Mật ong từ lâu được sử dụng trong dinh dưỡng và hỗ trợ điều trị nhờ chứa nhiều hợp chất sinh học có lợi. Mật ong tự nhiên chứa carbohydrate dễ hấp thu (glucose, fructose), một lượng nhỏ enzyme, axit hữu cơ, vitamin, khoáng chất và đặc biệt là các hợp chất chống oxy hóa như flavonoid và polyphenol.
Gần đây, một số nghiên cứu tiếp tục ghi nhận vai trò của mật ong trong hỗ trợ tiêu hóa, tăng cường miễn dịch và giảm triệu chứng viêm đường hô hấp trên. Tuy nhiên, việc sử dụng cần đúng liều lượng và phù hợp với từng đối tượng.
1. Tác dụng khi ăn mật ong buổi sáng
Dưới đây là một số lợi ích sức khỏe khi dùng một thìa mật ong vào buổi sáng:
1.1 Hỗ trợ tiêu hóa, giảm táo bón nhẹ
Mật ong chứa các enzyme tự nhiên và một lượng nhỏ oligosaccharide có thể đóng vai trò như prebiotic – chất nuôi dưỡng lợi khuẩn đường ruột. Khi hệ vi sinh đường ruột được cân bằng, chức năng tiêu hóa có thể được cải thiện. Một số nghiên cứu cho thấy mật ong có khả năng:
- Hỗ trợ làm dịu niêm mạc dạ dày.
- Giảm cảm giác đầy hơi, chướng bụng.
- Tăng nhu động ruột nhẹ ở người táo bón chức năng...
Khi dùng mật ong pha với nước ấm vào buổi sáng, dịch thể trong đường tiêu hóa được kích thích lưu thông tốt hơn, từ đó hỗ trợ quá trình đi tiêu ở người có xu hướng táo bón nhẹ. Tuy nhiên, mật ong không phải thuốc điều trị các bệnh lý dạ dày như viêm loét dạ dày, trào ngược dạ dày – thực quản. Người có triệu chứng kéo dài cần được khám chuyên khoa tiêu hóa để được chẩn đoán và điều trị phù hợp.
Một số nghiên cứu cho thấy dùng mật ong buổi sáng có thể hỗ trợ tiêu hóa, miễn dịch, giảm ho và góp phần kiểm soát cân nặng khi dùng phù hợp.
1.2 Tăng cường miễn dịch nhờ đặc tính chống oxy hóa và kháng khuẩn
Một trong những đặc tính được nghiên cứu nhiều của mật ong là khả năng chống oxy hóa. Các hợp chất flavonoid và polyphenol trong mật ong có thể giúp trung hòa gốc tự do – yếu tố liên quan đến lão hóa tế bào và nhiều bệnh mạn tính. Bên cạnh đó, mật ong có đặc tính kháng khuẩn tự nhiên.
Cơ chế này liên quan đến:
- Nồng độ đường cao tạo môi trường bất lợi cho vi khuẩn.
- Độ pH thấp.
- Sự tạo thành hydrogen peroxide ở mức độ thấp...
Nhờ những đặc tính này, mật ong có thể hỗ trợ cơ thể chống lại một số tác nhân gây bệnh thông thường, đặc biệt trong giai đoạn giao mùa – thời điểm dễ mắc nhiễm trùng đường hô hấp trên. Tuy nhiên, mật ong không thay thế vắc-xin, không thay thế thuốc điều trị nhiễm trùng khi có chỉ định của bác sĩ. Đây chỉ là biện pháp hỗ trợ trong chế độ dinh dưỡng lành mạnh.
1.3 Hỗ trợ kiểm soát cân nặng khi dùng đúng cách
Nhiều người sử dụng nước ấm pha mật ong và chanh vào buổi sáng với mục tiêu giảm cân. Về mặt sinh lý, mật ong cung cấp năng lượng nhanh nhờ chứa glucose và fructose. Khi thay thế đồ uống có đường tinh luyện bằng lượng mật ong vừa phải, tổng năng lượng nạp vào có thể giảm. Ngoài ra, việc uống một cốc nước ấm vào buổi sáng có thể:
- Tăng cảm giác no tạm thời.
- Giúp kiểm soát lượng thức ăn trong bữa sáng.
- Hỗ trợ quá trình trao đổi chất ở mức độ nhẹ...
Tuy nhiên, chưa có bằng chứng khoa học mạnh cho thấy mật ong tự thân có khả năng "đốt cháy mỡ". Giảm cân bền vững vẫn phụ thuộc vào cân bằng năng lượng: ăn hợp lý, giảm thực phẩm giàu năng lượng và tăng hoạt động thể lực. Người đang thừa cân, béo phì nên được tư vấn dinh dưỡng cá thể hóa. Mật ong vẫn là đường, do đó nếu sử dụng quá mức có thể làm tăng năng lượng dư thừa.
1.4 Làm dịu đau họng và giảm ho
Tác dụng được ghi nhận rõ ràng nhất của mật ong là hỗ trợ giảm ho và đau họng. Một số hướng dẫn lâm sàng quốc tế khuyến nghị có thể dùng mật ong để giảm ho cấp tính ở trẻ em trên 1 tuổi và người lớn.
Mật ong giúp:
- Tạo lớp phủ làm dịu niêm mạc họng.
- Giảm kích thích gây ho.
- Hỗ trợ làm loãng dịch tiết đường hô hấp trên...
Uống một thìa mật ong hoặc pha mật ong với nước ấm vào buổi sáng có thể giúp giảm cảm giác rát họng, đặc biệt trong các trường hợp cảm lạnh thông thường.
Lưu ý quan trọng: Không dùng mật ong cho trẻ dưới 12 tháng tuổi do nguy cơ ngộ độc botulinum ở trẻ nhỏ.
2. Cách sử dụng mật ong vào buổi sáng
Một cách sử dụng phổ biến là:
- Pha một thìa cà phê mật ong với một cốc nước ấm (khoảng 40–50°C)
- Có thể thêm vài giọt nước cốt chanh hoặc gừng tươi...
Không nên pha mật ong với nước quá nóng vì nhiệt độ cao có thể làm giảm một số enzyme tự nhiên. Liều lượng phù hợp với người trưởng thành khỏe mạnh thường khoảng 1–2 thìa cà phê/ngày. Không nên lạm dụng.
3. Những đối tượng cần thận trọng
Mật ong tuy có lợi nhưng không phù hợp với mọi người.
Một số đối tượng cần lưu ý:
- Người mắc đái tháo đường: Mật ong vẫn làm tăng đường huyết, cần tính vào tổng lượng carbohydrate hằng ngày.
- Người thừa cân, béo phì: Cần kiểm soát tổng năng lượng.
- Trẻ dưới 1 tuổi: Tuyệt đối không dùng.
- Người dị ứng với phấn hoa hoặc sản phẩm từ ong: Cần thận trọng.
Ngoài ra, mật ong không thay thế thuốc điều trị trong các bệnh lý mạn tính hoặc nhiễm trùng.
Dùng một thìa mật ong vào buổi sáng có thể mang lại một số lợi ích như hỗ trợ tiêu hóa, tăng cường miễn dịch, giảm ho và góp phần kiểm soát cân nặng nếu sử dụng hợp lý. Tuy nhiên, mật ong là thực phẩm bổ sung trong chế độ ăn lành mạnh, không phải thuốc điều trị bệnh. Người dân nên sử dụng với liều lượng phù hợp, lựa chọn mật ong rõ nguồn gốc và tham khảo ý kiến bác sĩ khi có bệnh lý nền. Việc duy trì chế độ ăn cân đối, tiêm chủng đầy đủ và lối sống khoa học vẫn là nền tảng quan trọng nhất để bảo vệ sức khỏe.
Mời độc giả xem thêm:
