1. Chế độ ăn và ngủ đủ giấc, thói quen quan trọng giúp lão hóa khỏe mạnh
Theo khảo sát của U.S. News & World Report với 63 chuyên gia sức khỏe, chế độ ăn cân bằng, giàu dinh dưỡng và hoạt động thể chất thường xuyên cùng đứng đầu danh sách những yếu tố quan trọng đối với quá trình lão hóa khỏe mạnh. Có tới 89% chuyên gia lựa chọn mỗi yếu tố.
Giấc ngủ chất lượng được 30% chuyên gia đánh giá là thói quen quan trọng giúp cơ thể phục hồi và duy trì sức khỏe thể chất, tinh thần.
48% chuyên gia cho rằng chế độ ăn chống viêm, chẳng hạn chế độ ăn Địa Trung Hải, có thể giúp kiểm soát tình trạng viêm mạn tính mức độ thấp liên quan đến lão hóa, thường được gọi là "inflammaging". Tình trạng viêm kéo dài có liên quan đến quá trình lão hóa sinh học và nhiều bệnh mạn tính.

Chế độ ăn ngủ, kết nối xã hội, tăng cường thể lực là 3 thói quen quan trọng giúp quá trình lão hóa khỏe mạnh. Ảnh minh họa AI.
Dù thực phẩm bổ sung là một thị trường lớn, các chuyên gia không xem đây là yếu tố cốt lõi của lão hóa khỏe mạnh. Khi được hỏi nếu chỉ lựa chọn một loại vitamin hoặc thực phẩm bổ sung để hỗ trợ sức khỏe lâu dài, 35% chuyên gia chọn multivitamin và 22% chọn vitamin D.
Tuy nhiên, không phải ai cũng cần bổ sung vitamin hoặc khoáng chất. Việc sử dụng nên dựa trên chế độ ăn, tình trạng sức khỏe và nguy cơ thiếu chất của từng người.
2. Kết nối xã hội
Một yếu tố thường bị bỏ qua khi nói về tuổi thọ là các mối quan hệ xã hội. Trong khảo sát, 59% chuyên gia cho rằng cô lập xã hội là yếu tố tiềm ẩn thúc đẩy lão hóa sinh học nhưng chưa được quan tâm đúng mức.
Duy trì kết nối với gia đình, bạn bè và cộng đồng có thể hỗ trợ sức khỏe cảm xúc, đồng thời giúp duy trì lối sống năng động. Những hoạt động đơn giản như cùng ăn một bữa, đi bộ với bạn bè hoặc thường xuyên trò chuyện với người thân đều có giá trị.
Theo các chuyên gia, cảm giác được kết nối, coi trọng và hỗ trợ có thể quan trọng không kém chế độ ăn hay hoạt động thể chất đối với sức khỏe lâu dài.
3. Tăng cường thể lực để duy trì sự độc lập
Người trưởng thành nên thực hiện ít nhất 150 phút hoạt động aerobic cường độ vừa mỗi tuần, kết hợp với các bài tập tăng cường cơ bắp ít nhất 2 ngày mỗi tuần.
Duy trì sức mạnh cơ bắp và thể lực tốt giúp hỗ trợ khả năng vận động, thực hiện các hoạt động hằng ngày và duy trì sự độc lập khi lớn tuổi.
Một số chỉ số thể lực có thể cung cấp thông tin hữu ích về sức khỏe:
- Lực nắm tay: Phản ánh phần nào sức mạnh và chức năng thể chất tổng thể. Lực nắm tay thấp có liên quan đến một số nguy cơ sức khỏe bất lợi.
- VO₂ max: Lượng oxy tối đa cơ thể có thể hấp thụ và sử dụng khi vận động cường độ cao, thường được sử dụng để đánh giá thể lực tim mạch - hô hấp.
- Khối cơ xương: Cung cấp thông tin về lượng cơ xương tương đối của cơ thể.
Để duy trì khả năng vận động, cần quan tâm không chỉ đến sức khỏe tim mạch mà còn phải duy trì sức mạnh và khối lượng cơ. Tập luyện thường xuyên cũng có lợi cho sức khỏe não bộ, tâm trạng và khả năng vận động khi về già.
Các chuyên gia chỉ ra một số vấn đề cần đặc biệt quan tâm ở phụ nữ, nhất là trong giai đoạn tiền mãn kinh và mãn kinh, gồm:
- Mất mật độ xương và khối lượng cơ.
- Chậm nhận biết và kiểm soát các yếu tố nguy cơ bệnh tim mạch.
- Khó tiếp cận hoặc chưa được cung cấp đầy đủ thông tin về liệu pháp hormone mãn kinh.
Do đó, thay vì chỉ tập trung vào cân nặng, phụ nữ nên chú ý hơn đến việc duy trì khối cơ, bảo vệ xương và kiểm soát nguy cơ tim mạch. Đây là những yếu tố quan trọng đối với sức khỏe và sự độc lập khi tuổi tác tăng lên.
Liệu pháp hormone mãn kinh có thể giúp giảm một số triệu chứng ở phụ nữ phù hợp nhưng không phải phương pháp chống lão hóa áp dụng cho tất cả mọi người. Việc sử dụng cần được bác sĩ đánh giá dựa trên tuổi, triệu chứng, tiền sử bệnh và các yếu tố nguy cơ.
Các chuyên gia cho rằng để lão hóa khỏe mạnh, mọi người không nhất thiết phải chạy theo công nghệ mới, thực phẩm bổ sung đắt tiền hay các xu hướng chống lão hóa.
Lão hóa khỏe mạnh không có nghĩa là ngăn chặn quá trình lão hóa tự nhiên mà hướng tới duy trì khả năng vận động, sức khỏe thể chất, tinh thần và sự độc lập càng lâu càng tốt.
Những thói quen cơ bản vẫn đóng vai trò nền tảng: ăn uống cân bằng, ưu tiên thực phẩm giàu dinh dưỡng; vận động thường xuyên; duy trì sức mạnh cơ bắp; ngủ đủ giấc; giữ kết nối xã hội và kiểm soát các yếu tố nguy cơ bệnh mạn tính.
Mời độc giả xem thêm video:
Ở tuổi nào chúng ta bắt đầu bước vào quá trình lão hoá?
