Sáng 22/9, Ủy ban Dân nguyện và Giám sát (UBDN&GS) của Quốc hội tổ chức Phiên họp toàn thể lần thứ Ba, xem xét kết quả giám sát chuyên đề "Việc giải quyết kiến nghị của cử tri về bảo đảm nhân lực y tế nhằm nâng cao chất lượng hoạt động của Trạm Y tế cấp xã trong bối cảnh tổ chức chính quyền địa phương hai cấp".
Quang cảnh Phiên họp. Ảnh: Media Quốc hội
Nhiều vấn đề về nhân lực tại trạm y tế cấp xã
Phát biểu khai mạc, Chủ nhiệm UBDN&GS Lê Thị Nga, Trưởng Đoàn giám sát, cho biết công tác bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân luôn được Đảng, Nhà nước đặc biệt quan tâm. Nghị quyết số 72-NQ/TW của Bộ Chính trị xác định việc bảo đảm nhân lực và các điều kiện hoạt động của trạm y tế cấp xã là nội dung trọng tâm, liên quan trực tiếp đến chăm sóc sức khỏe ban đầu cho người dân.
Qua rà soát, tổng hợp kiến nghị của cử tri giai đoạn từ ngày 1/1/2021 đến 31/5/2026, UBDN&GS nhận thấy cử tri nhiều địa phương phản ánh những khó khăn về số lượng, cơ cấu, phân bổ nhân lực y tế; tuyển dụng, đào tạo, sử dụng và phát triển nhân lực; tiền lương, phụ cấp, thu hút, đãi ngộ, cũng như mô hình tổ chức và điều kiện bảo đảm hoạt động của trạm y tế cấp xã.
Chủ nhiệm UBDN&GS Lê Thị Nga - Trưởng Đoàn giám sát phát biểu khai mạc Phiên họp. Ảnh: Media Quốc hội
Đoàn giám sát đã tổ chức 2 đoàn công tác khảo sát tại Hà Nội, TPHCM, Gia Lai và Lào Cai; làm việc trực tiếp tại 8 trạm y tế cấp xã, đồng thời khảo sát xã hội học tại 16 xã, phường với 1.440 phiếu điều tra.
Trình bày dự thảo báo cáo, Phó Chủ nhiệm UBDN&GS Trần Thị Nhị Hà cho biết việc giải quyết kiến nghị của cử tri thời gian qua được đặt trong quá trình hoàn thiện chính sách, pháp luật về y tế cơ sở. Chính phủ, các bộ, ngành, địa phương đã ban hành, triển khai nhiều quy định liên quan tổ chức, vị trí việc làm, tuyển dụng, sử dụng viên chức và chế độ chính sách đối với nhân lực y tế.
Phó Chủ nhiệm UBDN&GS, Phó Trưởng đoàn Thường trực Đoàn giám sát Trần Thị Nhị Hà. Ảnh: Media Quốc hội
Đáng chú ý, đến thời điểm hoàn thiện dự thảo báo cáo, 31/34 tỉnh, thành phố đã hoàn thành chuyển giao trạm y tế về UBND cấp xã quản lý. Mạng lưới 10.216 trạm y tế trước khi sắp xếp được tổ chức lại thành 4.029 trạm y tế chính và 5.960 điểm y tế trực thuộc. Phần lớn địa điểm cung ứng dịch vụ y tế ban đầu vẫn được duy trì; đội ngũ nhân lực cơ bản được tiếp nhận, bố trí lại, các hoạt động phòng bệnh, tiêm chủng, khám chữa bệnh ban đầu và chăm sóc sức khỏe thiết yếu tiếp tục được thực hiện.
Cần đồng bộ nhân lực, nguồn lực với nhiệm vụ mới
Bên cạnh kết quả đạt được, dự thảo báo cáo chỉ rõ những hạn chế về khoảng trống pháp lý, tình trạng thiếu và mất cân đối nhân lực tại trạm y tế. Việc thay đổi đầu mối quản lý, phạm vi phục vụ và mô hình trạm y tế trong chính quyền địa phương hai cấp cũng đặt ra những vấn đề mới.
Cơ chế điều động, luân phiên nhân lực chưa thực sự phù hợp với mô hình quản lý mới. Trong khi nhiệm vụ của trạm y tế ngày càng mở rộng, nhân lực, cơ sở vật chất và các điều kiện bảo đảm chưa được bổ sung tương ứng. Tổ chức bộ máy, tiêu chí xếp hạng, chế độ đối với chức danh quản lý và cơ chế tài chính cũng cần tiếp tục hoàn thiện.
Các đại biểu tham dự Phiên họp. Ảnh: Media Quốc hội
Đoàn giám sát nhấn mạnh, củng cố nhân lực tại trạm y tế không chỉ là bổ sung biên chế mà phải đặt trong tổng thể đổi mới thể chế, tổ chức, cơ chế phối hợp và nguồn lực bảo đảm.
Đối với Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, Đoàn giám sát kiến nghị hoàn thiện quy định về quản lý, sử dụng số lượng người làm việc trong đơn vị sự nghiệp y tế công lập; đồng thời hoàn thiện cơ chế vận hành trạm y tế trong giai đoạn chuyển tiếp. Cần phân định rõ trách nhiệm giữa UBND cấp xã, Sở Y tế, Trung tâm y tế khu vực và các cơ sở tuyến trên.
Thứ trưởng Thường trực Bộ Y tế Vũ Mạnh Hà báo cáo tại Phiên họp. Ảnh: Media Quốc hội
Đặc biệt, việc giao thêm nhiệm vụ cho trạm y tế phải đi kèm nhân lực, kinh phí, cơ sở vật chất, phạm vi hoạt động chuyên môn và danh mục kỹ thuật phù hợp; đồng thời có cơ chế hỗ trợ đối với địa phương khó khăn.
Phó Chủ nhiệm UBDN&GS Trần Thị Nhị Hà nhấn mạnh, điều quan trọng sau giám sát không chỉ là có thêm bao nhiêu văn bản được ban hành, mà các chính sách phải tạo chuyển biến thực chất tại trạm y tế, bảo đảm đủ nhân lực, thu hút và giữ chân bác sĩ, nhân viên y tế, đồng thời bảo đảm thuốc, trang thiết bị và nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe ban đầu cho người dân.
Cũng trong Phiên họp, các đại biểu đã nghe lãnh đạo Bộ Y tế, Bộ Tài Chính, Bộ Nội Vụ báo cáo làm rõ kết quả việc giải quyết kiến nghị của cử tri về bảo đảm nhân lực y tế tại Trạm Y tế cấp xã trong bối cảnh tổ chức chính quyền địa phương hai cấp.
