ThS.BS. Nguyễn Quang Dương, Khoa Ngoại, Bệnh viện Tuệ Tĩnh cho biết, bệnh trĩ thuộc phạm vi "thấp nhiệt hạ trú", khí trệ và huyết ứ tại vùng hậu môn - trực tràng.
Do đó, ngoài việc điều chỉnh ăn uống để thanh nhiệt, nhuận tràng, các phương pháp dùng ngoài giúp tác động trực tiếp tại chỗ, hỗ trợ giảm sưng đau, viêm rát; giúp sát khuẩn nhẹ; làm dịu cảm giác ngứa ngáy; giúp cải thiện tuần hoàn tại vùng hậu môn. Các phương pháp phổ biến gồm xông, ngâm rửa bằng nước sắc thảo dược.
1. Lá trầu không - hỗ trợ kháng khuẩn, giảm viêm, làm sạch vùng hậu môn
Lá trầu không có vị cay, tính ấm, quy vào kinh phế, tỳ và vị, có tác dụng tán hàn, hành khí, tiêu viêm, sát khuẩn. Từ lâu, lá trầu không được dùng trong nhiều bài thuốc dân gian để hỗ trợ các bệnh viêm nhiễm ngoài da.
Cách dùng: Lấy 10-15 lá trầu không tươi, rửa sạch; đun với 2-3 lít nước trong 10-15 phút; để nguội bớt, dùng xông hoặc ngâm vùng hậu môn trong 10-15 phút mỗi ngày.
Tác dụng: Hỗ trợ giảm ngứa rát, khó chịu; giúp sát khuẩn nhẹ; làm sạch vùng da quanh hậu môn, góp phần hạn chế viêm nhiễm.
Lá trầu không có tác dụng tán hàn, hành khí, tiêu viêm, sát khuẩn, hỗ trợ điều trị bệnh trĩ.
2. Lá lốt - hỗ trợ giảm đau, làm dịu triệu chứng
Lá lốt có vị cay, tính ấm, quy vào kinh tỳ, vị và thận. Vị thuốc này có tác dụng ôn trung, tán hàn, chỉ thống (giảm đau), thường được dùng trong các trường hợp đau nhức, phong hàn.
Cách dùng: Dùng khoảng 100 g lá lốt tươi; rửa sạch, đun với 2-3 lít nước; dùng để xông hoặc ngâm hậu môn sau khi để nguội bớt.
Tác dụng: Giúp giảm cảm giác đau rát; làm ấm tại chỗ, giúp giảm sưng nề và mang lại cảm giác dễ chịu khi vùng hậu môn có triệu chứng sưng đau.
3. Lá ngải cứu - hỗ trợ giảm viêm, hoạt huyết nhẹ
Ngoài trầu không và lá lốt, lá ngải cứu cũng thường được dùng trong các bài thuốc ngâm rửa giúp cải thiện triệu chứng bệnh trĩ. Ngải cứu có vị cay, đắng, tính ấm, quy kinh can, tỳ và thận; có tác dụng ôn kinh, tán hàn, chỉ thống (giảm đau), hoạt huyết và chỉ huyết. Khi dùng ngoài, ngải cứu thường được sử dụng để xông hoặc ngâm rửa nhằm hỗ trợ giảm sưng đau, làm dịu cảm giác khó chịu tại vùng hậu môn và hỗ trợ lưu thông khí huyết tại chỗ.
Cách dùng: Lấy 1 nắm lá ngải cứu tươi, rửa sạch; đun sôi với nước, dùng để xông hoặc ngâm hậu môn.
Tác dụng: Hỗ trợ giảm viêm, làm dịu đau nhức và giúp hoạt huyết nhẹ tại vùng tổn thương.
Lá ngải cứu có tác dụng ôn kinh, tán hàn, chỉ thống (giảm đau), hỗ trợ cải thiện triệu chứng bệnh trĩ.
4. Lá cúc tần - hỗ trợ giảm sưng đau
Lá cúc tần có vị cay, hơi đắng, tính ấm, thường được dùng trong các bài thuốc dân gian nhằm hỗ trợ giảm đau, tiêu viêm và làm dịu triệu chứng tại chỗ.
Cách dùng: Dùng 100-150g lá cúc tần, rửa sạch, đun với nước rồi dùng để xông hoặc ngâm.
Tác dụng: Hỗ trợ giảm sưng viêm, làm dịu cảm giác nặng tức vùng hậu môn.
5. Cách xông và ngâm rửa
Để đạt hiệu quả hỗ trợ tốt, ThS.BS. Nguyễn Quang Dương lưu ý người bệnh cần:
- Dùng nước thảo dược còn ấm vừa phải (khoảng 40°C), tránh quá nóng gây bỏng.
- Thời gian xông hoặc ngâm khoảng 10-15 phút.
- Thực hiện 1-2 lần/ngày, đặc biệt sau khi đi đại tiện.
- Giữ vệ sinh vùng hậu môn sạch sẽ, lau khô nhẹ nhàng sau khi thực hiện.
Sử dụng thảo dược dùng ngoài chỉ là biện pháp hỗ trợ, không thay thế điều trị y khoa; không dùng khi vùng hậu môn có vết thương hở rộng hoặc nhiễm trùng nặng chưa được kiểm soát; người có cơ địa dị ứng nên thử với một lượng nhỏ trước khi sử dụng. Trường hợp trĩ nặng, chảy máu nhiều hoặc sa búi trĩ cần được thăm khám chuyên khoa để có phương pháp điều trị phù hợp.
Tóm lại, các thảo dược có thể góp phần hỗ trợ cải thiện triệu chứng bệnh trĩ nhờ tác dụng làm dịu tại chỗ, hỗ trợ giảm đau và giúp giảm viêm. Khi kết hợp đúng cách với chế độ ăn giàu chất xơ, uống đủ nước và vận động hợp lý, các phương pháp này có thể góp phần cải thiện triệu chứng và nâng cao chất lượng cuộc sống cho người bệnh.
Xem thêm bài đang được quan tâm:
