4 loại thảo dược cần tránh khi uống thuốc huyết áp, trong đó có trà xanh

Tăng huyết áp là bệnh lý mạn tính phổ biến, ảnh hưởng đến hơn một tỷ người trên toàn cầu. Việc kiểm soát huyết áp ổn định đóng vai trò quan trọng trong phòng ngừa biến chứng tim mạch, đột quỵ và tổn thương cơ quan đích. Bên cạnh tuân thủ điều trị bằng thuốc, nhiều người có xu hướng sử dụng thêm thực phẩm chức năng hoặc thảo dược để hỗ trợ sức khỏe.

Tuy nhiên, không phải sản phẩm nào cũng an toàn khi dùng cùng thuốc hạ huyết áp. Một số thực phẩm chức năng có thể làm thay đổi hiệu quả của thuốc, gây tăng hoặc giảm huyết áp ngoài kiểm soát, thậm chí dẫn đến rối loạn điện giải và các biến chứng nghiêm trọng.

1. Một số thực phẩm chức năng người đang dùng thuốc huyết áp cần tránh

Dưới đây là 4 loại thực phẩm chức năng người bệnh tăng huyết áp cần đặc biệt lưu ý:

1.1 Nhân sâm có thể ảnh hưởng thuốc lợi tiểu và thuốc huyết áp

Nhân sâm là dược liệu phổ biến trong y học cổ truyền, được biết đến với tác dụng chống oxy hóa, chống viêm và hỗ trợ tuần hoàn. Một số nghiên cứu cho thấy nhân sâm có thể giúp giãn mạch, từ đó góp phần hạ huyết áp.

Tuy nhiên, các bằng chứng về tương tác giữa nhân sâm và thuốc huyết áp vẫn chưa thống nhất. Một số nghiên cứu ghi nhận nhân sâm không ảnh hưởng đáng kể đến thuốc như losartan. Ngược lại, có dữ liệu cho thấy nhân sâm có thể tương tác với thuốc lợi tiểu như furosemide (lasix), làm thay đổi hiệu quả điều trị. Cơ chế có thể liên quan đến tác động của nhân sâm lên huyết động và chuyển hóa thuốc trong cơ thể. Điều này khiến việc kiểm soát huyết áp trở nên khó dự đoán hơn.

Khuyến cáo: Người đang dùng thuốc lợi tiểu hoặc thuốc hạ huyết áp nên tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng nhân sâm, đặc biệt khi dùng kéo dài hoặc liều cao.

Người đang dùng thuốc lợi tiểu hoặc thuốc hạ huyết áp nên tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng nhân sâm

1.2 Rễ cam thảo có thể làm tăng huyết áp và rối loạn điện giải

Rễ cam thảo (Glycyrrhiza glabra) thường được sử dụng trong thực phẩm, thuốc cổ truyền và một số sản phẩm hỗ trợ sức khỏe. Tuy nhiên, đây là một trong những dược liệu có nguy cơ cao đối với người tăng huyết áp.

Cam thảo chứa axit glycyrrhizic – hoạt chất có thể gây giữ natri và nước, đồng thời làm mất kali trong cơ thể. Hậu quả là làm tăng huyết áp và gây rối loạn điện giải. Các nghiên cứu cho thấy chỉ cần khoảng 100 mg axit glycyrrhizic mỗi ngày cũng có thể làm tăng huyết áp ở một số người.

Khi dùng cùng thuốc lợi tiểu hoặc thuốc hạ huyết áp, cam thảo có thể:

• Làm giảm hiệu quả thuốc.
• Tăng nguy cơ hạ kali máu.
• Gây loạn nhịp tim trong trường hợp nặng...

Khuyến cáo: Người bị tăng huyết áp nên tránh các sản phẩm chứa cam thảo, đặc biệt là dạng chiết xuất hoặc thực phẩm chức năng.

1.3 Cây St. John’s Wort làm giảm hiệu quả nhiều loại thuốc huyết áp

Cây St. John’s Wort (Hypericum perforatum) thường được sử dụng để hỗ trợ điều trị trầm cảm nhẹ và rối loạn giấc ngủ. Tuy nhiên, đây là một trong những thảo dược có tương tác thuốc mạnh nhất. Hoạt chất trong cây này có thể kích hoạt enzym chuyển hóa thuốc tại gan, làm tăng tốc độ phân hủy thuốc trong cơ thể. Điều này dẫn đến giảm nồng độ thuốc trong máu và giảm hiệu quả điều trị.

Một số thuốc huyết áp có thể bị ảnh hưởng gồm: Nifedipine, verapamil, talinolol… Khi hiệu quả thuốc giảm, huyết áp có thể tăng trở lại mà người bệnh không nhận ra ngay.

Khuyến cáo: Không tự ý sử dụng St. John’s Wort nếu đang điều trị tăng huyết áp hoặc các bệnh mạn tính khác; cần hỏi ý kiến bác sĩ trước khi dùng.

1.4 Trà xanh có thể cản trở hấp thu một số thuốc huyết áp

Trà xanh là đồ uống phổ biến, được đánh giá có lợi cho tim mạch nhờ đặc tính chống oxy hóa. Một số nghiên cứu cũng cho thấy trà xanh có thể hỗ trợ hạ huyết áp nhẹ. Tuy nhiên, trà xanh có thể ảnh hưởng đến quá trình hấp thu và chuyển hóa một số thuốc huyết áp, đặc biệt là:

• Nadolol: Trà xanh có thể làm giảm hấp thu thuốc qua đường tiêu hóa
• Lisinopril: Có thể ảnh hưởng đến chuyển hóa thuốc trong cơ thể

Điều này làm giảm hiệu quả kiểm soát huyết áp, đặc biệt khi uống trà xanh gần thời điểm dùng thuốc.

Khuyến cáo: Người đang dùng thuốc huyết áp nên hạn chế uống trà xanh hoặc không dùng cùng thời điểm uống thuốc (nên cách ít nhất vài giờ).

2. Một số thực phẩm chức năng có thể hỗ trợ hạ huyết áp cần lưu ý

Một số thực phẩm chức năng có thể góp phần hỗ trợ kiểm soát huyết áp ở một số đối tượng. Tuy nhiên, khi sử dụng đồng thời với thuốc điều trị tăng huyết áp, các sản phẩm này có thể làm huyết áp giảm quá mức (hạ huyết áp), gây chóng mặt, choáng váng hoặc ngất. Vì vậy, người bệnh cần tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng để đảm bảo an toàn và phù hợp với tình trạng sức khỏe.

Các thực phẩm chức năng thường được ghi nhận có tác dụng hỗ trợ hạ huyết áp gồm:

• Vitamin D: Có thể có vai trò trong điều hòa huyết áp. Một số nghiên cứu sử dụng liều từ 200–8.000 IU mỗi ngày cho thấy hiệu quả nhất định, tuy nhiên kết quả chưa thống nhất và cần thêm bằng chứng.
• Coenzyme Q10 (CoQ10): Một số nghiên cứu cho thấy liều khoảng 200 mg mỗi ngày có thể giúp giảm huyết áp, đặc biệt khi dùng cùng thuốc điều trị.
• Vitamin E: Là chất chống oxy hóa, có thể ảnh hưởng đến huyết áp. Tuy nhiên, lợi ích quan sát được trong các nghiên cứu còn hạn chế và chưa rõ ràng.
• Tỏi: Có thể hỗ trợ hạ huyết áp thông qua cơ chế giãn mạch và giảm stress oxy hóa. Đây là một trong những thực phẩm tự nhiên được nghiên cứu nhiều trong kiểm soát huyết áp.
• Quế: Sử dụng trong chế độ ăn hoặc dưới dạng bổ sung có thể góp phần cải thiện huyết áp và hỗ trợ sức khỏe tim mạch.
• Melatonin: Ngoài vai trò điều hòa giấc ngủ, melatonin còn có thể giúp hạ huyết áp, đặc biệt ở người có rối loạn nhịp sinh học.

Lưu ý: Dù có tiềm năng hỗ trợ, các thực phẩm chức năng không thay thế thuốc điều trị. Việc tự ý kết hợp có thể làm tăng nguy cơ hạ huyết áp quá mức hoặc tương tác bất lợi. Người bệnh cần theo dõi huyết áp thường xuyên và sử dụng theo hướng dẫn của bác sĩ.

3. Khi nào cần đi khám ngay?

Tăng huyết áp thường diễn tiến âm thầm, không có triệu chứng rõ ràng. Tuy nhiên, khi huyết áp tăng rất cao (trên 180/120 mmHg), người bệnh có thể gặp:

• Đau đầu dữ dội.
• Chóng mặt.
• Khó thở.
• Nhìn mờ.
• Đau ngực...

Đây là tình trạng cấp cứu, cần được xử trí kịp thời để tránh biến chứng nguy hiểm như đột quỵ hoặc suy tim.

4. Lời khuyên cho người bệnh tăng huyết áp

• Không tự ý dùng thực phẩm chức năng khi đang điều trị thuốc huyết áp.
• Thông báo với bác sĩ tất cả sản phẩm đang sử dụng, kể cả thảo dược.
• Uống thuốc đúng giờ, đúng liều.
• Theo dõi huyết áp thường xuyên tại nhà.
• Duy trì lối sống lành mạnh: ăn nhạt, giảm muối, tăng vận động, hạn chế rượu bia...

Thực phẩm chức năng không phải lúc nào cũng an toàn, đặc biệt với người bệnh tăng huyết áp đang dùng thuốc điều trị. Một số sản phẩm có thể làm giảm hiệu quả thuốc hoặc gây tác dụng phụ nguy hiểm. Tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng là nguyên tắc quan trọng để đảm bảo an toàn và hiệu quả điều trị.

Mời độc giả xem thêm:

3 chiến lược kiểm soát huyết áp hiệu quả: Dinh dưỡng, thuốc và hỗ trợ từ tự nhiên

SKĐS - Kiểm soát huyết áp cần cách tiếp cận toàn diện, từ chế độ ăn uống khoa học, sử dụng thuốc theo chỉ định đến hỗ trợ từ thảo dược... Áp dụng đúng giúp giảm nguy cơ biến chứng tim mạch nguy hiểm.