Mướp đắng là loại thực phẩm giàu vitamin C, chất xơ cùng nhiều hợp chất chống oxy hóa giúp thanh nhiệt và hỗ trợ chuyển hóa.
Tuy nhiên, thói quen sơ chế và chế biến không đúng cách trong bữa ăn hàng ngày có thể làm gia tăng nguy cơ kích ứng tiêu hóa, mất cân bằng đường huyết hoặc phát sinh các tác dụng phụ không mong muốn. Dưới đây là 3 sai lầm phổ biến khi chế biến mướp đắng cần lưu ý.
1. Ăn mướp đắng sống chưa bỏ hạt và màng trắng
Cần loại bỏ hạt và phần ruột trắng của mướp đắng trước khi chế biến.
Ăn mướp đắng sống dưới dạng món nộm hay ăn kèm ruốc thịt (chà bông) là thói quen của rất nhiều gia đình. Tuy nhiên, phần hạt mướp đắng già và màng lót mỏng màu trắng bên trong chứa các hợp chất đắng mạnh, có thể gây ra hiện tượng khó chịu ở dạ dày, đầy hơi hoặc buồn nôn nếu tiêu thụ số lượng lớn.
Đặc biệt, trẻ em khi ăn phải hạt mướp đắng có thể bị rối loạn tiêu hóa nhẹ hoặc ngộ độc vi chất nếu cơ thể chưa hoàn thiện khả năng chuyển hóa. Do đó, khi ăn sống hoặc ép nước, cần nạo bỏ hoàn toàn phần ruột, hạt và lớp màng trắng bên trong, đồng thời rửa sạch để đảm bảo an toàn.
2. Nấu mướp đắng kết hợp với một số loại hải sản
Mướp đắng chứa lượng vitamin C rất dồi dào. Trong khi đó, một số loại hải sản như tôm, cua, sò, ốc tươi sống thường chứa các hợp chất asen pentavalent. Khi kết hợp hai nhóm thực phẩm này ở nhiệt độ cao hoặc dùng chung cùng lúc, vitamin C có thể tác động làm chuyển hóa các chất này thành dạng hoạt động mạnh hơn, dễ gây nặng bụng, đầy hơi hoặc kích ứng niêm mạc ruột.
Ngoài ra, mướp đắng có đặc tính giải nhiệt, khi nấu chung với các loại hải sản mang tính hàn cao có thể làm tăng nguy cơ bị lạnh bụng, đi ngoài phân sống hoặc tiêu chảy ở những người có hệ tiêu hóa yếu.
3. Nấu quá kỹ hoặc nấu đi nấu lại nhiều lần
Nấu quá kỹ canh mướp đắng gây mất chất dinh dưỡng.
Nhiều người có thói quen nấu mướp đắng thật kỹ hoặc đun lại nhiều lần để bớt vị đắng. Việc tiếp xúc với nhiệt độ cao trong thời gian dài sẽ làm phân hủy phần lớn vitamin C, vitamin A và các polyphenol chống oxy hóa có lợi trong quả.
Thói quen này không những làm biến chất và giảm giá trị dinh dưỡng, việc ninh nấu quá nhừ còn làm giải phóng nhiều vị đắng hòa tan vào nước súp, dễ gây kích ứng niêm mạc dạ dày và làm tăng cảm giác buồn nôn khi ăn. Vì vậy, chỉ nên nấu mướp đắng vừa chín tới để giữ lại lượng vi chất dinh dưỡng cao nhất.
4. Lưu ý khi sử dụng mướp đắng
Để nhận được tối đa lợi ích sức khỏe từ mướp đắng mà không gặp phải tác dụng phụ, bạn cần tuân thủ một số nguyên tắc sau:
- Chỉ nên ăn khoảng 2 - 3 bữa mướp đắng mỗi tuần, tránh ăn quá nhiều liên tục.
- Phụ nữ mang thai (đặc biệt trong 3 tháng đầu) nên hạn chế dùng do nguy cơ kích thích co bóp tử cung. Người có tiền sử huyết áp thấp, mắc bệnh gan thận nặng hoặc thiếu men G6PD nên tránh hoặc dùng theo sự hướng dẫn của bác sĩ.
- Người đang dùng thuốc điều trị đái tháo đường cần theo dõi sát chỉ số đường huyết để tránh tình trạng hạ đường huyết quá mức.
