BSCKII. Lê Thế Vũ – Trưởng khoa Sản nhiễm trùng, Bệnh viện Phụ sản Hà Nội cho biết, trong thai kỳ, hệ miễn dịch của phụ nữ có nhiều thay đổi khiến nguy cơ mắc và diễn tiến nặng của một số bệnh truyền nhiễm tăng cao. Một số vaccine được khuyến cáo tiêm trong thai kỳ nhằm giảm nguy cơ biến chứng cho cả mẹ và bé.
1. Vaccine uốn ván – bạch hầu – ho gà (Tdap hoặc Td)
Đây là một trong những vaccine quan trọng nhất trong thai kỳ, giúp phòng uốn ván cho mẹ và trẻ sơ sinh; giảm nguy cơ mắc ho gà ở trẻ nhỏ – bệnh có thể gây suy hô hấp nguy hiểm ở trẻ sơ sinh; tạo kháng thể truyền sang thai nhi qua nhau thai.
Thông thường, vaccine uốn ván – bạch hầu – ho gà được khuyến cáo tiêm vào khoảng tuần 27-36 của thai kỳ để tối ưu lượng kháng thể truyền cho em bé. Nếu chưa từng tiêm phòng uốn ván trước đó, mẹ bầu có thể cần tiêm đủ số mũi theo hướng dẫn của bác sĩ.
Đa số các vaccine đều được tiêm trước khi mang thai, chỉ một số rất ít được tiêm trong thai kỳ.
2. Vaccine cúm mùa
Phụ nữ mang thai thuộc nhóm nguy cơ cao, dễ gặp biến chứng khi mắc cúm như viêm phổi, suy hô hấp, sinh non, thai chậm phát triển. Vì vậy, tiêm vaccine cúm giúp phụ nữ mang thai giảm nguy cơ mắc cúm nặng, đồng thời bảo vệ trẻ sơ sinh trong vài tháng đầu sau sinh nhờ kháng thể từ mẹ.
Có thể tiêm vaccine cúm mùa ở bất kỳ giai đoạn nào của thai kỳ, đặc biệt trước mùa cúm hoặc khi dịch cúm lưu hành.
3. Vaccine viêm gan B
Viêm gan B có thể lây truyền từ mẹ sang con trong thai kỳ hoặc khi sinh. Những phụ nữ chưa có kháng thể bảo vệ với viêm gan B, người có nguy cơ phơi nhiễm cao với viêm gan B đều được khuyến cáo tiêm vaccine này. Thông thường, phụ nữ nên kiểm tra và tiêm phòng trước khi mang thai. Tuy nhiên, trong một số trường hợp đặc biệt, bác sĩ có thể chỉ định tiêm trong thai kỳ nếu lợi ích vượt nguy cơ.
4. Mẹ bầu cần lưu ý gì khi tiêm vaccine?
BSCKII. Lê Thế Vũ lưu ý các mẹ bầu nên:
• Khám và thông báo tình trạng thai kỳ trước khi tiêm.
• Tiêm tại cơ sở y tế đủ điều kiện.
• Theo dõi phản ứng sau tiêm.
• Không tự ý trì hoãn hoặc bỏ tiêm các vaccine cần thiết.
Một số phản ứng nhẹ sau tiêm mẹ bầu có thể gặp như đau tại chỗ tiêm, mệt nhẹ, sốt nhẹ. Tuy nhiên, nếu sau khi tiêm vaccine, mẹ bầu có biểu hiện khó thở, sốt cao, nổi mề đay toàn thân hoặc co thắt cần đến cơ sở y tế ngay.
5. Một số vaccine cần tiêm trước khi mang thai
Một số vaccine sống giảm độc lực thường không được khuyến cáo tiêm trong thai kỳ, do đó nên hoàn thành trước khi có thai. Sau tiêm các vaccine này thường cần tránh mang thai trong một khoảng thời gian theo hướng dẫn của bác sĩ.
Vaccine sởi – quai bị – rubella (MMR): Đây là vaccine sống giảm độc lực nên thường không được khuyến cáo tiêm trong thai kỳ. Rubella đặc biệt nguy hiểm trong 3 tháng đầu thai kỳ vì có thể gây dị tật bẩm sinh cho thai nhi. Phụ nữ nên kiểm tra miễn dịch trước khi mang thai. Tiêm phòng ít nhất 1 tháng trước khi có thai nếu chưa có kháng thể bảo vệ.
Vaccine thủy đậu: Vaccine thủy đậu cũng là vaccine sống giảm độc lực nên thường tránh tiêm trong lúc mang thai. Nếu phụ nữ chưa từng mắc hoặc chưa tiêm phòng thủy đậu, nên hoàn thành tiêm chủng trước khi mang thai theo hướng dẫn của bác sĩ.
Vaccine HPV: Vaccine HPV giúp phòng ung thư cổ tử cung nhưng hiện chưa được khuyến cáo tiêm trong thai kỳ. Nếu phụ nữ mang thai đang tiêm dở liệu trình mà phát hiện mình có thai không cần quá lo lắng vì có thể tạm hoãn các mũi còn lại và tiếp tục tiêm sau sinh.
Các vaccine không nên tiêm khi mang thai do chưa có đủ dữ liệu an toàn trên phụ nữ mang thai. Một số vaccine sống giảm độc lực có nguy cơ ảnh hưởng thai nhi. Nguy cơ từ vaccine có thể lớn hơn lợi ích nếu thai phụ không thuộc nhóm nguy cơ cao. Việc tiêm vaccine đúng chỉ định giúp bảo vệ sức khỏe mẹ và bé mà vẫn đảm bảo an toàn trong thai kỳ.
Trước khi tiêm bất kỳ vaccine nào, phụ nữ mang thai nên thông báo tuổi thai và tiền sử bệnh, cung cấp lịch sử tiêm chủng, tham khảo ý kiến bác sĩ sản khoa hoặc chuyên gia tiêm chủng.
Xem thêm bài đang được quan tâm:
