Cúm A là bệnh nhiễm trùng đường hô hấp do virus gây ra. Bệnh có thể lây lan nhanh và dẫn đến biến chứng như viêm phổi, đặc biệt ở trẻ nhỏ, người cao tuổi, phụ nữ mang thai và người mắc bệnh mạn tính. Để giảm nguy cơ mắc bệnh và diễn tiến nặng, bên cạnh tiêm vaccine cúm hằng năm, mỗi người cần duy trì chế độ dinh dưỡng hợp lý, vận động thường xuyên và những thói quen sinh hoạt có lợi cho sức khỏe.
1. Cách tập luyện hỗ trợ tăng sức đề kháng, phòng ngừa cúm A
Mặc dù không phải là biện pháp trực tiếp phòng cúm A, nhưng vận động thể chất thường xuyên giúp cải thiện sức khỏe tim mạch, chuyển hóa, giấc ngủ và góp phần duy trì hoạt động bình thường của hệ miễn dịch. Ngược lại, ít vận động kéo dài có thể làm tăng nguy cơ mắc nhiều bệnh mạn tính, ảnh hưởng đến sức khỏe tổng thể và dễ lây nhiễm cúm A.
Một số hình thức vận động phù hợp gồm:
- Đi bộ nhanh: Có thể bắt đầu với 20-30 phút mỗi ngày, tùy thể trạng, sau đó tăng dần thời lượng. Đi bộ ngoài trời ở nơi thông thoáng hoặc đi bộ trong nhà đều có thể mang lại lợi ích.
- Đạp xe, bơi lội hoặc tập aerobic: Giúp tăng sức bền tim phổi; nên lựa chọn cường độ phù hợp với tuổi, khả năng vận động và bệnh lý nền.
- Tập sức mạnh: Các bài tập với dây kháng lực, tạ nhẹ hoặc trọng lượng cơ thể giúp duy trì khối cơ và chức năng vận động, nhất là ở người trung niên và cao tuổi.
- Yoga, thái cực quyền và bài tập thư giãn: Có thể hỗ trợ khả năng thăng bằng, giảm căng thẳng và cải thiện chất lượng giấc ngủ.
Không nên tập luyện quá sức khi cơ thể chưa thích nghi, vì điều này có thể gây mệt mỏi, chấn thương và ảnh hưởng đến quá trình phục hồi. Khi đang sốt, đau mỏi nhiều hoặc có triệu chứng cúm rõ rệt, nên nghỉ ngơi, tránh tập nặng và chỉ trở lại vận động khi sức khỏe hồi phục.

Kết hợp tập luyện, chế độ dinh dưỡng cùng lối sống khoa học để nâng cao sức đề kháng, hỗ trợ phòng ngừa cúm A. Ảnh minh họa AI.
2. Lối sống, sinh hoạt giúp tăng cường sức khỏe
Ngủ đủ giấc và duy trì nhịp sinh hoạt ổn định: Giấc ngủ có vai trò quan trọng đối với hoạt động của hệ miễn dịch. Thiếu ngủ kéo dài có thể ảnh hưởng đến các phản ứng miễn dịch và làm giảm khả năng phục hồi của cơ thể. Người trưởng thành thường cần ngủ ít nhất 7 giờ mỗi đêm; nhu cầu cụ thể có thể khác nhau tùy độ tuổi và tình trạng sức khỏe. Trẻ em và thanh thiếu niên cần thời lượng ngủ dài hơn.
Để ngủ tốt, nên duy trì giờ đi ngủ và thức dậy tương đối ổn định, hạn chế caffeine vào buổi chiều tối, tránh sử dụng thiết bị điện tử sát giờ ngủ và giữ phòng ngủ yên tĩnh, thoáng mát.
Giảm căng thẳng kéo dài: Căng thẳng kéo dài có thể ảnh hưởng đến giấc ngủ, hành vi ăn uống và hoạt động của hệ miễn dịch. Mỗi người nên dành thời gian nghỉ ngơi, thư giãn, giao tiếp với gia đình, đi bộ hoặc thực hành các bài tập thở. Các biện pháp này giúp cải thiện sức khỏe tinh thần và hỗ trợ duy trì lối sống lành mạnh, tăng cường sức đề kháng, hỗ trợ phòng bệnh lây nhiễm, trong đó có cúm A.
Giữ vệ sinh và hạn chế phơi nhiễm virus: Đây là nhóm biện pháp trực tiếp giúp giảm nguy cơ lây nhiễm cúm A.
Người dân nên:
- Rửa tay thường xuyên bằng xà phòng và nước sạch, nhất là sau khi ho, hắt hơi hoặc tiếp xúc với dịch tiết đường hô hấp.
- Che miệng, mũi khi ho hoặc hắt hơi bằng khăn giấy hay khuỷu tay; bỏ khăn giấy đã sử dụng đúng nơi quy định.
- Tránh đưa tay chưa rửa lên mắt, mũi, miệng.
- Giữ không gian sinh hoạt thông thoáng, hạn chế tiếp xúc gần với người đang có triệu chứng nhiễm trùng đường hô hấp.
- Đeo khẩu trang khi có triệu chứng hô hấp, ở nơi đông người hoặc trong tình huống được cơ quan y tế khuyến cáo.
- Người có triệu chứng cúm nên nghỉ ngơi, hạn chế tiếp xúc với người khác, đặc biệt là người cao tuổi, trẻ nhỏ, phụ nữ mang thai và người mắc bệnh nền.
Tiêm vaccine cúm hằng năm: Tiêm vaccine cúm là biện pháp quan trọng giúp giảm nguy cơ mắc cúm và nguy cơ biến chứng nặng. Virus cúm thường xuyên biến đổi, vì vậy thành phần vaccine được cập nhật theo mùa dịch và việc tiêm nhắc lại hằng năm được khuyến nghị cho phần lớn người từ 6 tháng tuổi trở lên, trừ trường hợp có chống chỉ định hoặc lưu ý y tế cụ thể.
Vaccine không bảo vệ tuyệt đối và hiệu quả có thể khác nhau theo mùa, nhưng vẫn là biện pháp phòng bệnh có bằng chứng rõ ràng. Người có nguy cơ cao nên trao đổi với nhân viên y tế về lịch tiêm phù hợp.
3. Dinh dưỡng đầy đủ, biện pháp quan trọng hỗ trợ ngừa cúm A
Hệ miễn dịch cần năng lượng, protein, vitamin, khoáng chất và nhiều chất dinh dưỡng khác để duy trì hoạt động bình thường. Thiếu hụt dinh dưỡng có thể ảnh hưởng đến chức năng miễn dịch, nhưng bổ sung vượt nhu cầu không đồng nghĩa với tăng khả năng chống virus.
Một chế độ ăn đa dạng nên bao gồm rau xanh, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt, các loại đậu, hạt, thực phẩm giàu protein và nguồn chất béo không bão hòa phù hợp.
Bổ sung protein trong các bữa ăn: Protein cung cấp amino acid cần thiết cho việc tạo ra kháng thể, enzyme và nhiều thành phần tham gia vào hoạt động của hệ miễn dịch. Nguồn protein có thể đến từ cá, thịt nạc, trứng, sữa, đậu phụ, các loại đậu và hạt. Người cao tuổi, người ăn uống kém hoặc đang hồi phục sau bệnh cần đặc biệt chú ý duy trì lượng protein và năng lượng phù hợp để tránh suy dinh dưỡng, mất cơ.
Ăn đa dạng rau củ và trái cây: Rau xanh, trái cây họ cam quýt, ổi, kiwi, ớt chuông và nhiều loại rau quả khác cung cấp vitamin C cùng các chất chống oxy hóa. Vitamin C tham gia vào nhiều chức năng miễn dịch; thiếu vitamin C có thể làm suy giảm khả năng bảo vệ của cơ thể. Vitamin A và các tiền chất như beta-carotene có trong cà rốt, bí đỏ, khoai lang và rau lá xanh đậm cũng góp phần duy trì sức khỏe của da, niêm mạc và chức năng miễn dịch; ưu tiên thực phẩm tươi, đa dạng màu sắc và ăn nguyên quả thay vì thường xuyên uống nước ép nhiều đường.
Bảo đảm cung cấp kẽm, vitamin D và các vi chất khác: Kẽm tham gia vào sự phát triển và hoạt động của nhiều tế bào miễn dịch. Khoáng chất này có trong thịt, hải sản, trứng, sữa, các loại đậu và hạt.
Vitamin D cũng đóng vai trò trong điều hòa miễn dịch. Nguồn vitamin D gồm một số loại cá béo, lòng đỏ trứng, thực phẩm tăng cường vitamin D và quá trình tổng hợp ở da khi tiếp xúc với ánh nắng. Tuy nhiên, khả năng tổng hợp phụ thuộc nhiều yếu tố và không nên chủ động phơi nắng kéo dài để bổ sung vitamin D.
Uống đủ nước và hạn chế rượu bia: Nước giúp duy trì các chức năng sinh lý bình thường. Nhu cầu nước thay đổi theo tuổi, mức vận động, thời tiết và bệnh lý; nên uống đều trong ngày, tăng lượng nước khi vận động hoặc ra nhiều mồ hôi, trừ khi bác sĩ yêu cầu hạn chế dịch.
Hạn chế rượu bia, tránh hút thuốc lá và khói thuốc cũng là những biện pháp có lợi cho sức khỏe đường hô hấp và sức khỏe tổng thể.
Mời độc giả xem thêm video:
Cúm A - Những đối tượng nào có nguy cơ trở nặng khi nhiễm bệnh? | SKĐS
