1. Thực phẩm giàu đạm có liên quan gì đến bệnh gout?
Chế độ ăn uống có thể có tác động trực tiếp đến bệnh gout và mức độ nghiêm trọng của bệnh. Các cơn gout cấp thường xảy ra vào ban đêm, sau các bữa ăn giàu đạm. Tuy nhiên, mối liên hệ giữa thực phẩm giàu đạm và bệnh gout không nằm ở chất đạm (protein) mà nằm ở một hợp chất có trong thực phẩm đó gọi là purin.
Purin là chất sau khi chuyển hóa sẽ cho sản phẩm là acid uric. Acid uric tăng cao trong máu sẽ lắng đọng dưới dạng tinh thể trong dịch khớp gây viêm khớp cấp.
Nghiên cứu cho thấy, ở người bệnh có chế độ ăn uống nhiều purin tăng nguy cơ cơn gout tái phát gấp nhiều lần trong khi tránh hoặc giảm thực phẩm giàu purin (đặc biệt là thực phẩm có nguồn gốc động vật) giúp giảm nguy cơ tái phát bệnh.
Thịt đỏ, hải sản giàu đạm nhưng chứa nhiều purin làm tăng acid uric.
Trong nhiều thực phẩm giàu đạm (như thịt đỏ, hải sản), nhân tế bào của chúng chứa rất nhiều purin. Khi ăn các thực phẩm này, cơ thể sẽ phân hủy purin và tạo ra sản phẩm phụ là acid uric. Khi lượng acid uric tạo ra quá nhiều hoặc thận thải không kịp sẽ tích tụ lại thành các tinh thể muối urat gây ra cơn đau dữ dội.
Do đó trong chế độ ăn của người bệnh gout nên tránh các loại thực phẩm có hàm lượng purin cao, đặc biệt là thực phẩm có nguồn gốc động vật chứa độ đạm cao như các loại thịt đỏ (thịt bò, thịt trâu...), nội tạng động vật và hải sản.
2. Người bệnh nên ăn gì để bù đắp lượng đạm thiếu hụt?
Chất đạm là dưỡng chất thiết yếu để duy trì cơ bắp và hệ miễn dịch. Đối với người bệnh gout, không phải loại đạm nào cũng gây hại như nhau. Việc kiêng tuyệt đối đạm có thể dẫn đến suy nhược cơ thể.
Vì vậy, người bệnh cần chọn lọc loại đạm phù hợp. Ngoài hạn chế thịt đỏ, nội tạng và một số loại cá nhất định, một số loại thịt có thể được tiêu thụ ở mức độ vừa phải như: thịt trắng và một số loại cá. Đạm từ thực vật (đậu hũ, các loại hạt) dù cũng có purin nhưng lại ít gây ra cơn gout cấp hơn nhiều so với đạm từ thịt đỏ và hải sản.
Theo ThS.BS. Nguyễn Thu Yên, Phụ trách Khoa Dinh dưỡng, BVĐK Đức Giang, quan niệm "người bị gout phải kiêng hoàn toàn thịt cá" là không đúng. Kiêng quá mức gây suy dinh dưỡng và mất cơ làm tăng dị hóa đạm dẫn đến tăng acid uric hơn.
Người bệnh gout vẫn cần 0,8-1 g protein/kg/ngày. Nên ăn thịt trắng (gà bỏ da, cá trắng) hay trứng và protein thực vật (đậu hũ), tránh nội tạng và hải sản đậm purin.
3. Một số thực phẩm giàu đạm an toàn cho người bệnh gout
Đạm thực vật
Nghiên cứu cho thấy purin từ thực vật ít có nguy cơ gây cơn gout cấp hơn purin từ động vật.
Đậu phụ: Là nguồn đạm thay thế thịt rất tốt, chứa chất chống oxy hóa giúp giảm viêm.
Các loại hạt: Hạnh nhân, hạt điều, óc chó... cung cấp protein và chất béo lành mạnh (ăn ở mức độ vừa phải để kiểm soát cân nặng).
Thịt trắng
Ức gà (bỏ da), cá thịt trắng có thể ăn ở mức độ vừa phải và ưu tiên món hấp, luộc thay vì chiên rán.
Trứng
Đây là nguồn đạm an toàn vì chứa ít purin nhưng rất giàu protein. Protein trong trứng không làm tăng acid uric, trong khi omega-3 trong trứng giúp giảm viêm.
Sữa chua tách béo không đường giàu đạm, canxi và lợi khuẩn tốt cho người bệnh gout.
Sữa và sữa chua tách béo
Các loại sữa tách béo, sữa chua không đường giúp hỗ trợ thận đào thải acid uric hiệu quả hơn.
Sữa tách béo thường không cản trở quá trình đào thải acid uric của cơ thể. Vì vậy loại sữa này phù hợp với người bệnh gout, giúp cung cấp chất đạm và canxi cho cơ thể.
Sữa chua là chế phẩm từ sữa nên có đầy đủ thành phần các chất dinh dưỡng như sữa, đặc biệt là protein. Sữa chua cũng rất giàu lợi khuẩn tốt cho sức khỏe đường ruột và hệ miễn dịch của người bệnh gout.
