Tại Việt Nam, bệnh cúm xuất hiện quanh năm nhưng thường gia tăng vào thời điểm giao mùa, đặc biệt trong những tháng cuối năm và đầu năm sau. Đây cũng là giai đoạn trẻ trở lại trường học, sinh hoạt tập trung trong lớp học và tiếp xúc gần với nhiều bạn bè, làm tăng nguy cơ lây nhiễm.
Trẻ nhỏ, đặc biệt trẻ chưa hình thành đầy đủ kỹ năng vệ sinh cá nhân, thường có thói quen đưa tay lên mắt, mũi, miệng hoặc dùng chung đồ dùng với bạn. Chỉ cần một trẻ mắc bệnh truyền nhiễm nhưng vẫn đến lớp, nguy cơ lây bệnh cho những trẻ khác có thể tăng lên.
Ngoài cúm, một số bệnh truyền nhiễm như tay chân miệng, thủy đậu, ho gà, viêm đường hô hấp... cũng có thể lây lan nhanh trong môi trường học đường.
Đối với trẻ có sức khỏe yếu, suy dinh dưỡng, thừa cân, béo phì hoặc mắc bệnh lý nền, một số bệnh truyền nhiễm có thể diễn biến nặng hơn. Vì vậy, chủ động phòng bệnh cho trẻ khi đi học là vấn đề cha mẹ, nhà trường và cộng đồng cần đặc biệt quan tâm.
1. Tiêm vaccine đầy đủ, đúng lịch
Tiêm chủng đầy đủ, đúng lịch là một trong những biện pháp quan trọng giúp bảo vệ trẻ trước nhiều bệnh truyền nhiễm có vaccine phòng bệnh.
Cha mẹ cần theo dõi lịch tiêm chủng của trẻ, đưa trẻ đi tiêm đầy đủ theo hướng dẫn của ngành y tế. Với những vaccine có lịch tiêm nhắc lại hoặc vaccine được khuyến cáo theo từng nhóm tuổi, phụ huynh nên trao đổi với bác sĩ để được tư vấn phù hợp.
Bên cạnh việc tiêm chủng cho trẻ, cha mẹ cũng cần lưu ý đến tình trạng sức khỏe của trẻ trước khi đến trường. Nếu trẻ đang mắc bệnh truyền nhiễm, cần thực hiện theo hướng dẫn của cơ sở y tế và thông báo cho nhà trường để hạn chế nguy cơ lây bệnh cho các bạn.
2. Rửa tay giúp hạn chế lây nhiễm
Vệ sinh bàn tay là biện pháp đơn giản nhưng có vai trò quan trọng trong phòng ngừa nhiều bệnh truyền nhiễm.
Ngay từ nhỏ, trẻ cần được hướng dẫn rửa tay đúng cách bằng xà phòng và nước sạch, đặc biệt trước khi ăn, sau khi đi vệ sinh, sau khi vui chơi, khi tay bị bẩn và sau khi tiếp xúc với các bề mặt có nguy cơ nhiễm khuẩn.
Cha mẹ cũng nên hướng dẫn trẻ không dùng chung cốc, chai nước, khăn mặt, đồ dùng cá nhân với bạn bè; hạn chế đưa tay lên mắt, mũi, miệng khi chưa vệ sinh tay.
Khi ho hoặc hắt hơi, trẻ cần che miệng và mũi bằng khăn giấy hoặc mặt trong khuỷu tay, sau đó bỏ khăn giấy đúng nơi quy định và vệ sinh tay. Những thói quen nhỏ này góp phần hạn chế phát tán giọt bắn chứa mầm bệnh trong lớp học.
Vệ sinh bàn tay là biện pháp đơn giản nhưng có vai trò quan trọng trong phòng ngừa nhiều bệnh truyền nhiễm. Ảnh TM
Nếu trẻ có biểu hiện bất thường như sốt, ho, đau họng, phát ban, tiêu chảy hoặc các triệu chứng nghi ngờ bệnh truyền nhiễm, cha mẹ cần cho trẻ nghỉ học, theo dõi sức khỏe và đưa trẻ đi khám khi cần thiết. Trẻ cũng cần được hướng dẫn biết thông báo với cha mẹ, thầy cô khi cảm thấy không khỏe.
3. Chủ động phòng sốt xuất huyết
Sốt xuất huyết cũng là bệnh cần được lưu ý, đặc biệt trong mùa mưa. Muỗi vằn truyền bệnh thường sinh sản tại các dụng cụ chứa nước đọng ở quanh nhà, trường học và khu dân cư.
Do đó, cha mẹ cần thường xuyên kiểm tra, loại bỏ các vật dụng có thể chứa nước như chai lọ, lon hộp, lốp xe cũ, chậu cây hoặc các vật dụng phế thải. Các bể, chum, vại chứa nước cần được đậy kín; dụng cụ chứa nước phải được vệ sinh thường xuyên.
Việc phòng chống sốt xuất huyết không chỉ dừng ở phạm vi gia đình. Cha mẹ nên phối hợp với nhà trường, địa phương phát hiện và loại bỏ những nơi có thể trở thành ổ chứa nước, nơi muỗi sinh sản.
Muỗi vằn thường hoạt động và đốt người mạnh vào ban ngày, đặc biệt vào sáng sớm và chiều tối. Khi trẻ vui chơi ngoài trời vào những thời điểm này, cha mẹ nên cho trẻ mặc quần áo dài, ưu tiên màu sáng và sử dụng các biện pháp phòng muỗi phù hợp với độ tuổi theo hướng dẫn an toàn.
4. Dinh dưỡng, vận động giúp trẻ khỏe mạnh
Một chế độ dinh dưỡng cân đối, đa dạng và phù hợp với lứa tuổi giúp trẻ có đủ năng lượng và dưỡng chất cho quá trình tăng trưởng, đồng thời hỗ trợ hệ miễn dịch hoạt động hiệu quả.
Bữa ăn của trẻ nên đa dạng các nhóm thực phẩm, gồm tinh bột, protein, chất béo, rau xanh và trái cây. Trẻ cũng cần uống đủ nước, hạn chế đồ uống nhiều đường và thực phẩm chế biến sẵn.
Bên cạnh dinh dưỡng, trẻ cần ngủ đủ giấc, duy trì giờ giấc sinh hoạt hợp lý và được khuyến khích vận động thể chất phù hợp với lứa tuổi.
Phòng bệnh cho trẻ khi đi học không phải là một biện pháp đơn lẻ mà cần sự phối hợp giữa gia đình, nhà trường và cộng đồng. Tiêm chủng đầy đủ, vệ sinh tay, giữ môi trường sạch sẽ, phát hiện sớm trẻ có dấu hiệu mắc bệnh và duy trì chế độ dinh dưỡng, sinh hoạt khoa học sẽ góp phần giảm nguy cơ mắc và lây lan bệnh truyền nhiễm, giúp trẻ khỏe mạnh và an toàn khi đến trường.
