Mùa hè với nền nhiệt cao và độ ẩm lớn là điều kiện thuận lợi cho vi khuẩn, virus phát triển trong môi trường và thực phẩm. Đồng thời, cơ thể con người cũng dễ bị mất nước, rối loạn tiêu hóa và suy giảm sức đề kháng nếu ăn uống, sinh hoạt không điều độ. Dưới góc nhìn y học cổ truyền, một số thực phẩm, rau được xếp vào nhóm có tính giải biểu, thanh nhiệt, giải độc, giúp cơ thể cân bằng khi thời tiết nóng ẩm.
Tuy nhiên, cần hiểu đúng rằng đây không phải "kháng sinh" theo nghĩa điều trị bệnh, mà là các thực phẩm có giá trị hỗ trợ sức khỏe khi sử dụng trong chế độ ăn hằng ngày.
Trong quan niệm dinh dưỡng hiện đại, nhiều loại rau củ quen thuộc được ghi nhận chứa các hợp chất sinh học có tác dụng kháng khuẩn, chống oxy hóa và hỗ trợ miễn dịch. Dưới đây là 3 loại rau phổ biến trong bữa ăn của người Việt, có thể bổ sung trong mùa hè để hỗ trợ tăng cường sức khỏe:
1. Rau ngồng tỏi hỗ trợ kháng khuẩn và tốt cho tim mạch
Một số loại rau quen thuộc chứa hợp chất kháng khuẩn tự nhiên, hỗ trợ miễn dịch và bảo vệ sức khỏe .
Ngồng tỏi là phần thân hoa non mọc từ cây tỏi trước khi ra hoa, thường được dùng làm rau ăn. Trong y học cổ truyền, mặc dù ngồng tỏi ít được ghi chép riêng như củ tỏi, nhưng do cùng nguồn gốc với cây tỏi nên được cho là mang nhiều đặc tính tương tự, song tính vị thường nhẹ hơn.
Ngồng tỏi thường được sử dụng trong nhiều món ăn xào, muối chua hoặc ăn kèm. Thành phần đáng chú ý trong tỏi non là allicin và các hợp chất lưu huỳnh tự nhiên. Một số nghiên cứu dinh dưỡng cho thấy allicin có thể hỗ trợ ức chế sự phát triển của một số loại vi khuẩn và nấm, đồng thời có tác dụng chống oxy hóa. Ngoài ra, tỏi non còn cung cấp vitamin C và chất xơ, góp phần hỗ trợ sức khỏe tim mạch và chuyển hóa.
Cách dùng gợi ý - Tỏi non muối chua: Tỏi non có thể được chế biến thành món ăn kèm giúp tăng hương vị bữa ăn bằng cách: Rửa sạch tỏi non, cắt khúc vừa ăn, ướp với muối để giảm vị hăng; pha hỗn hợp giấm gạo, nước tương, đường, gừng và ớt để làm nước ngâm; cho tỏi vào lọ thủy tinh sạch, đổ nước ngâm và bảo quản lạnh; có thể dùng sau 1–2 ngày.
Món ăn này thường được dùng kèm cháo hoặc cơm, giúp kích thích vị giác, tuy nhiên không nên ăn quá nhiều do chứa nhiều muối.
2. Hành tây giàu chất chống oxy hóa và hỗ trợ miễn dịch
Hành tây có vị cay, tính ấm, giúp hành khí, hoạt huyết, hỗ trợ tiêu hóa và làm ấm cơ thể. Dù không phải là vị thuốc kinh điển trong Đông y, hành tây vẫn được xem là thực phẩm có giá trị dưỡng sinh và được sử dụng rộng rãi trong các bài thuốc dân gian nhằm hỗ trợ sức khỏe hô hấp, tiêu hóa và tuần hoàn.
Hành tây chứa nhiều hợp chất sinh học như quercetin, sulfur hữu cơ và flavonoid. Đây là những chất có vai trò chống oxy hóa, hỗ trợ giảm phản ứng viêm trong cơ thể. Quercetin trong hành tây có thể hỗ trợ hệ miễn dịch và góp phần bảo vệ tế bào trước stress oxy hóa.
Cách dùng gợi ý - Salad hành tây trộn lạnh: Hành tây bóc vỏ, thái lát mỏng và ngâm nước để giảm hăng; súp lơ trắng luộc sơ trong 30–60 giây rồi làm nguội; trứng tráng chín, thái sợi; trộn hành tây, súp lơ, trứng cùng ít dầu oliu hoặc nước sốt nhẹ. Món salad này giúp bổ sung chất xơ, vitamin và tạo cảm giác mát, phù hợp trong mùa hè.
3. Tỏi chứa hợp chất allicin hỗ trợ kháng khuẩn tự nhiên
Tỏi (Allium sativum) là một trong những gia vị quen thuộc đồng thời cũng là vị thuốc được sử dụng từ lâu trong y học cổ truyền. Nhiều y thư cổ ghi nhận tỏi có tác dụng hỗ trợ tiêu hóa, sát khuẩn và phòng ngừa một số bệnh thường gặp.
Tỏi là một trong những thực phẩm được nghiên cứu nhiều nhất về hoạt tính sinh học. Khi tỏi được đập dập hoặc nghiền, enzyme alliinase chuyển hóa alliin thành allicin, hợp chất có tính kháng khuẩn và chống oxy hóa. Một số tổng quan nghiên cứu cho thấy tỏi có thể hỗ trợ giảm nguy cơ nhiễm trùng đường hô hấp nhẹ và hỗ trợ sức khỏe tim mạch. Tuy nhiên, đây chỉ là tác dụng hỗ trợ, không thay thế thuốc điều trị bệnh.
Cách dùng gợi ý - Tỏi chua ngọt: Tỏi bóc vỏ, có thể hấp hoặc nướng sơ để giảm mùi hăng; pha hỗn hợp gồm giấm, đường, nước mắm, muối và nước lọc; ngâm tỏi trong hỗn hợp và để lạnh khoảng 24 giờ. Món tỏi chua ngọt giúp dễ ăn hơn so với tỏi sống, phù hợp làm món ăn kèm trong bữa cơm.
Mời bạn xem thêm video:
Bạn đã hiểu đúng về thuốc kháng sinh chưa?
