Theo BSCKII Nguyễn Hồng Siêm, Hội Nam Y Việt Nam, trong dân gian có nhiều loại cây quen thuộc quanh nhà nhưng lại ít người biết hết giá trị của chúng. Lá sung là một ví dụ như vậy. Nhiều bà con chỉ dùng lá sung để ăn kèm các món nem, chạo hay đồ nướng, nhưng theo kinh nghiệm dân gian và y học cổ truyền, lá sung còn có nhiều công dụng tốt cho sức khỏe.
Lá sung là bộ phận quen thuộc của cây sung (Ficus racemosa). Trong y học cổ truyền và kinh nghiệm dân gian ở một số địa phương, lá sung - đặc biệt là loại lá sung có những nốt sần trên bề mặt – thường có vị chát hơi đắng, tính bình, quy vào kinh Can và Tỳ.
Nhờ đặc tính này, lá sung được dùng để thanh nhiệt, hỗ trợ tiêu hóa, hóa đờm, lợi mật và giúp cơ thể bớt tích tụ thấp trệ. Khi dùng đúng cách, nhiều bà con thấy ăn uống dễ tiêu hơn và cơ thể cũng cảm thấy dễ chịu hơn, BSCKII Nguyễn Hồng Siêm cho biết.
Các tài liệu nghiên cứu cũng cho thấy, cây sung được sử dụng trong y học cổ truyền ở một số quốc gia với nhiều mục đích khác nhau. Một số nghiên cứu thực nghiệm cũng ghi nhận hoạt tính liên quan đến đường tiêu hóa.
Dưới đây là một số cách ứng dụng dùng lá sung trong dân gian:
1. Ăn sống lá sung
Lá sung thường được dùng như một loại rau ăn kèm. Lá sung rửa sạch có thể ăn kèm với các món nem, chạo, thịt nướng hoặc các món cuốn. Đây là cách dùng đơn giản và quen thuộc trong bữa ăn của nhiều gia đình Việt.
Lá sung có vị chát đặc trưng. Vị chát này liên quan đến các hợp chất polyphenol, trong đó có tannin. Một số nghiên cứu thực nghiệm trên chi Ficus cho thấy các thành phần này có thể liên quan đến hoạt tính trên đường tiêu hóa.
2. Hãm nước uống
Lá sung có thể được dùng hãm nước uống theo kinh nghiệm dân gian. Theo đó, lá sung tươi có thể rửa sạch rồi hãm với nước nóng như hãm trà để uống hằng ngày. Khi mới hãm, nước có màu tương tự trà xanh, để lâu sẽ đậm màu hơn.
Tuy nhiên, không nên khuyến cáo uống nước lá sung hằng ngày như một loại "trà mát gan" hoặc dùng thay nước lọc. Hiện chưa có đủ bằng chứng lâm sàng tin cậy để xác định liều lượng, thời gian sử dụng và hiệu quả của nước hãm lá sung đối với chức năng gan ở người.
Đặc biệt, khái niệm "mát gan" trong dân gian không đồng nghĩa với việc lá sung có khả năng giải độc gan hoặc điều trị bệnh gan. Khi có men gan tăng, gan nhiễm mỡ, viêm gan hoặc các bệnh lý gan mật, người bệnh cần được xác định nguyên nhân và điều trị phù hợp.
3. Nấu cháo (kết hợp với các nguyên liệu khác)
Theo BSCKII Nguyễn Hồng Siêm, một số nơi còn dùng lá sung nấu cháo cùng chân giò, đu đủ non và một ít gạo nếp. Món cháo này vừa dễ ăn vừa giúp cơ thể nhẹ bụng, dễ tiêu hơn.
4. Phối hợp với các thảo dược khác sắc nước uống
Lá sung cũng có thể kết hợp với một số vị quen thuộc như rau má, nhân trần hoặc sâm đại hành khô để sắc nước uống, giúp cơ thể thanh mát và hỗ trợ tiêu hóa. Tuy nhiên khi phối hợp các thảo dược, người dân nên tham khảo ý kiến của bác sĩ y học cổ truyền. Đặc biệt đối với người đang điều trị bệnh mạn tính, phụ nữ mang thai, người cao tuổi hoặc người đang sử dụng nhiều loại thuốc.
Lá sung là một loại cây quen thuộc và có lịch sử sử dụng trong dân gian. Tuy nhiên, giá trị của lá sung nên được nhìn nhận đúng ở hai khía cạnh: vừa là thực phẩm được sử dụng trong đời sống, vừa là một dược liệu dân gian còn cần thêm bằng chứng khoa học để xác định rõ hiệu quả và độ an toàn. Khi có triệu chứng tiêu hóa kéo dài, vàng da, đau bụng, chán ăn, sụt cân hoặc các biểu hiện bất thường khác, không nên dùng lá sung hay bất kỳ bài thuốc dân gian nào để thay thế việc thăm khám và điều trị nguyên nhân.
Mời bạn xem thêm video:
Gợi ý bài thuốc hay từ lá chanh _ SKĐS #shorts
