Nước mắm xuất hiện trong hầu hết các bữa cơm gia đình. Tuy nhiên, xu hướng ăn kiêng giảm mặn hiện nay khiến gia vị truyền thống này vô tình bị gắn mác "kẻ thù của hệ bài tiết". Vậy nên ăn nước mắm thế nào để bảo vệ sức khỏe mà không làm mất đi hương vị món ăn?
1. Giá trị dinh dưỡng của nước mắm truyền thống
Ăn nước mắm đúng cách sẽ không gây hại thận.
Nước mắm truyền thống nguyên chất được làm hoàn toàn từ cá biển và muối, trải qua quá trình ủ chượp tự nhiên từ 12 đến 24 tháng. Dưới tác động của các enzyme có sẵn trong ruột cá, protein từ thịt cá được phân giải triệt để thành các acid amin tự nhiên, đặc biệt là các acid amin thiết yếu mà cơ thể không tự tổng hợp được.
Khác với muối tinh thuần túy, nước mắm cốt chứa hàm lượng vitamin B1, B2, PP và đặc biệt là vitamin B12 cực kỳ dồi dào, rất tốt cho quá trình tạo máu và hệ thần kinh. Hàm lượng sắt và các khoáng chất vi lượng trong nước mắm cũng giúp ngăn ngừa chứng thiếu máu do thiếu sắt. Do đó, việc đánh đồng nước mắm với muối tinh là một sai lầm về mặt sinh hóa. Bản chất nước mắm là một nguồn đạm lỏng bổ dưỡng nếu được sử dụng với liều lượng hợp lý.
2. Những sai lầm khi sử dụng nước mắm gây áp lực cho thận
Thận có chức năng lọc máu và đào thải natri dư thừa. Nước mắm chỉ thực sự trở thành "gánh nặng" cho thận khi người nội trợ, người ăn mắc phải một số sai lầm sau:
Đun nấu nước mắm quá lâu trên bếp: Nhiều người có thói quen cho nước mắm vào nồi kho hoặc canh ngay từ đầu và đun sôi sùng sục. Nhiệt độ cao kéo dài sẽ phá hủy hoàn toàn các acid amin, vitamin có lợi, đồng thời làm cô đặc lượng muối, khiến món ăn dễ bị chát và tăng nồng độ natri nạp vào cơ thể.
Lạm dụng nước mắm để chấm ngập thức ăn: Thói quen chấm đẫm, chấm ngập miếng thịt, miếng rau vào chén nước mắm nguyên chất khiến lượng natri dung nạp trong một bữa ăn vượt quá mức khuyến nghị của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) là dưới 5 g muối/ngày.
Thói quen nêm thêm nước mắm vào nồi canh: Mặc dù nồi canh đã đủ mặn bởi các loại gia vị chứa natri (hạt nêm, mì chính, muối) nhưng vẫn thêm nước mắm để lấy mùi thơm sẽ khiến tổng lượng muối trong món ăn tăng lên mức báo động.
3. Hướng dẫn sử dụng nước mắm bảo vệ sức khỏe
Để tận dụng nguồn dinh dưỡng từ nước mắm mà không lo hại thận, người tiêu dùng nên thay đổi thói quen nêm nếm dịch chuyển theo hướng lành mạnh.
Khi chế biến các món canh hoặc xào: Nên tắt bếp rồi mới nêm một chút nước mắm vào. Cách này giúp giữ nguyên vẹn hương thơm đặc trưng của cốt cá và bảo toàn các chất dinh dưỡng nhạy cảm với nhiệt độ.
Đối với nước chấm: Hãy pha loãng nước mắm bằng chanh, đường, nước lọc và các gia vị cay ấm như tỏi, ớt. Tỏi ớt không chỉ giúp kích thích vị giác mà còn có tác dụng giảm bớt cảm giác nhạt nhẽo khi cắt giảm lượng nước mắm cốt, từ đó giảm tối đa áp lực lọc cho hệ bài tiết.
