Theo BSNT Hương Trà, Khoa Y học cổ truyền, Trường Đại học Y Hà Nội, cảm cúm trong Y học cổ truyền thuộc phạm vi chứng "cảm mạo", thường do các yếu tố ngoại tà như phong, hàn, thử, thấp xâm nhập vào cơ thể. Trong đó, phong tà được xem là nguyên nhân khởi phát phổ biến nhất. Y học cổ truyền có câu: "Phong là trưởng của trăm bệnh".
Khi thời tiết giao mùa, nhiệt độ và độ ẩm thay đổi đột ngột khiến cơ thể chưa kịp thích nghi. Nếu gặp thêm các yếu tố như ngủ nghỉ thất thường, ăn uống không điều độ, làm việc căng thẳng, chính khí suy yếu thì tà khí dễ xâm nhập, gây nên các triệu chứng như: hắt hơi, sổ mũi; đau đầu, mệt mỏi; ho, đau họng; sốt nhẹ hoặc gai rét; người uể oải, giảm sức đề kháng.
Y học cổ truyền nhấn mạnh nguyên tắc: "Chính khí tồn nội, tà bất khả can" – khi chính khí trong cơ thể đầy đủ thì tà khí khó xâm nhập. Vì vậy, phòng bệnh cần chú trọng bồi bổ chính khí và nâng cao sức đề kháng.
Trà gừng -mật ong hỗ trợ phòng cảm lạnh.
Dưới đây là một số cách phòng cảm cúm:
1. Giữ ấm cơ thể, duy trì sinh hoạt điều độ
Một trong những biện pháp đơn giản nhưng quan trọng để phòng cảm cúm khi giao mùa là giữ ấm cơ thể, đặc biệt ở các vùng dễ bị phong hàn xâm nhập như cổ, ngực và bàn chân. Buổi sáng và buổi tối – khi nhiệt độ còn thấp – nên mặc đủ ấm, tránh để cơ thể bị nhiễm lạnh đột ngột. Sau khi tắm hoặc ra nhiều mồ hôi cần lau khô và thay quần áo kịp thời để tránh nhiễm lạnh.
Bên cạnh đó, cần duy trì giấc ngủ đầy đủ, hạn chế thức khuya và vận động nhẹ nhàng như đi bộ, tập dưỡng sinh hoặc tập thở. Những hoạt động này giúp khí huyết lưu thông tốt hơn, nâng cao sức đề kháng và tăng khả năng thích nghi của cơ thể với sự thay đổi của thời tiết.
2. Dùng trà thảo dược tăng sức đề kháng
Một số thảo dược quen thuộc có thể dùng dưới dạng trà uống hằng ngày để hỗ trợ phòng cảm cúm:
Trà gừng – mật ong: Gừng tươi 3–4 lát hãm với nước nóng khoảng 5–7 phút, sau đó thêm 1 thìa mật ong. Trà gừng có tác dụng làm ấm cơ thể, phát tán phong hàn, hỗ trợ phòng cảm lạnh, đặc biệt khi thời tiết trở lạnh.
Trà tía tô – kinh giới: Mỗi vị khoảng 5 g, hãm với nước sôi trong 10 phút. Tía tô và kinh giới đều có tác dụng phát tán phong hàn, giúp giải cảm, làm thông thoáng đường hô hấp và giảm hắt hơi, sổ mũi.
Trà hoa cúc – cam thảo: Hoa cúc khô 5 g kết hợp 2–3 g cam thảo, hãm với nước nóng và uống trong ngày. Thức uống này giúp thanh nhiệt, giảm khô họng và thư giãn cơ thể.
Day bấm huyệt Phong trì hỗ trợ phòng cảm cúm.
3. Day bấm huyệt giúp hỗ trợ phòng cảm cúm
Bên cạnh chế độ ăn uống và sinh hoạt hợp lý, xoa bóp bấm huyệt là phương pháp đơn giản giúp nâng cao sức đề kháng. Một số huyệt thường được áp dụng:
Huyệt Phong trì: Nằm ở chỗ lõm phía sau gáy, dưới xương chẩm. Day ấn khoảng 1–2 phút giúp giảm đau đầu, thông mũi và cải thiện tuần hoàn vùng đầu cổ.
Huyệt Hợp cốc: Nằm ở điểm lõm giữa ngón cái và ngón trỏ. Day ấn mỗi bên khoảng 1 phút giúp tăng sức đề kháng và hỗ trợ phòng bệnh đường hô hấp.
Huyệt Nghinh hương: Nằm ở hai bên cánh mũi. Day ấn nhẹ giúp làm thông mũi, giảm nghẹt mũi và cải thiện hô hấp; có thể thực hiện mỗi ngày 1–2 lần, đặc biệt vào buổi sáng hoặc trước khi đi ngủ.
Cháo hành - gừng giúp làm ấm cơ thể.
4. Ăn uống hợp lý để tăng sức đề kháng
Trong thời điểm giao mùa, nên ưu tiên các món ăn ấm, dễ tiêu hóa và giàu dưỡng chất để giúp cơ thể tăng sức đề kháng. Một số món ăn có thể tham khảo:
• Cháo hành – gừng giúp làm ấm cơ thể, hỗ trợ phòng cảm lạnh.
• Canh tía tô nấu trứng giúp giải cảm nhẹ.
• Cháo gạo tẻ nấu đậu xanh thanh nhẹ, dễ tiêu.
Ngoài ra, cần uống đủ nước, tăng cường rau xanh và trái cây để bổ sung vitamin và khoáng chất, giúp cơ thể chống lại các tác nhân gây bệnh.
Theo BSNT Hương Trà, để phòng cảm cúm khi thời tiết giao mùa, mỗi người nên:
- Giữ ấm cơ thể, đặc biệt vùng cổ, ngực và bàn chân;
- Duy trì giấc ngủ đầy đủ, hạn chế thức khuya;
- Tăng cường vận động nhẹ nhàng mỗi ngày;
- Ăn uống cân đối, bổ sung nhiều rau xanh và trái cây;
- Có thể sử dụng một số trà thảo dược như gừng, tía tô, hoa cúc để hỗ trợ tăng sức đề kháng.
Việc chủ động chăm sóc sức khỏe theo tinh thần dưỡng sinh của Y học cổ truyền không chỉ giúp phòng cảm cúm khi giao mùa mà còn góp phần nâng cao thể trạng và bảo vệ sức khỏe lâu dài.
Xem thêm bài đang được quan tâm:
