Trẻ em có cấu trúc tai còn non nớt, sức đề kháng chưa hoàn thiện nên rất dễ bị tổn thương nếu chăm sóc không đúng cách. Không ít trường hợp trẻ bị viêm tai kéo dài, suy giảm thính lực hoặc tổn thương màng nhĩ do những thói quen phổ biến trong gia đình.
3 thói quen thường gặp gây tổnthương tai ở trẻ
1. Thường xuyên dùng tăm bông ngoáy tai cho trẻ
Nhiều phụ huynh có thói quen dùng tăm bông để vệ sinh tai cho con mỗi ngày với suy nghĩ giúp tai sạch sẽ hơn. Tuy nhiên, đây lại là một trong những nguyên nhân phổ biến gây tổn thương ống tai ở trẻ nhỏ.
Ráy tai thực chất không phải là chất bẩn hoàn toàn vô hại cần loại bỏ thường xuyên. Đây là lớp bảo vệ tự nhiên của cơ thể, có tác dụng giữ bụi bẩn, ngăn vi khuẩn, côn trùng và giúp giữ ẩm cho ống tai.
Khi dùng tăm bông ngoáy tai quá thường xuyên, nhiều nguy cơ có thể xảy ra như:
- Đẩy ráy tai vào sâu hơn trong ống tai, gây bít tắc.
- Làm trầy xước ống tai ngoài.
- Gây viêm tai ngoài do tổn thương da.
- Nghiêm trọng hơn có thể làm thủng màng nhĩ nếu trẻ cử động đột ngột trong lúc vệ sinh tai.
Trên thực tế, khá nhiều trường hợp trẻ bị đau tai, chảy máu tai hoặc nghe kém sau khi bị ngoáy tai sai cách. Đặc biệt ở trẻ nhỏ, ống tai ngắn và hẹp hơn người lớn nên việc đưa vật cứng hoặc tăm bông vào sâu rất dễ gây tổn thương.
Cha mẹ nên vệ sinh tai cho trẻ thế nào?
Phần lớn ráy tai sẽ tự di chuyển ra ngoài khi trẻ nhai hoặc vận động hàm. Cha mẹ chỉ nên:
- Lau nhẹ phần vành tai bên ngoài bằng khăn mềm.
- Không đưa bất kỳ vật gì vào sâu trong ống tai.
- Không tự lấy ráy tai nếu trẻ không có biểu hiện bất thường.
Trong trường hợp trẻ có nhiều ráy tai gây bít tắc, nghe kém hoặc khó chịu, nên đưa trẻ đến cơ sở y tế để được xử lý an toàn.
2. Cho trẻ nghe tai nghe với âm lượng lớn
Hiện nay, việc trẻ em sử dụng điện thoại, máy tính bảng hoặc học trực tuyến ngày càng phổ biến. Nhiều trẻ có thói quen đeo tai nghe trong thời gian dài mà không được kiểm soát âm lượng phù hợp.
Âm thanh lớn kéo dài có thể gây tổn thương tế bào thần kinh thính giác trong tai trong. Những tế bào này gần như không có khả năng phục hồi khi bị phá hủy.
Việc tiếp xúc âm thanh lớn trong thời gian dài từ nhỏ có thể làm tăng nguy cơ giảm thính lực.
Hậu quả là trẻ có nguy cơ:
- Suy giảm thính lực sớm.
- Ù tai. Đau tai.
- Khó tập trung.
- Rối loạn giấc ngủ.
Đáng lo ngại, nhiều trường hợp tổn thương thính giác diễn ra âm thầm nên phụ huynh khó phát hiện ở giai đoạn đầu.
Trẻ thường có biểu hiện như:
- Hay hỏi lại.
- Tăng âm lượng tivi hoặc điện thoại quá lớn.
- Không phản ứng khi gọi nhỏ.
- Kêu ù tai hoặc đau đầu sau khi dùng tai nghe.
Việc tiếp xúc âm thanh lớn trong thời gian dài từ nhỏ có thể làm tăng nguy cơ giảm thính lực vĩnh viễn khi trưởng thành.
Cách sử dụng tai nghe an toàn cho trẻ
Nếu cần dùng tai nghe cho học tập hoặc giải trí, phụ huynh nên lưu ý:
- Chọn loại tai nghe chụp tai thay vì tai nghe nhét sâu.
- Giới hạn âm lượng dưới 60% mức tối đa.
- Không cho trẻ nghe liên tục quá 60 phút mỗi lần.
- Cho tai nghỉ giữa các lần sử dụng.
- Hạn chế để trẻ đeo tai nghe khi ngủ.
Ngoài ra, cha mẹ nên ưu tiên cho trẻ sử dụng loa ngoài ở mức âm lượng vừa phải khi có thể.
3. Chủ quan khi trẻ bị viêm tai
Viêm tai giữa nếu không điều trị đúng cách có thể để lại nhiều biến chứng nguy hiểm. Viêm tai giữa thường xuất hiện sau các đợt cảm lạnh, viêm họng hoặc viêm mũi ở trẻ nhỏ. Do cấu trúc vòi nhĩ của trẻ ngắn và nằm ngang hơn người lớn nên vi khuẩn dễ xâm nhập từ mũi họng lên tai giữa.
Một số dấu hiệu cha mẹ cần lưu ý gồm:
- Trẻ đau tai. Hay kéo tai hoặc dụi tai.
- Quấy khóc nhiều.
- Sốt. Ngủ kém.
- Chảy dịch tai. Nghe kém.
Nếu không được điều trị sớm, viêm tai có thể dẫn đến:
- Viêm tai giữa mạn tính.
- Thủng màng nhĩ.
- Giảm thính lực kéo dài.
- Ảnh hưởng khả năng nghe và phát triển ngôn ngữ.
Trẻ nhỏ nghe kém trong thời gian dài có thể chậm nói, khó giao tiếp và ảnh hưởng đến quá trình học tập sau này.
Không tự ý dùng thuốc cho trẻ
Một sai lầm khác là nhiều phụ huynh tự ý mua thuốc nhỏ tai hoặc kháng sinh cho trẻ mà không có chỉ định của bác sĩ.
Việc dùng thuốc không đúng có thể:
- Làm che lấp triệu chứng bệnh.
- Gây kháng kháng sinh.
- Làm tổn thương tai nghiêm trọng hơn.
Do đó, khi trẻ có biểu hiện đau tai, sốt hoặc nghi ngờ viêm tai, cha mẹ nên đưa trẻ đi khám chuyên khoa để được chẩn đoán và điều trị phù hợp.
Lời khuyên thầy thuốc
Việc chăm sóc tai đúng cách ngay từ nhỏ có ý nghĩa rất quan trọng đối với sự phát triển ngôn ngữ, học tập và chất lượng cuộc sống của trẻ.
Cha mẹ nên:
- Giữ vệ sinh tai đúng cách.
- Hạn chế tiếng ồn lớn.
- Điều trị sớm các bệnh lý Tai Mũi Họng.
- Không tự ý dùng thuốc.
- Đưa trẻ khám định kỳ nếu có dấu hiệu bất thường về thính lực.
Đôi tai khỏe mạnh không chỉ giúp trẻ nghe tốt mà còn góp phần quan trọng trong quá trình phát triển toàn diện. Vì vậy, việc thay đổi những thói quen tưởng chừng vô hại chính là cách đơn giản nhưng hiệu quả để bảo vệ sức khỏe tai cho trẻ ngay từ sớm.
