Trong điều kiện nhiệt độ cao kéo dài, người cao tuổi có nguy cơ đối mặt với nhiều vấn đề sức khỏe nghiêm trọng như sốc nhiệt, mất nước, rối loạn điện giải, đột quỵ, suy thận và các biến chứng tim mạch nguy hiểm.
Người cao tuổi dễ bị tổn thương trong thời tiết nắng nóng
Quá trình lão hóa khiến cơ chế điều hòa thân nhiệt ở người cao tuổi hoạt động kém hiệu quả. Cảm giác khát cũng giảm dần theo tuổi tác nên nhiều người không uống đủ nước dù cơ thể đang thiếu hụt dịch nghiêm trọng.
Ngoài ra, phần lớn người cao tuổi thường mắc các bệnh mạn tính như: tăng huyết áp; đái tháo đường; bệnh tim mạch; bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính; suy thận; bệnh cơ xương khớp,…Khi thời tiết quá nóng, các bệnh lý nền này rất dễ trở nên nặng hơn và gây biến chứng nguy hiểm.
Không chỉ vậy, một số thói quen sinh hoạt chưa phù hợp như tắm nước lạnh đột ngột, uống nước đá, sử dụng điều hòa ở nhiệt độ quá thấp hoặc thay đổi môi trường nóng – lạnh quá nhanh cũng có thể khiến người cao tuổi bị sốc nhiệt, viêm đường hô hấp hoặc rối loạn huyết áp.
Những bệnh lý người cao tuổi thường gặp mùa hè
1.Bệnh đường hô hấp
Sự thay đổi nhiệt độ liên tục giữa môi trường bên ngoài và phòng điều hòa dễ làm người cao tuổi mắc các bệnh: viêm mũi họng; viêm phế quản; viêm phổi; tái phát hen phế quản; đợt cấp bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính. Người có bệnh hô hấp cần đặc biệt thận trọng trong những ngày nắng nóng kéo dài.
2. Bệnh tim mạch
Nắng nóng khiến cơ thể mất nước và điện giải, làm tim phải hoạt động nhiều hơn để điều hòa thân nhiệt. Điều này có thể gây: tăng huyết áp; rối loạn nhịp tim; đau thắt ngực; đột quỵ,…Đặc biệt, người cao tuổi có tiền sử tăng huyết áp hoặc bệnh mạch vành cần được theo dõi sức khỏe sát sao trong mùa hè.
3. Rối loạn nước và điện giải
Mất nước kéo dài có thể dẫn đến: chóng mặt; mệt mỏi; chuột rút; tụt huyết áp; suy thận cấp…Nhiều trường hợp nhập viện do kiệt sức vì nắng nóng nhưng trước đó không nhận ra cơ thể đang thiếu nước nghiêm trọng.
4. Các bệnh tiêu hóa và da liễu
Thời tiết nóng ẩm khiến thực phẩm dễ ôi thiu, làm tăng nguy cơ rối loạn tiêu hóa, tiêu chảy hoặc ngộ độc thực phẩm.
Ngoài ra, người cao tuổi cũng dễ gặp các vấn đề da liễu như: viêm da dị ứng; nấm da; zona thần kinh bội nhiễm; mẩn ngứa; bệnh truyền nhiễm…
Người cao tuổi cần uống nước mỗi ngày, kể cả khi không cảm thấy khát.
Lời khuyên thầy thuốc
Để phòng tổn thương trong thời tiết nắng nóng người cao tuổi cần chú ý:
- Uống đủ nước
Người cao tuổi cần uống từ 1,5–2 lít nước mỗi ngày, kể cả khi không cảm thấy khát. Nên chia nhỏ lượng nước uống nhiều lần trong ngày thay vì uống quá nhiều cùng lúc. Loại nước phù hợp nhất là nước đun sôi để nguội hoặc nước có nhiệt độ gần với nhiệt độ cơ thể. Ngoài ra có thể bổ sung thêm nước ép trái cây tươi để cung cấp vitamin và khoáng chất.
Tuy nhiên, không nên uống nước đá lạnh ngay khi đang khát hoặc vừa đi ngoài nắng về vì sự chênh lệch nhiệt độ lớn có thể gây viêm họng, co mạch hoặc sặc đường hô hấp.
- Hạn chế ra ngoài trời nắng gắt
Người cao tuổi nên tránh ra ngoài trong khoảng thời gian từ 10 giờ sáng đến 16 giờ chiều vì đây là thời điểm nhiệt độ cao nhất trong ngày.
Nếu buộc phải ra ngoài cần: Đội mũ rộng vành; mặc quần áo sáng màu, thoáng mát; đeo kính chống nắng; mang theo nước uống,…Các hoạt động thể dục nên thực hiện vào sáng sớm hoặc chiều muộn ở nơi thoáng khí, có bóng mát.
- Dinh dưỡng khoa học giúp tăng sức đề kháng
Mùa hè, người cao tuổi nên ưu tiên chế độ ăn giàu thực vật, dễ tiêu hóa và bổ sung nhiều vitamin, khoáng chất.
Tăng cường rau xanh và trái cây, nên ăn các loại rau như: rau muống; mồng tơi; rau dền; cải bẹ; bầu; bí,…giúp bổ sung chất xơ, vitamin và khoáng chất cần thiết cho cơ thể.
Các loại trái cây như: cam; bưởi; chuối; đu đủ; nho…cũng rất tốt để bổ sung nước và tăng sức đề kháng.
- Hạn chế thực phẩm nhiều dầu mỡ
Người cao tuổi nên giảm: thịt đỏ; nội tạng động vật; thức ăn nhiều dầu mỡ; đồ ăn quá mặn hoặc quá chua… Thay vào đó nên ưu tiên cá, tôm và các thực phẩm dễ tiêu hóa.
Ngoài ra, tuyệt đối không sử dụng thực phẩm ôi thiu hoặc thức ăn để qua đêm không bảo quản đúng cách.
- Tắm đúng cách để tránh đột quỵ
Một trong những sai lầm thường gặp là tắm ngay sau khi đi nắng về hoặc tắm nước lạnh khi cơ thể đang nóng. Điều này có thể gây co mạch đột ngột, làm tăng nguy cơ đột quỵ hoặc biến cố tim mạch.
Người cao tuổi nên: tắm bằng nước ấm hoặc nước mát vừa phải; tắm vào buổi sáng hoặc đầu giờ chiều; không tắm quá khuya; không tắm quá lâu…Sau khi vận động hoặc đi ngoài nắng về cần nghỉ ngơi cho cơ thể ổn định rồi mới tắm.
Tóm lại: Do đa số người cao tuổi mắc nhiều bệnh mạn tính nên việc khám sức khỏe định kỳ có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Khám định kỳ giúp theo dõi huyết áp; kiểm tra đường huyết; đánh giá chức năng tim, phổi, thận phát hiện sớm biến chứng. Chăm sóc sức khỏe đúng cách trong mùa nắng nóng không chỉ giúp người cao tuổi phòng tránh bệnh tật mà còn góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống, duy trì thể trạng ổn định và hạn chế tối đa các biến chứng nguy hiểm do thời tiết cực đoan gây ra.
