1. Trứng gà – thực phẩm bổ dưỡng và vị thuốc trong Đông y

BSCK2. Trần Ngọc Quế, Hội Đông Y Quảng Trị.
BSCK2. Trần Ngọc Quế, Hội Đông Y Quảng Trị cho biết, trứng gà là thực phẩm quen thuộc trong bữa ăn của người Việt và nhiều quốc gia trên thế giới. Theo các nghiên cứu dinh dưỡng hiện đại, trứng cung cấp nguồn protein chất lượng cao cùng nhiều vitamin và khoáng chất như vitamin A, vitamin B12, vitamin D, selen, sắt và choline – những chất cần thiết cho hoạt động của não bộ, hệ thần kinh và hệ miễn dịch.
Trong y học cổ truyền, trứng gà được gọi là kê đản. Lòng đỏ trứng gọi là kê tử hoàng, còn lòng trắng gọi là đản thanh. Theo Đông y, trứng gà có tính bình, vị ngọt, có tác dụng bổ huyết, dưỡng tâm, an thần, nhuận táo và bồi bổ cơ thể.
Nhờ những đặc tính này, trứng gà được sử dụng trong nhiều bài thuốc dân gian nhằm hỗ trợ điều trị một số bệnh thường gặp như ho kéo dài, suy nhược, thiếu máu, rối loạn tiêu hóa hoặc giúp phục hồi sức khỏe sau bệnh.
2. Một số bài thuốc dân gian có trứng gà
Dưới đây là một số bài thuốc hỗ trợ điều trị bệnh thường gặp từ có trứng gà được giới thiệu bởi BSCK2. Trần Ngọc Quế.
2.1. Bài thuốc trứng gà hỗ trợ chữa lao thận đái máu đại thể: Trứng gà 1–2 quả, rau tề thái (dùng tươi) 200g, gia vị vừa đủ.
Cách dùng: Rau tề thái rửa sạch, cắt ngắn, nấu canh. Khi rau chín mềm thì đập trứng vào, nêm gia vị; ăn mỗi ngày một lần.
2.2. Chữa viêm mũi dị ứng, viêm xoang: Trứng gà 2 quả, tân di 9g, gia vị vừa đủ tùy ý.
Cách dùng: Nấu tân di với nước cho chín, sau đó đập trứng vào nấu thành canh; ăn ngày một lần.
2.3. Chữa bị đau nhức răng: Trứng gà 2 quả, sa sâm 15–50g, gia vị vừa đủ
Cách dùng: Sa sâm thái mỏng, nấu cùng trứng thành dạng canh, nêm gia vị vừa ăn. Dùng ngày một lần.

Trứng gà còn được y học cổ truyền sử dụng trong nhiều bài thuốc hỗ trợ điều trị các bệnh thường gặp…
2.4. Hỗ trợ điều trị ho ra máu: Trứng gà 2 quả, bột tam thất (tán mịn)2g, nước ép ngó sen 200ml, rượu nhạt (khoảng 10-15 độ) 150ml.
Cách dùng: Đập trứng vào bát, tô, trộn với nước ngó sen, rượu và tam thất; sau đó đun cách thủy, khuấy đều cho tới khi chin; ăn ngày 1 lần
2.5. Hỗ trợ điều trị nôn ra máu: Trứng gà 2 quả, bột tam thất (tán mịn) 3g, nước ép ngó sen 150ml, rượu nhạt (khoảng 10-15 độ) 100ml.
Cách làm: Đập trứng vào bát, tô; cho nước ngó sen, rượu và tam thất vào, đun cách thủy, thỉnh thoảng khuấy đều cho tới khi chin; ăn ngày 1 lần.
2.6. Chữa khô kết mạc mắt, mắt nhìn mờ: Trứng gà 2 quả, tam thất (tán mịn) 5g, nhân quả óc chó 10g, gia vị vừa đủ tùy thích.
Cách làm: Trứng gà bỏ vỏ cho vào vào bát sành, hồ đào nhân nghiền vụn, khuấy với trứng gà và một chút nước, đem chưng cách thủy, thêm gia vị thích hợp là được. Ngày ăn 1 lần, liên tục 5-7 ngày.
2.7. Chữa đại tiện ta máu: Trứng gà 2 quả, bột tam thất (tán mịn) 3–5g, nước ép ngó sen 250ml, rượu nhạt (khoảng 10-15 độ) 170ml.
Cách làm: Đập trứng vào tô, cho nước ngó sen, rượu và tam thất, đun cách thủy, khuấy đều cho tới khi chín; ăn ngày 1 lần.

Trứng gà kết hợp với bột tam thất chữa bệnh thường gặp.
2.8. Chữa xuất huyết dạ dày: Trứng gà 2 quả, bột tam thất tán mịn 5–7g, nước ép ngó sen 180ml, rượu nhạt (khoảng 10-15 độ) 150ml.
Cách làm: Đập trứng vào thố (bát, tô), cho nước ngó sen, rượu và tam thất vào, đun cách thủy, khuấy đều cho tới khi chín; ăn ngày 1 lần.
2.9. Hỗ trợ trẻ nhỏ sốt cao, co giật: Trứng gà 2 quả, sữa bò tươi hoặc sữa mẹ 20–80ml.
Cách làm: Loại bỏ lòng trắng lấy lòng đỏ, khuấy với sữa bò tươi (hoặc sữa mẹ) đun sôi là được, cho trẻ uống chia 2-3 lần trong ngày .
2.10. Hỗ trợ trị lao phổi ho đờm lẫn máu: Trứng gà 1 quả, bạch cập tán bột mịn 5g.
Cách làm: Đập trứng vào bát, cho bột bạch cập vào khuấy đều, đun nhỏ lửa với nước sôi cho đến chín, ngày uống 1 lần.
2.11. Hỗ trợ trẻ ho gà hoặc viêm khí phế quản: Trứng gà 1 quả, xuyên bối mẫu 5g, đường phèn 5g.
Cách làm: Lấy đầu to của trứng gà đâm 1 lỗ nhỏ, cho đường phèn và bối mẫu (đã tán mịn) vào, lắc đều, dùng giấy hồ nếp dán lại hấp trên nồi cơm vừa cạn nước. Mỗi ngày làm 1 lần, chia ăn 2 lần trong ngày, đợt dùng liên tục 3 – 5 ngày.
2.12. Chữa người bị ho khan, sốt nóng ít đờm (lao phổi, giãn phế quản, viêm khí phế quản.: Trứng gà 2 quả, ngân nhĩ 10g, sa sâm 15g, đường trắng 10–25g.
Cách dụng : Tất cả cho vào nồi, nấu thành dạng chè, để nguội, ăn mỗi ngày một lần.
2.13. Bồi bổ cơ thể cho người suy nhược: Trứng gà 1 quả, hạt sen 30g, đường 30g, rượu trắng 30ml.
Cách làm: Hạt sen nấu chín với đường, thêm rượu và đập trứng vào đun sôi, ăn trước khi đi ngủ, ngày 1 lần.
2.14. Hỗ trợ trẻ chậm biết đi: Trứng gà 1 quả, ngũ gia bì 9g, nước vừa đủ.
Cách làm: Cho tất cả vào nồi nấu kỹ, bóc bỏ vỏ trứng, vớt bỏ bã thuốc, đun sôi đều lại là ăn trứng và uống nước sắc.
2.15. Hỗ trợ điều trị kiết lỵ: Trứng gà 2 quả, lá mơ tươi 20–30g, gia vị tùy thích.
Cách dùng: Lá mơ rửa sạch, thái nhỏ, trộn với trứng, gia vị rồi chiên với dầu thực vật, ăn ngày một lần.
2.16. Bổ thận, kiện tỳ, nhuận tràng, đồng thời chữa trị các chứng như nhiệt miệng, táo bón, mụn nhọt, tiểu đường và gout: Trứng gà 2 quả, mướp đắng 100–150g, dầu thực vật 10 ml, gia vị vừa đủ tùy thích
Cách làm: Mướp đắng thái mỏng, xào qua gần chín, đập trứng gà vào xào đến chính, nêm gia vị ăn ngày 1 lần.
2.17. Chữa trị đau bụng do hàn, kinh nguyệt không đều, chảy máu tử cung: Trứng gà 2 quả, lá ngải cứu tươi 20–25g, thịt nạc 30g, hành tím 10g, dầu mè 7-10g.
Cách làm: Ngải cứu tươi thái nhỏ, thịt nạc băm và hành tím thái nhỏ, trộn đều với trứng gà chiên chín, ăn ngày 1 lần.
3. Lưu ý khi sử dụng trứng gà làm thực phẩm và bài thuốc
Trứng gà là thực phẩm có lợi cho sức khỏe nếu sử dụng đúng cách. Tuy nhiên, khi dùng trứng trong các bài thuốc dân gian cần lưu ý một số điểm sau:
- Chọn trứng tươi, vỏ sạch, không nứt vỡ để tránh nhiễm khuẩn.
- Bảo quản trứng trong tủ lạnh nếu chưa sử dụng ngay.
- Không nên ăn trứng sống vì có nguy cơ nhiễm vi khuẩn như Salmonella.
- Người dị ứng với trứng gà cần tránh sử dụng.
- Không nên ăn quá nhiều trứng trong ngày vì có thể gây đầy bụng hoặc khó tiêu.
Ngoài ra, các bài thuốc dân gian chỉ mang tính hỗ trợ. Khi có các triệu chứng bệnh lý kéo dài hoặc nghiêm trọng, người bệnh cần đến cơ sở y tế để được khám và điều trị theo hướng dẫn của bác sĩ.
Mời bạn xem thêm video:
10 lý do bạn nên ăn trứng gà vào buổi sáng | SKĐS