1. Tác dụng của rau bò khai
Theo Đông y, rau bò khai có vị đắng, tính bình, tác dụng thanh nhiệt, lợi tiểu, được dùng hỗ trợ điều trị các chứng:
1.1 Làm tan sỏi thận, đẩy sỏi ra ngoài và thông tiểu (lợi niệu, thông lâm): Theo y học cổ truyền, chứng "Lâm" (đái buốt, đái rắt, sỏi) thường do thấp nhiệt uẩn kết ở bàng quang. Rau bò khai có tác dụng tăng cường khí hóa của thận, thúc đẩy bài tiết nước tiểu, làm loãng nồng độ khoáng chất, đồng thời hoạt huyết để đẩy các viên sỏi nhỏ ra ngoài. Người xưa dùng cho các trường hợp đi tiểu khó, nước tiểu đục, vàng hoặc thấy cát trong nước tiểu.
1.2 Hỗ trợ chức năng gan (thanh can, giải độc): Gan chủ về sơ tiết (điều tiết khí huyết và bài tiết độc tố). Khi gan nhiễm độc (viêm gan, men gan cao, vàng da), đó là biểu hiện của "can đởm thấp nhiệt". Rau bò khai lợi thấp, thoát nhiệt qua đường tiểu, giúp giảm gánh nặng cho gan. Đây là lý do nó được dùng cho bệnh nhân viêm gan siêu vi trong giai đoạn mới phát hoặc đang hồi phục.
Rau bò khai có tác dụng thanh nhiệt, lợi tiểu.
1.3 Trừ phù thũng và hạ sốt (lợi thủy, tiêu thũng): Thấp nhiệt ứ trệ sẽ gây phù nề (tay chân, mặt). Nhờ khả năng lợi niệu, rau bò khai giúp đào thải lượng nước dư thừa trong cơ thể, giảm phù thũng ở bệnh nhân viêm thận cấp hoặc suy thận nhẹ. Đồng thời, việc đẩy nhiệt ra ngoài giúp hạ sốt do viêm nhiễm trùng.
1.4 Bồi bổ tỳ vị và sinh tân dịch: Mặc dù có vị đắng, nhưng tính bình của rau bò khai không làm hao tổn chính khí. Khi ăn canh hoặc luộc, rau bò khai giúp lợi tiểu nhưng không làm mất nước trầm trọng, kết hợp với vị ngọt (cam vị) trong chế biến sẽ giúp "ích vị, kiện tỳ" giúp bệnh nhân ăn ngon hơn.
2. Hướng dẫn sơ chế và chế biến rau bò khai tốt cho sức khỏe
2.1 Sơ chế: Để món ăn ngon, bước sơ chế rất quan trọng vì rau sống có mùi khai đặc trưng. Theo đó, cần nhặt rau bò khai lấy phần ngọn, lá non (bỏ cuống già), vò kỹ rau với một ít muối, sau đó rửa sạch lại nhiều lần để giảm bớt mùi.
2.2 Chế biến
Rau bò khai xào tỏi: Nguyên liệu gồm 300g rau đã sơ chế, tỏi băm, dầu ăn, gia vị vừa ăn.
Cách làm:
- Đun sôi nước với chút muối, cho rau vào chần sơ khoảng 1 phút.
- Vớt rau ra ngâm ngay vào tô nước đá để giữ độ giòn và xanh.
- Phi thơm tỏi với dầu ăn, cho rau vào xào nhanh trên lửa lớn, nêm gia vị vừa ăn rồi tắt bếp.
Rau bò khai xào trứng: Nguyên liệu gồm 300g rau đã sơ chế, 2 quả trứng gà, tỏi băm, gia vị.
Cách làm:
- Rau sau khi sơ chế có thể cắt nhỏ, đánh tan trứng với chút gia vị.
- Phi thơm tỏi, cho rau vào xào đến khi gần chín.
- Đổ trứng vào, đảo đều đến khi trứng chín, quyện vào rau, nêm nếm vừa ăn.
Canh rau bò khai thịt băm: Chuẩn bị 300g rau đã sơ chế, 200g thịt heo băm, hành tím băm, gia vị vừa ăn .
Cách làm:
- Phi thơm hành tím, cho thịt băm vào xào săn .
- Đổ nước vào nồi đun sôi. Khi nước sôi, thả rau bò khai vào luộc chín .
- Nêm gia vị cho vừa ăn .
Dạng thuốc sắc: Dùng 20-40g lá, thân tươi (hoặc 12-14g khô) sắc cùng khoảng 600ml nước, đun cạn còn 200ml, chia uống trong ngày.
3. Lưu ý quan trọng
Không thay thế nước lọc: Không nên uống nước sắc thay nước lọc hàng ngày trong thời gian dài.
Tham khảo ý kiến bác sĩ: Người có bệnh mạn tính, đang dùng thuốc, phụ nữ mang thai hoặc cho con bú cần hỏi ý kiến chuyên gia trước khi dùng.
