Theo ThS.BS. Nguyễn Quang Dương, Khoa Ngoại, Bệnh viện Tuệ Tĩnh, lạnh chân không chỉ do thời tiết mà còn liên quan đến sự thiếu hụt dương khí, khí huyết lưu thông kém, đặc biệt ở kinh mạch vùng chi dưới.
Y học cổ truyền cho rằng "dương khí hư thì hàn sinh". Khi dương khí suy yếu, cơ thể không đủ nhiệt để sưởi ấm tứ chi, dẫn đến lạnh chân. Vì vậy, nguyên tắc điều trị quan trọng là ôn dương, ích khí, hoạt huyết, giúp khí huyết lưu thông xuống chi dưới tốt hơn. Việc điều chỉnh lối sống, ăn uống và kết hợp các liệu pháp cổ truyền sẽ mang lại hiệu quả bền vững.
Bấm huyệt Dũng tuyền giúp làm ấm bàn chân, giảm lạnh chân.
1. Xoa bóp – bấm huyệt giúp giảm lạnh chân
Xoa bóp bấm huyệt là phương pháp đơn giản, dễ thực hiện, có tác dụng kích thích lưu thông khí huyết, làm ấm chân nhanh chóng.
Một số huyệt thường được sử dụng gồm:
Dũng tuyền (lòng bàn chân): Nằm ở khe giữa xương bàn chân thứ 2 và thứ 3.
Cách xác định vị trí huyệt: Co bàn chân và các ngón chân lại, thấy có một điểm lõm xuống cách 1/3 trước gan bàn chân. Vị trí lõm này chính là huyệt Dũng tuyền.
Tác dụng: Thông thận kinh (khơi thông và điều hòa kinh Thận), ôn thận, dẫn hỏa quy nguyên, làm ấm bàn chân; nên xoa nóng khoảng 1 phút rồi tiến hành day bấm huyệt.
Thái khê (mặt trong cổ chân): Nằm phía sau mắt cá chân trong, tại vùng lõm gần gót chân.
Tác dụng: Bổ thận dương, cải thiện tình trạng lạnh chân do thận hư.
Tam âm giao: Nằm ở mặt trong cẳng chân, cách đỉnh mắt cá chân trong đo lên 3 thốn (bề ngang của 4 ngón tay 2, 3, 4, 5).
Tác dụng: Điều hòa khí huyết, tăng cường tuần hoàn chi dưới, nhu can, kiện tỳ.
Túc tam lý: Nằm ở phía trước xương chày, dưới đầu gối khoảng 3 thốn; huyệt cách mào chày 1 khoát ngón tay trỏ đo ra ngoài.
Tác dụng: Bồi bổ khí huyết, nâng cao chính khí.
Có thể day ấn mỗi huyệt 1–2 phút, kết hợp xoa nóng lòng bàn chân trước khi ngủ để tăng hiệu quả.
Ngâm chân thảo dược làm ấm chân, cải thiện giấc ngủ.
2. Ngâm chân bằng thảo dược
Ngâm chân nước ấm pha thảo dược là biện pháp được Y học cổ truyền khuyến khích trong phòng và cải thiện chứng lạnh chân. Một số vị thường dùng gồm gừng tươi, ngải cứu, quế chi, hồng hoa, muối hạt.
Ngâm chân 15–20 phút vào buổi tối giúp giãn mạch, tăng tuần hoàn máu, làm ấm chân và cải thiện giấc ngủ.
3. Châm cứu, cứu ngải
Châm cứu và cứu ngải có tác dụng thông kinh lạc, ôn kinh tán hàn. Cứu ngải đặc biệt phù hợp với người lạnh chân do hư hàn, dương khí suy. Phương pháp này cần được thực hiện bởi thầy thuốc Y học cổ truyền để đảm bảo an toàn.
Cháo gừng có tính ôn ấm giúp giảm lạnh chân.
4. Sử dụng món ăn – bài thuốc dưỡng ấm
Chế độ ăn có vai trò quan trọng trong cải thiện lạnh chân; nên dùng các món có tính ôn ấm như cháo gừng, canh gà ác hầm thuốc bắc, cháo đậu đen, chè hạt sen long nhãn; hạn chế đồ sống lạnh, nước đá, thức ăn tính hàn. Bên cạnh đó, cần giữ ấm bàn chân, mang tất mỏng khi ngủ, tránh đi chân trần trên nền lạnh, tăng cường vận động nhẹ nhàng để thúc đẩy tuần hoàn máu.
Nếu lạnh chân kéo dài kèm tê bì, đau nhức, đổi màu da hoặc mệt mỏi nhiều, người bệnh nên đi khám để được chẩn đoán chính xác.
Xem thêm bài đang được quan tâm:
