Cha mẹ cần nhận biết dấu hiệu cảnh báo, không chờ trẻ nổi ban xuất huyết mới đưa đi cấp cứu.
Ban thường là chấm hoặc mảng đỏ tím, có thể giống vết bầm và có xu hướng lan nhanh. Một dấu hiệu cảnh báo là ban không nhạt màu khi ấn. Tuy vậy, không phải ai cũng có ban nên không được chủ quan nếu chưa thấy ban. Khi sốt cao kèm lơ mơ, đau đầu dữ dội, cứng gáy, hãy đi khám ngay.
Ngoài ra, não mô cầu cũng có triệu chứng giống cúm mùa (bệnh nhiễm trùng đường hô hấp do virus cúm gây ra). Trong khi đó, bệnh não mô cầu do vi khuẩn Neisseria meningitidis gây ra, có thể dẫn đến viêm màng não hoặc nhiễm khuẩn huyết nặng.
Ở giai đoạn đầu, hai bệnh có thể cùng gây sốt, đau đầu, mệt mỏi, đau nhức cơ thể và nôn ói. Tuy nhiên, bệnh não mô cầu xâm lấn có khả năng tiến triển nhanh chóng, gây tổn thương nhiều cơ quan và đe dọa tính mạng nếu không được điều trị kịp thời. Vì vậy, cha mẹ không nên chỉ dựa vào một triệu chứng riêng lẻ để tự phân biệt hai bệnh. Điều quan trọng là theo dõi trạng thái tỉnh táo, mức độ đau, biểu hiện ở da và sự thay đổi tình trạng của trẻ.
1. Những dấu hiệu cảnh báo bệnh não mô cầu cần chú ý
- Sốt cao kèm mệt lả, li bì
Trẻ mắc cúm có thể sốt cao, mệt mỏi và đau nhức. Tuy nhiên, nếu trẻ sốt kèm biểu hiện li bì, khó đánh thức, phản ứng chậm hoặc tình trạng toàn thân xấu đi nhanh chóng, cha mẹ cần đặc biệt cảnh giác.
Bệnh não mô cầu diễn biến rất nhanh và có thể đe dọa đến tính mạng. Ảnh AI
- Đau đầu dữ dội, cứng cổ, sợ ánh sáng
Sốt, đau đầu dữ dội và cứng cổ là những triệu chứng thường gặp của viêm màng não do não mô cầu. Trẻ cũng có thể buồn nôn, nôn, sợ ánh sáng hoặc thay đổi ý thức.
Ở trẻ nhỏ, dấu hiệu đôi khi không điển hình. Trẻ có thể quấy khóc bất thường, ít hoạt động, bú kém hoặc thóp phồng. Cha mẹ không nên cố ép trẻ cúi cổ để kiểm tra cứng cổ tại nhà nếu trẻ đau hoặc khó chịu.
- Nôn ói, đau nhức nhiều hoặc tay chân lạnh
Nôn ói có thể xuất hiện trong nhiều bệnh lý, bao gồm cả cúm và não mô cầu. Tuy nhiên, nôn liên tục, đau cơ dữ dội, đau chân, thở nhanh hoặc tình trạng sốt kèm tay chân lạnh có thể là dấu hiệu cảnh báo nhiễm khuẩn huyết và cần được đánh giá khẩn cấp.
Đặc biệt, nếu trẻ có vẻ rất mệt, da tái hoặc nổi vân tím, cha mẹ không nên chờ thêm để theo dõi tại nhà.
- Xuất hiện chấm đỏ hoặc tím trên da
Một dấu hiệu cảnh báo quan trọng của nhiễm khuẩn huyết do não mô cầu là các chấm xuất huyết hoặc ban màu đỏ sẫm, tím, có thể lan rộng nhanh chóng. Những tổn thương này có thể không nhạt màu khi ấn.
Tuy nhiên, ban xuất huyết thường không xuất hiện ở giai đoạn đầu và không phải trẻ mắc bệnh nào cũng có dấu hiệu này. Vì vậy, không được chờ đến khi nổi ban mới đưa trẻ đi khám. Nếu trẻ sốt kèm li bì, khó thở, tay chân lạnh, đau dữ dội hoặc có dấu hiệu bất thường khác, cần đưa trẻ đến cơ sở y tế ngay.
Làm gì khi nghi ngờ trẻ mắc bệnh não mô cầu?
Khi trẻ có dấu hiệu nghi ngờ bệnh não mô cầu, cha mẹ cần đưa trẻ đến cơ sở y tế có khả năng cấp cứu ngay hoặc gọi cấp cứu nếu trẻ có biểu hiện nặng. Không tự ý cạo gió, chờ thuốc hạ sốt phát huy tác dụng hay trì hoãn đến sáng hôm sau.
Bệnh não mô cầu cần được chẩn đoán và điều trị khẩn cấp bằng kháng sinh phù hợp theo chỉ định của bác sĩ. Việc tự mua kháng sinh cho trẻ uống không thể thay thế xử trí cấp cứu và có thể làm chậm quá trình điều trị cần thiết.
Nếu trẻ tiếp xúc gần với người được xác định mắc bệnh não mô cầu xâm lấn, gia đình cần liên hệ cơ sở y tế hoặc cơ quan y tế dự phòng ngay để được đánh giá nguy cơ. Người tiếp xúc gần có thể cần sử dụng kháng sinh dự phòng theo chỉ định, kể cả khi đã tiêm vaccine. Không tự mua thuốc dự phòng cho trẻ.
