeine: Rượu, bia, cà phê, trà đậm có thể tác động trực tiếp đến trung tâm điều nhiệt khiến các đợt bốc hỏa xuất hiện dồn dập hơn và kéo dài hơn.
Món ăn quá nóng hoặc nhiều đường: Thức ăn vừa nấu xong còn bốc hơi nóng dễ làm tăng nhiệt độ cơ thể ngay lập tức. Ngoài ra, việc nạp nhiều đường tinh chế gây biến động đường huyết đột ngột, kích thích giải phóng hormone căng thẳng và dễ làm bùng phát triệu chứng.
Ăn nhiều thức ăn cay nóng, nhiều đường có thể làm trầm trọng thêm triệu chứng bốc hỏa. Ảnh minh họa AI
Thói quen sinh hoạt và môi trường sống
Hút thuốc lá (bao gồm cả hút thuốc thụ động): Nicotine trong thuốc lá tác động tiêu cực đến sự chuyển hóa estrogen và gây rối loạn hệ thần kinh thực vật. Phụ nữ hút thuốc thường bị bốc hỏa sớm hơn với mức độ nặng hơn đáng kể so với người không hút.
Nhiệt độ môi trường cao: Ở trong phòng kín ngột ngạt, thời tiết nắng nóng, tắm nước quá nóng, sử dụng chăn quá dày hoặc dùng máy sưởi ở nhiệt độ cao đều có thể kích hoạt phản ứng xả nhiệt của cơ thể.
Trang phục không phù hợp: Mặc quần áo quá bó sát hoặc làm từ chất liệu tổng hợp không thấm hút mồ hôi (như nilon, polyester) làm giữ nhiệt cơ thể khiến cơn bốc hỏa trở nên khó chịu và dữ dội hơn.
Tâm lý và trạng thái cảm xúc
Khi gặp stress, cơ thể giải phóng các hormone như cortisol và adrenaline. Những hormone này làm tăng nhịp tim, tăng huyết áp và kích thích hệ thần kinh giao cảm, từ đó làm trầm trọng thêm tình trạng rối loạn điều nhiệt.
Tác dụng phụ của thuốc và bệnh lý đi kèm
Một số loại thuốc điều trị: Một số thuốc điều trị ung thư, thuốc chống trầm cảm, thuốc điều trị huyết áp hoặc liệu pháp hormone có thể làm khởi phát hoặc gia tăng triệu chứng.
Thừa cân, béo phì: Lớp mỡ thừa đóng vai trò như một lớp cách nhiệt giữ lại nhiệt độ trong cơ thể và làm cho các đợt bốc hỏa ở người thừa cân, béo phì thường kéo dài và đổ mồ hôi đêm nhiều hơn.
2. Biện pháp kiểm soát và giảm nhẹ tức thời cơn bốc hỏa
Khi cơn bốc hỏa bất ngờ xuất hiện, việc áp dụng nhanh các biện pháp hạ nhiệt và ổn định thần kinh sẽ giúp kiểm soát triệu chứng hiệu quả:
Sử dụng trang phục phù hợp, linh hoạt: Ưu tiên quần áo làm từ chất liệu tự nhiên như cotton, lụa hoặc đũi nhờ khả năng thấm hút mồ hôi và thoáng khí. Hãy phối đồ theo nhiều lớp để dễ dàng cởi bỏ bớt lớp áo ngoài ngay khi cảm thấy thân nhiệt bắt đầu tăng.
Làm mát không gian sống: Luôn giữ phòng ngủ thoáng khí, nếu cần thiết nên duy trì điều hòa nhiệt độ ở mức vừa phải. Chuẩn bị sẵn quạt cầm tay để làm mát trực tiếp vùng mặt và cổ ngay khi cần thiết.
Hạ nhiệt bằng nước mát: Luôn mang theo bình nước mát bên mình. Uống từng ngụm nhỏ ngay khi nhận thấy cơ thể nóng lên sẽ giúp làm mát nhanh chóng từ bên trong và ổn định lại thân nhiệt.
Thực hiện bài tập thở sâu nhịp nhàng: Ngay khi nhận thấy tín hiệu bốc hỏa sắp đến nên dừng mọi hoạt động và tập trung vào hơi thở: hít vào chậm bằng mũi trong 5 giây, sau đó thở ra từ từ qua miệng trong 5 giây. Duy trì nhịp thở này trong 5 - 10 phút giúp làm dịu thần kinh và giảm cường độ cơn nóng.
