4 bài thuốc trị viêm họng từ lá trầu không

1. Tác dụng của lá trầu không trị viêm họng

Trong Đông y, viêm họng và ho đờm thường khởi phát do ngoại tà phong hàn hoặc phong nhiệt xâm nhập qua đường mũi miệng, làm tổn thương kinh Phế. Phế chủ tuyên phát và túc giáng; khi Phế khí bị bế tắc, họng sẽ sưng đau, rát đỏ, sinh ra đờm vướng và ho kéo dài. Bài thuốc từ lá trầu không là một phương thuốc tự nhiên hiệu quả giúp giảm triệu chứng viêm họng, thông đờm và làm dịu cơn ho.

Dược liệu trầu không (tên cổ là thược tương) có:

• Tính vị: Vị cay nồng, mùi thơm hắc đặc trưng, tính ấm.
• Quy kinh: Quy trực tiếp vào ba kinh Phế, Tỳ và Vị.
• Công năng trị liệu: Khu phong tán hàn, hạ khí, tiêu đàm, chỉ khái (giảm ho), tiêu viêm, sát trùng và tiêu thũng chỉ thống. Khi tác động vào kinh Phế, tính ấm và vị cay của trầu không giúp phát tán ngoại tà, khai thông phế khí, làm tan đờm trệ và làm dịu niêm mạc hầu họng đang bị sưng tấy.

Các nghiên cứu dược lý hiện đại cho thấy lá trầu không chứa nhiều hợp chất phenolic trong tinh dầu, như eugenol, chavicol và hydroxychavicol. Một số nghiên cứu trong phòng thí nghiệm và trên động vật ghi nhận chiết xuất lá trầu không có hoạt tính kháng khuẩn, kháng viêm.

Lá trầu không được sử dụng theo kinh nghiệm dân gian trong một số cách chăm sóc và làm dịu triệu chứng khó chịu ở họng. Ảnh AI.

2. Các bài thuốc trị viêm họng từ lá trầu không

Bài 1: Nước cốt trầu không ngậm súc họng sát trùng

Đây là bài thuốc dân gian từ lá trầu không, được sử dụng để súc miệng, vệ sinh vùng miệng họng, hỗ trợ làm dịu cảm giác đau rát và chăm sóc nướu.

Nguyên liệu: 3 - 4 lá trầu không tươi bánh tẻ (loại lá không quá già, không quá non), 1/4 thìa cà phê muối hột sạch, 100ml nước ấm.

Cách thực hiện:

• Lá trầu rửa sạch dưới vòi nước chảy, ngâm nước muối loãng 10 phút rồi vắt ráo.
• Giã nát hoặc nhuyễn lá trầu trong cối sạch, cho muối hột vào giã cùng.
• Rót 100ml nước ấm (khoảng 40 - 45°C) vào hỗn hợp, khuấy đều cho hòa tan chất thuốc trong 5 phút.
• Dùng gạc sạch gạn lọc bỏ bã, lấy phần nước cốt trong.

Cách dùng: Ngậm nước cốt trong họng khoảng 30 - 60 giây, súc họng nhẹ nhàng rồi nhổ bỏ; thực hiện 2 - 3 lần/ngày sau bữa ăn và trước khi đi ngủ.

Bài 2: Hỗn hợp trầu không - gừng tươi - húng quế - mật ong

Sự kết hợp giữa trầu không (khu phong sát trùng) với gừng tươi (ấm phế, tiêu đàm), húng quế (hạ khí) và mật ong (dưỡng âm, nhuận phế, làm lành niêm mạc) tạo nên bài thuốc hiệp đồng tác dụng rất hiệu quả cho chứng ho rát họng.

Nguyên liệu: 3 lá trầu không tươi, 2 lát gừng tươi, 5 lá húng quế, 1 thìa cà phê mật ong nguyên chất.

Cách thực hiện:

• Rửa sạch trầu không, gừng tươi và húng quế, để ráo nước.
• Cho tất cả thảo dược vào cối giã nhuyễn, ép lấy nước cốt đặc.
• Trộn đều nước cốt thu được với 1 thìa mật ong nguyên chất.

Cách dùng: Ngậm trực tiếp 1 thìa cà phê hỗn hợp trong miệng, nuốt từ từ từng chút một để chất thuốc thẩm thấu sâu vào niêm mạc họng. Dùng 2 lần/ngày trong 3 - 5 ngày liên tục.

Bài 3: Nước sắc xông hơi trầu không trị cảm mạo phong hàn và nghẹt mũi

Khi viêm họng đi kèm triệu chứng cảm lạnh, nghẹt mũi, nhức đầu do phong hàn tích tụ, phương pháp xông hơi giúp thông phế khí và vã mồ hôi giải cảm.

Nguyên liệu: 10 - 12 lá trầu không tươi, 1 lít nước sạch.

Cách thực hiện:

• Lá trầu rửa sạch, vò nhẹ cho tróc vỡ các tuyến tinh dầu.
• Cho vào nồi đun sôi với 1 lít nước trong 10 phút dưới lửa nhỏ, đậy kín nắp để tránh bay hơi tinh dầu.

Cách dùng: Dùng khăn trùm kín đầu, mở hé nắp nồi xông hít hơi nước bốc lên qua mũi và miệng trong 10 - 15 phút. Sau khi xông, lau khô mồ hôi bằng khăn mềm và nghỉ ngơi nơi kín gió.

Bài 4: Chườm đắp lá trầu hơ ấm giảm ho

Phương pháp ngoại trị chườm đắp vùng cổ ngực giúp dẫn nhiệt dược thấm sâu vào kinh Phế, giải tỏa co thắt phế quản và làm tan đờm vướng.

Nguyên liệu: 4 - 5 lá trầu không tươi, một ít dầu mù tạt hoặc dầu dừa nguyên chất.

Cách thực hiện:

• Thoa một lớp mỏng dầu mù tạt hoặc dầu dừa lên bề mặt lá.
• Hơ nhẹ lá trầu trên ngọn lửa hoặc chảo ấm cho lá mềm và ấm nóng (tránh quá nóng gây bỏng da).
• Đặt trực tiếp lá trầu ấm lên vùng cổ họng và lồng ngực. Khi lá nguội, hơ ấm lại và đắp tiếp trong 15 - 20 phút.

3. Lưu ý khi dùng

Mặc dù lá trầu không là dược liệu tự nhiên có độ an toàn cao, việc lạm dụng hoặc dùng sai cách vẫn có thể dẫn đến các tác dụng không mong muốn:

Tránh dùng quá liều đặc: Tinh dầu trầu không chứa nồng độ phenol cao có đặc tính kích ứng cay nóng. Dùng nước cốt quá đặc hoặc súc miệng liên tục nhiều lần trong ngày có thể làm phỏng rát, khô niêm mạc miệng và rối loạn sắc tố mô mềm.

Đối tượng cẩn trọng:

- Phụ nữ cho con bú: Không đắp lá trầu không hoặc thoa tinh dầu trực tiếp lên vùng đầu ngực vì các hoạt chất có thể gây cạn sữa hoặc tắc tuyến sữa.

- Trẻ nhỏ dưới 2 tuổi: Làn da và niêm mạc của trẻ rất mỏng manh, tuyệt đối không cho trẻ uống trực tiếp nước cốt trầu không đậm đặc hoặc đắp lá nóng trực tiếp lên da.

- Người có thể trạng nhiệt chứng: Người đang bị nhiệt miệng, loét dạ dày tiến triển, sốt cao do phong nhiệt (mặt đỏ, môi khô, lưỡi vàng) cần hạn chế dùng các bài thuốc uống/ngậm từ trầu không.

Thời gian điều trị: Các bài thuốc nam y từ trầu không, thích hợp cho các trường hợp viêm họng nhẹ, mới khởi phát. Nếu sau 3 - 5 ngày áp dụng mà các triệu chứng không giảm, hoặc xuất hiện sốt cao, sưng đau nuốt vướng nghiêm trọng, có mủ ở amygdale, người bệnh cần đến ngay cơ sở y tế để được bác sĩ chuyên khoa thăm khám và chỉ định phác đồ phù hợp.

Lợi ích khi nhai lá trầu không vào buổi tối

SKĐS - Trầu không là loại cây quen thuộc với người Việt Nam, trước đây rất phổ biến do tục lệ ăn trầu của người dân... Đây là loại cây có nhiều tác dụng tốt cho sức khỏe.