Triệu chứng đau thắt ngực thường liên quan đến bệnh mạch vành, nhưng cũng có thể xuất hiện trong một số bệnh lý tim mạch khác. Nhận biết sớm nguyên nhân và xử trí kịp thời giúp hạn chế nguy cơ biến chứng nguy hiểm.
Đau thắt ngực, dấu hiệu không nên chủ quan
Đau thắt ngực là tình trạng xuất hiện cảm giác đau, tức, bóp nghẹt, đè nặng hoặc khó chịu ở vùng ngực, thường liên quan đến tình trạng cơ tim không được cung cấp đủ máu và oxy. Người bệnh có thể mô tả cảm giác như có vật nặng đè lên ngực, ngực bị siết chặt hoặc nóng rát phía sau xương ức.
Cơn đau có thể xuất hiện khi gắng sức, đi bộ nhanh, leo cầu thang, xúc động mạnh hoặc gặp thời tiết lạnh. Một số trường hợp, đau ngực xuất hiện ngay cả khi nghỉ ngơi, kéo dài hoặc tái diễn với mức độ ngày càng nghiêm trọng.
Đáng lưu ý, không phải mọi trường hợp đau thắt ngực đều biểu hiện điển hình. Một số người chỉ cảm thấy khó thở, mệt bất thường, buồn nôn, vã mồ hôi hoặc đau ở vai, cánh tay, cổ, hàm và vùng lưng. Những biểu hiện này có thể gặp ở người cao tuổi, người mắc đái tháo đường và phụ nữ.
Nguyên nhân gây đau thắt ngực
1. Bệnh động mạch vành
Bệnh động mạch vành là nguyên nhân thường gặp nhất gây đau thắt ngực. Tình trạng này xảy ra khi các mảng xơ vữa tích tụ trong thành động mạch vành, khiến lòng mạch bị hẹp, làm giảm lượng máu và oxy cung cấp cho cơ tim.
Khi người bệnh vận động hoặc gặp tình huống khiến tim phải làm việc nhiều hơn, nhu cầu oxy của cơ tim tăng lên nhưng lượng máu cung cấp không đáp ứng đủ, từ đó xuất hiện cơn đau thắt ngực.
Đau thường có cảm giác đè nặng, bóp nghẹt hoặc tức ngực, có thể lan ra vai, cánh tay trái, cổ, hàm. Cơn đau thường giảm khi nghỉ ngơi hoặc sau khi sử dụng thuốc theo chỉ định. Tuy nhiên, bệnh động mạch vành không phải lúc nào cũng gây đau ngực điển hình. Một số người có thể không có triệu chứng rõ ràng cho đến khi bệnh tiến triển hoặc xảy ra biến cố cấp tính.
Nên đi khám sớm khi có dấu hiệu mệt, hồi hộp, khó thở, đau ngực hoặc có yếu tố nguy cơ về tim mạch. Ảnh: TT
2. Nhồi máu cơ tim
Nhồi máu cơ tim là tình trạng một phần cơ tim bị tổn thương do dòng máu cung cấp bị tắc nghẽn nghiêm trọng hoặc gián đoạn kéo dài. Đây là cấp cứu tim mạch nguy hiểm, cần được điều trị càng sớm càng tốt.
Triệu chứng điển hình là đau hoặc tức ngực dữ dội, cảm giác bóp nghẹt, đè nặng phía sau xương ức. Cơn đau thường kéo dài trên vài phút, có thể tái diễn, lan ra một hoặc hai cánh tay, vai, cổ, hàm hoặc lưng.
Người bệnh có thể kèm khó thở, vã mồ hôi lạnh, buồn nôn, chóng mặt hoặc cảm giác sắp ngất. Một số trường hợp nhồi máu cơ tim biểu hiện không điển hình, đặc biệt ở người cao tuổi và người mắc đái tháo đường.
3. Bệnh van tim
Một số bệnh lý van tim như hẹp van động mạch chủ có thể gây đau thắt ngực. Khi van tim bị hẹp hoặc hoạt động bất thường, dòng máu lưu thông bị cản trở, khiến tim phải tăng cường hoạt động để duy trì tuần hoàn.
Người bệnh có thể xuất hiện đau tức ngực khi gắng sức, khó thở, mệt mỏi, chóng mặt hoặc ngất. Những biểu hiện này cần được đánh giá để xác định mức độ tổn thương van tim và nguy cơ biến chứng.
4. Bệnh cơ tim
Bệnh cơ tim là nhóm bệnh lý ảnh hưởng đến cấu trúc và chức năng cơ tim. Trong một số thể bệnh, cơ tim dày lên, giãn ra hoặc suy giảm khả năng co bóp, khiến hoạt động bơm máu của tim bị ảnh hưởng.
Người bệnh có thể gặp đau ngực, hồi hộp, khó thở khi vận động, mệt mỏi hoặc ngất. Đặc biệt, bệnh cơ tim phì đại có thể gây đau ngực khi gắng sức do nhu cầu oxy của cơ tim tăng cao nhưng khả năng cung cấp máu không đáp ứng đủ.
Khi nào đau thắt ngực cần cấp cứu?
Đau ngực không phải lúc nào cũng do bệnh tim mạch, nhưng không thể tự phân biệt chính xác nguyên nhân chỉ dựa vào cảm giác đau.
Nếu xuất hiện đau ngực mới, dữ dội, kéo dài trên vài phút, tái diễn hoặc kèm khó thở, vã mồ hôi lạnh, buồn nôn, choáng váng, ngất, người bệnh cần được cấp cứu ngay. Không nên chờ cơn đau tự hết, tự lái xe đến bệnh viện hoặc tự ý dùng thuốc.
Đặc biệt, nếu nghi ngờ nhồi máu cơ tim, cần gọi cấp cứu 115 để được hỗ trợ và đưa đến cơ sở y tế phù hợp.
Để giảm nguy cơ mắc và tiến triển bệnh tim mạch, mỗi người cần kiểm soát tốt huyết áp, đường huyết, cholesterol; duy trì cân nặng hợp lý; ăn uống lành mạnh, hạn chế muối, chất béo bão hòa và thực phẩm chế biến sẵn; không hút thuốc lá; hạn chế rượu bia và duy trì hoạt động thể lực phù hợp.
Người có bệnh tim mạch hoặc yếu tố nguy cơ cần khám sức khỏe định kỳ, tuân thủ điều trị và không tự ý ngừng thuốc. Khi xuất hiện đau ngực bất thường, dù triệu chứng đã tự hết, người bệnh vẫn nên được thăm khám để xác định nguyên nhân.
Đau thắt ngực có thể là dấu hiệu cảnh báo sớm của bệnh tim mạch hoặc biểu hiện của một biến cố cấp tính. Nhận biết đúng triệu chứng, không chủ quan và xử trí kịp thời là yếu tố quan trọng giúp bảo vệ sức khỏe, hạn chế nguy cơ tổn thương cơ tim và tử vong.
