Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc vừa ký Quyết định số 2116/QĐ-TTg phê duyệt Định hướng phát triển đô thị thông minh quốc gia giai đoạn 2026-2030, tầm nhìn đến năm 2035, với nhiều mục tiêu cụ thể về dữ liệu, hạ tầng và quản trị đô thị.
Theo định hướng, đến năm 2030, 100% thành phố tổ chức xây dựng, thực hiện đề án phát triển đô thị thông minh, từng bước lồng ghép chuyển đổi số với chuyển đổi xanh. Đối với các tỉnh, việc xây dựng và thực hiện đề án được triển khai theo nhu cầu.
Về dữ liệu, 100% thành phố xây dựng cơ sở dữ liệu đô thị dùng chung theo kế hoạch; ưu tiên chuẩn hóa, làm sạch dữ liệu nền địa lý, đất đai, dân cư, quy hoạch và hạ tầng đô thị trước khi kết nối, chia sẻ. Đồng thời, thí điểm nền tảng quản lý tích hợp không gian đô thị dựa trên dữ liệu.
Phát triển đô thị thông minh quốc gia với nhiều mục tiêu cụ thể về dữ liệu, hạ tầng và quản trị đô thị. Ảnh: VGP
Các thành phố cũng phải hình thành cơ sở dữ liệu quy hoạch đô thị, hạ tầng và không gian đô thị trên nền tảng hệ thống thông tin địa lý (GIS), được cập nhật, kết nối theo kế hoạch và danh mục ưu tiên của địa phương; thí điểm bản sao số để giải quyết các bài toán đô thị cụ thể. Các tỉnh lựa chọn đô thị thuộc tỉnh để triển khai theo nhu cầu.
Tầm nhìn đến năm 2035, định hướng đặt mục tiêu cơ bản hình thành phương thức quản trị và phát triển đô thị dựa trên dữ liệu tại các đô thị lớn, đô thị trung tâm. Dữ liệu được kết nối, chia sẻ và khai thác như một nguồn lực phục vụ quy hoạch, đầu tư, xây dựng, vận hành và phát triển đô thị. Các quyết định quản trị từng bước được hỗ trợ bởi phân tích, dự báo, mô phỏng và công nghệ số tiên tiến.
Đồng thời, hình thành hệ sinh thái dữ liệu đô thị liên thông, an toàn, khai thác hiệu quả; nâng cao năng lực dự báo, cảnh báo sớm, điều phối liên ngành, phản ứng chính sách, duy trì hoạt động khi xảy ra sự cố và phục hồi nhanh. Các đô thị Việt Nam hướng tới nâng cao chất lượng sống, khả năng chống chịu và năng lực cạnh tranh, tham gia sâu hơn vào mạng lưới đổi mới sáng tạo và đô thị thông minh khu vực, quốc tế.
Đáng chú ý, các đô thị thông minh cần có khả năng duy trì hoạt động của hạ tầng, dịch vụ thiết yếu trong tình huống khẩn cấp và tình huống quốc phòng, đáp ứng yêu cầu phòng thủ dân sự, quốc phòng, an ninh và phát triển bền vững.
Về triển khai, thành phố và đô thị trung tâm vùng giữ vai trò dẫn dắt; các đô thị khác lựa chọn nội dung ưu tiên phù hợp với nhu cầu, mức độ sẵn sàng và nguồn lực. Việc phát triển phải gắn với đặc thù không gian, chức năng như đô thị công nghiệp, logistics, cảng biển, du lịch, ven biển thích ứng biến đổi khí hậu và vùng sông nước.
Định hướng cũng yêu cầu tích hợp giải pháp thông minh xuyên suốt quá trình quy hoạch, đầu tư, xây dựng và vận hành; ưu tiên ứng dụng GIS, BIM/CIM, mô hình 3D, trí tuệ nhân tạo (AI), Internet vạn vật (IoT) và bản sao số theo nhu cầu thực tế. Mỗi chương trình, dự án phải xác định rõ mục tiêu, đối tượng thụ hưởng, chỉ số kết quả, chi phí vòng đời, cơ chế vận hành và trách nhiệm cập nhật dữ liệu
