4 bệnh dễ bùng phát trong mùa đông - xuân

23-02-2026 06:00 | Bệnh thường gặp

SKĐS - Mùa đông - xuân với thời tiết lạnh, nồm ẩm là điều kiện thuận lợi để virus, vi khuẩn phát triển. Đây cũng là thời điểm nhiều bệnh truyền nhiễm gia tăng, đặc biệt ở trẻ em, người cao tuổi và người có bệnh nền.

Các bệnh dễ bùng phát trong mùa đông - xuân

Theo ghi nhận những bệnh thường gặp trong mùa này gồm:

Cúm mùa

Bệnh cúm mùa có xu hướng lan rộng thành dịch vào mùa đông xuân và có khả năng lây nhiễm rất cao, nhất là trong dịp Tết. Khí hậu ẩm lạnh, phương tiện di chuyển công cộng đông đúc là những điều kiện tốt khởi phát các trận dịch cúm.

Cúm mùa lây qua đường hô hấp khi ho, hắt hơi, nói chuyện. Đa số nhẹ, nhưng có thể gây biến chứng nặng như viêm phổi, suy hô hấp ở trẻ nhỏ, người cao tuổi, phụ nữ mang thai và người mắc bệnh mạn tính.

Các dấu hiệu nghi ngờ cúm là: bệnh nhân sốt, có biểu hiện viêm long đường hô hấp: sổ mũi, nghẹt mũi, đau họng, ho.

Kèm theo đó là có các biểu hiện đau đầu, đau cơ, mệt mỏi. Triệu chứng về tiêu hóa: buồn nôn, nôn, tiêu chảy.

Bất kỳ ai cũng có nguy cơ nhiễm virus cúm kể cả những người đang khỏe mạnh. Người bệnh có thể bị các biến chứng nặng thậm chí dẫn đến tử vong nếu không được điều trị kịp thời.

Sởi – Rubella

Sởi – Rubella là các bệnh truyền nhiễm do virus gây ra và hay gặp vào mùa đông xuân (cuối đông, đầu xuân) vì điều kiện thời tiết thuận lợi cho virus lây lan qua đường hô hấp, bùng phát thành dịch, mặc dù sởi có thể xuất hiện quanh năm. Cả hai bệnh đều lây lan mạnh qua giọt bắn đường hô hấp và dễ bị nhầm lẫn, nhưng sởi có triệu chứng nặng hơn, trong khi rubella thường nhẹ hơn nhưng nguy hiểm cho thai nhi.

Bệnh lây lan rất nhanh, nhất là ở trẻ chưa tiêm đủ vaccine. Có thể gây biến chứng nguy hiểm như viêm phổi, viêm não, tiêu chảy nặng.

Quai bị

Bệnh quai bị rất hay gặp vào mùa đông - xuân, bởi khí hậu ẩm ướt, độ ẩm cao và thời tiết thay đổi thất thường tạo điều kiện thuận lợi cho virus gây bệnh phát triển mạnh, lây lan nhanh, đặc biệt là qua đường hô hấp, gây dịch bệnh ở trẻ em và lứa tuổi học đường.

4 bệnh dễ bùng phát trong mùa đông - xuân- Ảnh 1.

Bệnh cúm mùa có xu hướng lan rộng thành dịch vào mùa đông xuân và có khả năng lây nhiễm rất cao.

Hơn 80% trường hợp mắc quai bị xảy ra ở trẻ em dưới 15 tuổi, thường gặp nhất là trẻ từ 6-10 tuổi. Người lớn cũng có thể bị mắc bệnh nếu không tiêm vaccine ngừa bệnh trước đó. Trẻ dưới 2 tuổi và người cao tuổi rất hiếm bị bệnh.

Bệnh lây trực tiếp qua đường hô hấp, chủ yếu do tiếp xúc với các giọt nước bọt, hoặc các giọt chất tiết mũi họng của người bệnh bị văng ra khi người bệnh ho hoặc chảy mũi. Người mắc quai bị có thể lây lan cho người khác 1 tuần trước khi sưng tuyến mang tai và kéo dài 2 tuần sau khi sưng tuyến mang tai. Thời gian lây mạnh nhất vào khoảng 2 ngày trước khi viêm tuyến mang tai.

Bệnh thủy đậu

Bệnh thủy đậu là bệnh truyền nhiễm, do virus Varicella Zoster gây ra và thường bùng phát thành dịch vào mùa xuân.

Virus gây bệnh thủy đậu lây chủ yếu qua đường hô hấp (hoặc không khí). Người lành dễ bị nhiễm bệnh nếu hít phải những giọt nước bọt bắn ra khi bệnh nhân thủy đậu ho, hắt hơi hoặc chảy mũi. Ngoài ra, khi tiếp xúc với bệnh nhân thủy đậu, bệnh có thể lây từ bóng nước khi bị vỡ ra, lây từ vùng da bị tổn thương hoặc lở loét từ người mắc bệnh. Đặc biệt, phụ nữ mang thai không may bị nhiễm bệnh sẽ rất dễ lây cho thai nhi thông qua nhau thai.

Khi khởi phát, người bệnh có thể có biểu hiện sốt, đau đầu, đau cơ… Một số trường hợp, nhất là trẻ em có thể không có triệu chứng báo trước. Khi bị thủy đậu, cơ thể người bệnh sẽ xuất hiện những "nốt rạ". Đây là những nốt tròn nhỏ xuất hiện nhanh trong vòng 12-24 giờ, các nốt này sẽ tiến triển thành những mụn nước, bóng nước. Nốt rạ có thể mọc khắp toàn thân hay mọc rải rác trên cơ thể.

Trường hợp bình thường những mụn nước này khô đi, trở thành vảy và tự khỏi hoàn toàn trong 4-5 ngày. Ở trẻ em, thủy đậu thường kéo dài khoảng -10 ngày.

4 bệnh dễ bùng phát trong mùa đông - xuân- Ảnh 2.

Thường xuyên rửa tay bằng xà phòng hoặc dung dịch sát khuẩn để phòng bệnh.

Thông thường, thủy đậu là bệnh lành tính. Nhưng chúng cũng có thể gây biến chứng nguy hiểm như: Viêm màng não, xuất huyết, nhiễm trùng huyết, nhiễm trùng nốt rạ, viêm mô tế bào, viêm gan… Một số trường hợp có thể gây tử vong nếu người bệnh không được điều trị kịp thời.

Phòng ngừa dịch bệnh mùa đông xuân

Các loại dịch bệnh mùa đông xuân nêu trên có tính chất lây nhiễm nhanh chóng, dễ biến chứng nguy hiểm khi không được phát hiện và điều trị sớm. Vì thế, tránh những hệ lụy này, mỗi cá nhân cần phải tích cực thực hiện các biện pháp phòng ngừa:

- Luôn giữ ấm cơ thể khi ra ngoài thời tiết lạnh.

- Giữ gìn vệ sinh môi trường sống sạch sẽ bằng cách: lau dọn thường xuyên, giữ cho không khí khô thoáng…

- Vệ sinh cá nhân đảm bảo: thường xuyên rửa tay bằng xà phòng hoặc dung dịch sát khuẩn, đeo khẩu trang khi tiếp xúc với người bệnh, súc miệng và rửa mũi hàng ngày bằng nước muối sinh lý,...

- Ăn chín uống sôi, cung cấp đầy đủ dưỡng chất, uống nhiều nước để tăng cường sức đề kháng cho cơ thể.

- Hạn chế tụ tập đông người để tránh nguy cơ lây chéo bệnh.

- Đến ngay cơ sở y tế uy tín khi có các dấu hiệu nghi ngờ cúm, sởi, quai bị, Rubella, thủy đậu, ,... để được chẩn đoán đúng và điều trị kịp thời.

4 bệnh dễ bùng phát trong mùa đông - xuân- Ảnh 3.Mùa đông - xuân đề phòng các biến chứng nguy hiểm của bệnh sởi

SKĐS - Cuối mùa đông đầu xuân là thời điểm tốt cho bệnh sởi có cơ hội phát triển và lây lan nhanh trong cộng đồng. Bệnh sởi thường xuất hiện ở trẻ em nhưng người lớn cũng có thể mắc.

BS. Nguyễn Văn Bàng
Ý kiến của bạn