Trà xanh chứa caffeine, catechin như EGCG và nhiều hợp chất thực vật có hoạt tính sinh học. Một số thành phần trong trà xanh có thể ảnh hưởng đến quá trình hấp thu hoặc chuyển hóa của một số thuốc, đặc biệt khi sử dụng với lượng lớn hoặc uống gần thời điểm dùng thuốc.
Mức độ tương tác phụ thuộc vào từng loại thuốc, liều dùng, lượng trà xanh tiêu thụ và thời điểm sử dụng. Vì vậy, người đang điều trị bằng thuốc, nhất là thuốc dùng thường xuyên hoặc có khoảng điều trị hẹp, nên lưu ý cách sử dụng trà xanh và trao đổi với bác sĩ, dược sĩ khi cần thiết.
1. Một số thuốc cần lưu ý khi uống cùng trà xanh
1.1. Thuốc chống đông máu warfarin
Warfarin là thuốc chống đông máu được sử dụng để phòng ngừa và điều trị huyết khối trong nhiều bệnh lý. Thuốc có khoảng điều trị tương đối hẹp, vì vậy những thay đổi đáng kể về chế độ ăn uống có thể ảnh hưởng đến hiệu quả điều trị.
Trà xanh có chứa vitamin K, dù lượng vitamin K trong một khẩu phần trà thông thường không cao như ở các loại rau lá xanh. Việc đột ngột tăng lượng trà xanh tiêu thụ, đặc biệt với lượng rất lớn, có thể làm giảm tác dụng chống đông của warfarin ở một số người.
Điều quan trọng với người dùng warfarin là duy trì lượng vitamin K tương đối ổn định trong chế độ ăn, đồng thời thông báo cho bác sĩ về những thay đổi đáng kể trong việc sử dụng trà xanh hoặc các thực phẩm, đồ uống giàu vitamin K.
Một số loại thuốc không nên uống cùng với trà xanh. Ảnh: AI.
1.2. Thuốc kích thích và các thuốc có chứa hoặc chịu ảnh hưởng bởi caffeine
Một tách trà xanh có caffeine, mặc dù thường ít hơn cà phê nhưng caffeine có tác dụng kích thích hệ thần kinh trung ương, có thể làm tăng sự tỉnh táo nhưng đồng thời gây hồi hộp, bồn chồn, run hoặc khó ngủ ở những người nhạy cảm.
Do đó, nếu đang sử dụng các thuốc có tác dụng kích thích, việc bổ sung thêm caffeine từ trà xanh có thể làm tăng tổng lượng chất kích thích đưa vào cơ thể. Người dùng thuốc điều trị bệnh rối loạn tăng động giảm chú ý (ADHD) thuộc nhóm thuốc kích thích nên đặc biệt lưu ý vấn đề này.
Tuy nhiên, mức độ ảnh hưởng phụ thuộc vào từng thuốc, liều dùng và lượng caffeine tiêu thụ. Đối với người đang sử dụng thuốc kích thích, nên hỏi bác sĩ hoặc dược sĩ về lượng caffeine phù hợp, nhất là khi xuất hiện các triệu chứng như tim đập nhanh, bồn chồn hoặc mất ngủ.
1.3. Viên bổ sung sắt
Đây là một trong những trường hợp đáng lưu ý nếu người bệnh đang điều trị thiếu sắt hoặc thiếu máu thiếu sắt. Các polyphenol và tannin trong trà có thể liên kết với sắt, đặc biệt là sắt không heme – dạng sắt chủ yếu có trong thực phẩm thực vật và một số chế phẩm bổ sung. Nhiều nghiên cứu cho thấy uống trà cùng bữa ăn có thể làm giảm hấp thu sắt không heme.
Một thử nghiệm trên phụ nữ cho thấy khi uống trà cùng bữa ăn giàu sắt, khả năng hấp thu sắt giảm. Việc tạo khoảng cách khoảng 1 giờ giữa bữa ăn và uống trà giúp làm giảm mức độ ảnh hưởng này. Theo đó, người đang uống viên sắt nên tránh uống trà xanh cùng thời điểm với thuốc. Có thể uống trà vào một thời điểm khác trong ngày để hạn chế khả năng ảnh hưởng đến hấp thu sắt.
1.4. Một số thuốc điều trị bệnh tâm thần
Caffeine được chuyển hóa chủ yếu thông qua enzyme CYP1A2 ở gan - một hệ enzyme cũng tham gia chuyển hóa một số thuốc tác động lên hệ thần kinh trung ương, trong đó có clozapine và olanzapine. Các nghiên cứu cho thấy hoạt tính CYP1A2 có liên quan đến sự khác biệt về nồng độ clozapine và olanzapine giữa các bệnh nhân.
Đặc biệt, đã có báo cáo về trường hợp người đang dùng clozapine xuất hiện độc tính nghiêm trọng sau khi thay đổi đáng kể lượng caffeine tiêu thụ.
Điều này cho thấy thay đổi đột ngột lượng caffeine có thể đáng lưu ý ở người đang dùng một số thuốc tâm thần, đặc biệt clozapine. Nếu đang dùng clozapine, olanzapine hoặc thuốc tâm thần khác và có thói quen uống trà xanh thường xuyên, người bệnh nên thông báo với bác sĩ điều trị. Đặc biệt, không nên tự ý tăng hoặc giảm mạnh lượng trà, cà phê hay các đồ uống chứa caffeine.
2. Ai nên hạn chế trà xanh?
Ngoài vấn đề tương tác thuốc, một số người cũng nên kiểm soát lượng trà xanh tiêu thụ, cụ thể:
Người nhạy cảm với caffeine: Caffeine có thể gây khó ngủ, hồi hộp, lo lắng hoặc đau đầu ở một số người. Vì vậy, không nên uống trà xanh vào thời điểm gần giờ ngủ nếu cơ thể nhạy cảm với caffeine.
Phụ nữ mang thai: Không nhất thiết phải loại bỏ hoàn toàn trà xanh, nhưng cần tính cả caffeine từ trà, cà phê và các nguồn khác vào tổng lượng caffeine trong ngày. Hiệp hội Sản phụ khoa Hoa Kỳ (ACOG) khuyến nghị phụ nữ mang thai duy trì lượng caffeine dưới 200 mg/ngày.
Người thiếu sắt hoặc thiếu máu thiếu sắt: Không nên uống trà xanh cùng bữa ăn giàu sắt hoặc cùng thời điểm uống viên bổ sung sắt vì có thể làm giảm hấp thu sắt.
Người đang dùng thuốc dài ngày: Đặc biệt là thuốc có khoảng điều trị hẹp, thuốc chống đông máu hoặc một số thuốc tác động lên hệ thần kinh trung ương, nên trao đổi với bác sĩ, dược sĩ nếu muốn uống trà xanh thường xuyên hoặc thay đổi đáng kể lượng uống hằng ngày.
3. Uống trà xanh thế nào để hạn chế nguy cơ tương tác thuốc?
Trà xanh là thức uống tốt cho sức khỏe, vấn đề quan trọng là sử dụng phù hợp với tình trạng sức khỏe và thuốc đang dùng.
Người đang điều trị bằng thuốc nên lưu ý:
- Không dùng trà xanh để uống thuốc thay cho nước lọc.
- Không uống trà xanh cùng thời điểm với viên bổ sung sắt.
- Nếu dùng warfarin, nên duy trì lượng trà xanh ổn định thay vì đột ngột uống nhiều hơn hoặc ngừng hoàn toàn.
- Kiểm soát tổng lượng caffeine từ trà, cà phê, chocolate, nước tăng lực và các nguồn khác.
- Không tự ý ngừng hoặc thay đổi liều thuốc vì lo ngại tương tác với trà xanh.
- Khi bắt đầu uống trà xanh thường xuyên hoặc thay đổi đáng kể lượng uống, nên hỏi bác sĩ hoặc dược sĩ nếu đang sử dụng thuốc kê đơn.
Trà xanh có thể là một lựa chọn đồ uống phù hợp trong chế độ ăn uống lành mạnh, nhưng không phải ai cũng có thể sử dụng tùy ý. Đặc biệt, người đang dùng thuốc chống đông máu, thuốc bổ sung sắt, thuốc kích thích hoặc một số thuốc điều trị tâm thần cần lưu ý nguy cơ tương tác. Nếu đang điều trị bệnh hoặc dùng thuốc thường xuyên, nên hỏi bác sĩ hoặc dược sĩ về loại thuốc cụ thể và thời điểm uống trà xanh để sử dụng an toàn.
Xem thêm bài đang được quan tâm:
