Tăng huyết áp cần được kiểm soát lâu dài bằng thay đổi lối sống và thuốc khi có chỉ định. Bên cạnh đó, một số chất bổ sung có khả năng hỗ trợ kiểm soát huyết áp.
1. Chất bổ sung tốt cho người tăng huyết áp
1.1. Chất bổ sung magie
Magie là khoáng chất tham gia nhiều quá trình sinh lý, trong đó có chức năng thần kinh - cơ và điều hòa hoạt động của mạch máu. Một số nghiên cứu cho thấy bổ sung magie có thể giúp giảm huyết áp, đặc biệt ở người tăng huyết áp hoặc thiếu magie.
Người có chức năng thận suy giảm cần đặc biệt thận trọng khi sử dụng thực phẩm bổ sung magie vì thận có vai trò đào thải magie. Việc bổ sung cũng cần được xem xét cùng các thuốc đang sử dụng do một số chế phẩm magie có thể ảnh hưởng đến hấp thu thuốc.
Với người khỏe mạnh, cách ưu tiên vẫn là cung cấp magie thông qua chế độ ăn đa dạng, chẳng hạn các loại hạt, đậu, ngũ cốc nguyên hạt và rau lá xanh.
Một số chất bổ sung có khả năng hỗ trợ kiểm soát huyết áp. Ảnh AI.
1.2. Chất bổ sung kali
Kali có vai trò quan trọng đối với hoạt động của tế bào, cơ và tim, đồng thời có liên quan đến điều hòa huyết áp. Bằng chứng về lợi ích của kali đối với huyết áp tương đối rõ ràng, đặc biệt khi tăng lượng kali trong chế độ ăn đồng thời giảm lượng natri. WHO khuyến nghị người trưởng thành tăng lượng kali từ thực phẩm để giúp kiểm soát huyết áp và giảm nguy cơ bệnh tim mạch, đột quỵ; mức tiêu thụ được khuyến nghị ít nhất khoảng 3.510 mg kali/ngày.
Các thực phẩm giàu kali gồm rau xanh, khoai tây, các loại đậu, cà chua, chuối, quả bơ, các loại hạt, sữa và một số loại cá, thịt. Việc tăng rau quả và các thực phẩm giàu kali cũng phù hợp với một chế độ ăn lành mạnh cho tim mạch.
Lưu ý: Bạn không nên tự ý uống viên kali. Người mắc bệnh thận mạn hoặc đang sử dụng một số thuốc như thuốc ức chế men chuyển ACE, thuốc chẹn thụ thể angiotensin II (ARB), spironolactone và các thuốc lợi tiểu giữ kali có thể tăng nguy cơ tăng kali máu. Tình trạng này đôi khi không có triệu chứng rõ ràng nhưng có thể gây rối loạn nhịp tim nghiêm trọng. Do đó, nếu cần bổ sung kali dưới dạng chế phẩm, người bệnh nên được bác sĩ đánh giá tình trạng thận, nồng độ kali và các thuốc đang sử dụng trước khi dùng.
1.3. Chất bổ sung omega-3
Acid béo omega-3, đặc biệt EPA và DHA, được nghiên cứu nhiều về sức khỏe tim mạch. Ngoài tác động lên triglycerid, một số nghiên cứu cho thấy omega-3 có thể giúp giảm huyết áp ở mức khiêm tốn. Lợi ích của omega-3 nên được nhìn nhận trong bối cảnh tổng thể sức khỏe tim mạch, đặc biệt ở những người có chỉ định sử dụng để kiểm soát triglycerid.
Lưu ý: Omega-3 (dầu cá) cũng có nguy cơ tương tác. Ở liều cao, dầu cá có thể ảnh hưởng đến quá trình đông máu và cần thận trọng ở người sử dụng thuốc chống đông. Người đang dùng thuốc chống đông như warfarin nên trao đổi với nhân viên y tế và được theo dõi phù hợp khi sử dụng omega-3.
Ngoài thực phẩm bổ sung, omega-3 có thể được cung cấp thông qua cá và hải sản. Việc ưu tiên nguồn dinh dưỡng từ thực phẩm phù hợp với nguyên tắc chung là đáp ứng nhu cầu dinh dưỡng chủ yếu thông qua chế độ ăn.
1.4. Probiotic có thể hỗ trợ giảm huyết áp
Probiotic là các vi sinh vật sống được bổ sung vào một số thực phẩm hoặc chế phẩm nhằm mang lại lợi ích cho sức khỏe khi sử dụng với lượng thích hợp. Mối liên quan giữa hệ vi sinh vật đường ruột và sức khỏe tim mạch đang được nghiên cứu, trong đó có tác động tiềm năng đối với huyết áp. Hiệu quả có thể phụ thuộc vào chủng vi khuẩn, liều lượng, thời gian sử dụng và đặc điểm của người dùng.
Probiotic nên được xem là một lựa chọn bổ sung trong một số trường hợp. Người có bệnh nặng, suy giảm miễn dịch hoặc những tình trạng đặc biệt nên hỏi ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng.
2. Không dùng thực phẩm bổ sung thay thuốc hạ huyết áp
Mặc dù một số chất bổ sung có thể giúp giảm huyết áp ở mức nhất định, nhưng không thể thay thế các biện pháp điều trị đã được chứng minh. WHO xác định tăng huyết áp là một tình trạng nghiêm trọng làm tăng nguy cơ bệnh tim, đột quỵ, bệnh thận và nhiều biến chứng khác. Khi có chỉ định dùng thuốc, người bệnh cần tuân thủ phác đồ điều trị và không tự ý giảm liều hoặc ngừng thuốc vì đã sử dụng thêm thực phẩm bổ sung.
Đối với chế độ ăn, nên ưu tiên rau xanh, trái cây, các loại đậu, ngũ cốc nguyên hạt, cá và các thực phẩm giàu kali phù hợp; đồng thời hạn chế muối và thực phẩm chứa nhiều natri. WHO cũng khuyến nghị tăng thực phẩm giàu kali như rau và trái cây trong chế độ ăn lành mạnh.
Người bệnh nên thông báo cho bác sĩ hoặc dược sĩ tất cả thực phẩm bổ sung đang sử dụng, đặc biệt khi đang điều trị tăng huyết áp, bệnh tim mạch hoặc bệnh thận. Việc lựa chọn chất bổ sung cần dựa trên tình trạng dinh dưỡng, bệnh lý đi kèm, thuốc đang dùng và nguy cơ tương tác.
