Quả bầu là loại quả quen thuộc, chứa tới 95% là nước cùng nhiều vitamin và khoáng chất thiết yếu cho cơ thể. Nhờ đặc tính thanh mát và giàu chất xơ, loại quả này giúp giải nhiệt, hỗ trợ tiêu hóa và giảm cân hiệu quả. Đây không chỉ là nguyên liệu cho các món canh thanh mát mà còn là phương thuốc tự nhiên rất tốt cho tim mạch.
1. Những nhóm người không nên ăn quá nhiều bầu
Quả bầu có lợi cho sức khỏe nhưng không phải ai cũng có thể ăn.
Người có hệ tiêu hóa nhạy cảm, cơ địa kém hấp thu
Những người thường xuyên bị lạnh bụng, đầy hơi hoặc đi ngoài phân lỏng thực chất đang gặp phải tình trạng hội chứng ruột kích thích, loạn khuẩn đường ruột hoặc có nhu động ruột quá nhạy cảm nên hạn chế ăn nhiều món từ quả bầu.
Quả bầu chứa tới 95% là nước và một lượng lớn chất xơ hòa tan. Khi nhóm người có hệ tiêu hóa nhạy cảm, kém hấp thụ dinh dưỡng tiêu thụ nhiều quả bầu lượng nước và chất xơ sẽ làm tăng áp suất thẩm thấu trong lòng ruột, đồng thời kích thích nhu động ruột co bóp mạnh hơn để đẩy thức ăn ra ngoài. Đối với một hệ tiêu hóa đang yếu, sự kích thích này sẽ dẫn đến tình trạng tiêu chảy cấp, khiến cơ thể bị mất nước, mất điện giải và mệt mỏi kéo dài.
Do quả bầu có tính giải nhiệt mạnh, những người hay bị lạnh tay chân không nên ăn quá nhiều để không làm trầm trọng thêm cảm giác ớn lạnh.
Người đang bị tiêu chảy, rối loạn tiêu hóa
Khi hệ tiêu hóa đang gặp trục trặc, niêm mạc đường ruột bị tổn thương và rất nhạy cảm. Quả bầu chứa lượng nước và chất xơ dồi dào, kèm theo tính mát. Nếu ăn bầu vào thời điểm đang bị rối loạn tiêu hóa, quá trình nhu động ruột sẽ bị đẩy mạnh quá mức, khiến tình trạng tiêu chảy trở nên tồi tệ và khó kiểm soát hơn.
Người có huyết áp thấp
Quả bầu có tác dụng lợi tiểu và hỗ trợ hạ huyết áp rất tốt cho người bị tăng huyết áp. Nhưng ngược lại, đối với những người vốn có huyết áp thấp, ăn quá nhiều bầu (đặc biệt là uống nước ép bầu sống) có thể khiến huyết áp sụt giảm đột ngột, gây ra hiện tượng hoa mắt, chóng mặt, thậm chí là ngất xỉu.
2. Nhận biết dấu hiệu quả bầu có thể gây ngộ độc
Không chỉ những nhóm người trên cần lưu ý, mà ngay cả người khỏe mạnh bình thường cũng có thể bị ngộ độc quả bầu nếu gặp phải trường hợp quả bầu bị đắng.
Vị đắng trong quả bầu (và các cây họ cucurbitaceae như bí xanh, dưa chuột) là do chất cucurbitacin tạo ra. Đây là một loại độc tố tự nhiên nhằm giúp cây tự bảo vệ khỏi côn trùng. Khi quả bầu bị đắng, hàm lượng cucurbitacin cực kỳ cao. Chỉ cần ăn một vài miếng bầu đắng, bạn có thể bị ngộ độc với các triệu chứng nghiêm trọng như:
- Buồn nôn, nôn mửa liên tục.
- Đau bụng dữ dội, tiêu chảy ra máu.
- Huyết áp giảm sâu, xuất huyết dạ dày (trường hợp nặng).
Do đó, trước khi chế biến, hãy nếm thử một chút bầu sống. Nếu thấy có vị đắng, hãy lập tức bỏ đi, tuyệt đối không vì tiếc mà cố nấu hay nêm nếm thêm gia vị để lấn át vị đắng.
3. Lưu ý khi ăn bầu để bảo vệ sức khỏe
Để hấp thu trọn vẹn dinh dưỡng từ quả bầu mà không lo tác dụng phụ, hãy lưu ý các nguyên tắc sau:
Không ăn bầu quá nhiều: Mỗi tuần chỉ nên ăn từ 2 - 3 bữa bầu. Việc ăn quá thường xuyên dễ gây mất cân bằng dinh dưỡng và làm lạnh bụng.
Chế biến chín kỹ: Nên ăn bầu đã được nấu chín (luộc, xào, nấu canh). Hạn chế tối đa việc uống nước ép bầu sống nếu bạn không chắc chắn về nguồn gốc và độ an toàn của quả bầu.
Kết hợp gia vị ấm: Khi nấu canh bầu hoặc xào bầu, nên cho thêm một chút gừng tươi hoặc hành hoa. Gừng có tính ấm, giúp trung hòa tính hàn của bầu, giảm nguy cơ đầy bụng, khó tiêu.
