Sáng 29/5, Bệnh viện Nhi Trung ương tổ chức lễ kỷ niệm thành tựu 100 ca ghép gan trẻ em và Hội thảo khoa học ghép gan trẻ em tại Bệnh viện Nhi Trung ương.
Sự kiện thu hút hàng trăm nhà khoa học, chuyên gia về ghép tạng và nhi khoa trong và ngoài nước; cùng 100 em bé được ghép gan thành công tham dự.
GS.TS Trần Minh Điển - Giám đốc Bệnh viện Nhi Trung ương phát biểu.
Hành trình của trí tuệ, bản lĩnh và lòng nhân ái
Tại buổi lễ, nhiều em bé sau khi ghép gan khỏe mạnh đã chạy nhảy tung tăng trong khuôn viên bệnh viện, điều mà nhiều gia đình trước đây không dám mơ ước. Bé Nghiêm Bảo V. (2 tuổi) vừa được ghép gan cách đây 3 tháng đã khỏe mạnh trở lại, vui vẻ chạy nhảy khiến gia đình bé vô cùng xúc động.
"Cuộc sống của cháu đã hoàn toàn được tái sinh. Cả gia đình tôi đều hạnh phúc", mẹ bé - chị Nghiêm Thùy T. xúc động nói.
Bé Nghiêm Bảo V. mắc bệnh teo đường mật bẩm sinh, được phát hiện lúc hơn 1 tháng tuổi khi xuất hiện vàng da, vàng mắt. Hơn 2 tháng tuổi cháu đã thực hiện phẫu thuật, nhưng sức khỏe không cải thiện nhiều.
"Con luôn mệt mỏi, ngứa khắp người, đêm đến gần như không ngủ và quấy khóc, thường xuyên phải đến bệnh viện", chị T. chia sẻ.
Thời gian kéo dài càng khiến biến chứng suy gan của cháu thêm trầm trọng, để cứu sống chỉ còn cách ghép gan. Khi bé Bảo V. được 17 tháng tuổi, tình trạng suy gan của cháu đã ở giai đoạn cuối, nhưng rất may mắn, cháu được ghép gan để hồi sinh sự sống từ nguồn gan cho của dì ruột.
"Ca ghép gan rất thành công, con được xuất viện về gia đình, mở ra một tương lai mới. Giờ đây con không còn ngứa, các chỉ số trở về bình thường, ăn ngủ tốt, đi lại chạy nhảy như trẻ em cùng lứa tuổi. Dì của cháu cũng ra viện sau 1 tuần cho cháu gan và hiện khỏe mạnh, sinh hoạt bình thường"- chị .T xúc động chia sẻ.
Bé V. 21 tháng tuổi khỏe mạnh chạy đi lại trong lễ
Mẹ con chị T trong lễ kỷ niệm.
Chương trình ghép gan trẻ em tại Bệnh viện Nhi Trung ương được triển khai từ năm 2005 và cũng là ca ghép gan trẻ em thứ hai của cả nước. Trong giai đoạn đầu, chương trình nhận được sự hỗ trợ đặc biệt quý báu từ các chuyên gia Hàn Quốc trong việc chuyển giao kỹ thuật, đào tạo nhân lực và triển khai những ca ghép gan đầu tiên cho trẻ em tại Việt Nam.
Từ năm 2012, Bệnh viện Nhi Trung ương tiếp tục mở rộng hợp tác chuyên môn quốc tế, đặc biệt với GS Chin-Su Liu và các đồng nghiệp tại Bệnh viện Cựu chiến binh Đài Bắc (Đài Loan), qua đó từng bước nâng cao năng lực chuyên môn, hoàn thiện quy trình kỹ thuật và phát triển các lĩnh vực hồi sức, miễn dịch, chăm sóc sau ghép cũng như quản lý lâu dài cho bệnh nhi ghép gan.
Năm 2021, Bệnh viện Nhi Trung ương được Bộ Y tế công nhận đủ điều kiện thực hiện kỹ thuật lấy và ghép gan từ người hiến sống cũng như người hiến chết não.
Trong giai đoạn này, chương trình ghép gan trẻ em của bệnh viện còn nhận được sự phối hợp chặt chẽ và hỗ trợ chuyên môn hiệu quả từ Bệnh viện Trung ương Quân đội 108, Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức và Trung tâm Điều phối ghép tạng Quốc gia trong nhiều giai đoạn phát triển, đặc biệt đối với các ca ghép phức tạp và ghép gan từ người hiến chết não.
Trải qua hơn 20 năm phát triển, từ những ca ghép đầu tiên còn nhiều khó khăn về nhân lực, trang thiết bị và kinh nghiệm, đến nay Bệnh viện Nhi Trung ương đã hoàn toàn làm chủ kỹ thuật ghép gan trẻ em và tự chủ toàn bộ quy trình chuyên môn, từ đánh giá trước ghép, phẫu thuật lấy và ghép gan, gây mê hồi sức, hồi sức sau ghép đến theo dõi, quản lý và chăm sóc lâu dài cho người bệnh sau ghép.
"Đáng chú ý, các bác sĩ đã thực hiện thành công nhiều ca ghép gan cấp cứu, ghép gan bất đồng nhóm máu, ghép gan cho trẻ có cân nặng thấp, ghép gan cho bệnh nhân mắc bệnh lý chuyển hóa di truyền và ghép gan từ người hiến chết não.
Bệnh viện Nhi Trung ương là đơn vị đầu tiên tại châu Á ghép gan thành công cho bệnh nhi mắc xơ gan do đột biến gen gây rối loạn chuyển hóa axit mật", GS.TS Trần Minh Điển nhấn mạnh.
Vinh danh những đóng góp xuất sắc cho sự phát triển kỹ thuật ghép gan tại lễ kỷ niệm.
Hướng tới trung tâm ghép tạng nhi khoa hàng đầu khu vực
Phát biểu tại lễ kỷ niệm, GS.TS Trần Minh Điển cho biết cột mốc này mang ý nghĩa đặc biệt đối với tập thể y bác sĩ Bệnh viện Nhi Trung ương cũng như ngành ghép tạng nhi khoa nước nhà.
Theo Giám đốc Bệnh viện Nhi Trung ương, để đi đến thành quả hôm nay là cả một hành trình dài với nhiều khó khăn, thách thức, đòi hỏi sự kiên trì, quyết tâm và tinh thần không ngừng học hỏi của đội ngũ thầy thuốc.
Ông nhấn mạnh, ghép gan trẻ em là một trong những kỹ thuật khó và phức tạp bậc nhất của y học hiện đại, yêu cầu sự phối hợp chặt chẽ giữa nhiều chuyên khoa như hồi sức, gây mê, ngoại khoa, chẩn đoán hình ảnh, xét nghiệm, miễn dịch và chăm sóc hậu phẫu.
"100 ca ghép gan thành công không đơn thuần là những con số chuyên môn mà là minh chứng cho sự trưởng thành thực sự của đội ngũ ghép gan trẻ em của bệnh viện, là kết quả của tinh thần đoàn kết đa chuyên khoa và khát vọng cứu sống người bệnh", GS.TS Trần Minh Điển chia sẻ.
Theo lãnh đạo Bệnh viện Nhi Trung ương, trong những năm gần đây, bệnh viện đã liên tục triển khai thành công nhiều kỹ thuật ghép gan chuyên sâu, tiệm cận trình độ của các trung tâm ghép tạng lớn trong khu vực và thế giới.
GS.TS Trần Minh Điển đặc biệt nhắc tới dấu mốc tháng 11/2025, khi bệnh viện lần đầu tiên thực hiện thành công ca ghép gan từ người cho chết não. "Đây là bước tiến có ý nghĩa rất lớn, mở ra thêm cơ hội sống cho nhiều trẻ em mắc bệnh gan giai đoạn cuối", GS.TS Trần Minh Điển nói.
Theo ông, việc làm chủ những kỹ thuật ghép gan khó không chỉ giúp nâng cao năng lực chuyên môn của đội ngũ y bác sĩ mà còn góp phần giảm gánh nặng cho người bệnh khi không phải ra nước ngoài điều trị với chi phí rất cao.
Không chỉ phát triển chuyên môn điều trị, bệnh viện còn đẩy mạnh nghiên cứu khoa học trong lĩnh vực ghép tạng nhi khoa với nhiều đề tài cấp Bộ và cấp Nhà nước; đồng thời thường xuyên tổ chức, tham gia đào tạo, hội thảo chuyên môn và hợp tác quốc tế nhằm cập nhật các tiến bộ mới trong ghép gan trẻ em.
PGS.TS Phạm Duy Hiền, Phó Giám đốc Bệnh viện Nhi Trung ương trao đổi với báo chí.
Theo GS.TS Trần Minh Điển, cột mốc 100 ca ghép gan thành công mới chỉ là bước khởi đầu cho chặng đường phát triển sâu hơn của lĩnh vực ghép tạng nhi khoa tại Việt Nam.
Trong thời gian tới, Bệnh viện Nhi Trung ương sẽ tiếp tục đầu tư phát triển chương trình ghép tạng theo hướng chuyên sâu, hiện đại và bền vững; đẩy mạnh nghiên cứu khoa học, đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao và mở rộng hợp tác quốc tế.
Mục tiêu của bệnh viện là từng bước xây dựng trung tâm ghép tạng nhi khoa hàng đầu khu vực, giúp ngày càng nhiều trẻ em Việt Nam có cơ hội được điều trị bằng các kỹ thuật tiên tiến ngay trong nước.
"Thành công hôm nay là kết quả của sự tận tụy, hy sinh thầm lặng và tinh thần không ngừng học hỏi của nhiều thế hệ cán bộ, nhân viên bệnh viện", GS.TS Trần Minh Điển nhấn mạnh.
Còn nhiều bệnh nhi đang chờ ghép
PGS.TS Phạm Duy Hiền, Phó Giám đốc Bệnh viện Nhi Trung ương cho biết thêm, một người chết não hiến tạng, lá gan thường chia ra để ghép, gan phải ghép cho người lớn, nửa mảnh gan trái ghép cho trẻ em.
"Chúng tôi thường nhận tạng vào chiều tối, vì vậy các ca ghép thực hiện ngay trong đêm, huy động tối đa nhân lực, trang thiết bị. Có thời điểm, một tuần ghép 2 ca. Chúng tôi đã ghép gan cho trẻ nhỏ nhất mới 6 tháng tuổi nặng 6,1kg, giờ em bé sức khỏe rất tốt"- PGS.TS Phạm Duy Hiền nói.
Theo PGS Hiền, khó khăn nhất của ghép gan trẻ em là các cháu bé còn chưa đủ hết các chức năng sống, như mạch máu mảnh, nhỏ, ngắn và dễ tổn thương; ổ bụng rất bé không thể chứa hoàn toàn gan của người lớn cho mà chỉ lấy được một phần gan của người lớn.
"Vì vậy, chúng tôi phải tính toán trọng lượng, kích thước, mảnh ghép, biến đổi mạch máu, đường mật... phải phù hợp với cơ thể của em bé thì ghép mới thành công", PGS.TS Duy Hiền chia sẻ và cho biết, trong 100 ca ghép gan thành công, tỷ lệ sống 5 năm sau mổ là 92,5%, tương đương với các trung tâm ghép tạng lớn trên thế giới.
Bác sĩ Bệnh viện Nhi Trung ương thực hiện ghép gan cho trẻ em.
Các y bác sĩ thực hiện ghép gan cho trẻ, có những ca ghép kéo dài lên đến hơn 12 tiếng.
Chuyên gia cũng cho biết thêm, khác với ghép thận, thuốc chống thải ghép của bệnh nhi ghép gan ngày một giảm dần do dung nạp tốt. Đây là tín hiệu vui đối với các em nhỏ phải uống thuốc chống thải ghép sau ghép gan.
Hiện nay, tại Bệnh viện Nhi Trung ương còn 65 bệnh nhi trong danh sách chờ ghép gan, trong đó có 25 bệnh nhi rất nặng. Để thúc đẩy nguồn tạng, theo PGS.TS Phạm Duy Hiền cần sự vào cuộc của Chính phủ, Bộ Y tế, toàn thể tổ chức xã hội trong việc tăng cường vận động hiến mô, tạng để cứu sống các mảnh đời khác.
Tri ân những người đã góp phần hồi sinh sự sống
Tại buổi lễ, GS.TS Trần Minh Điển nhiều lần nhấn mạnh lòng biết ơn đối với các cơ quan quản lý, chuyên gia trong và ngoài nước cùng những người hiến tạng đã đồng hành với chương trình ghép gan trẻ em của bệnh viện.
Ông gửi lời cảm ơn tới Bộ Y tế qua nhiều thế hệ lãnh đạo đã luôn quan tâm, chỉ đạo sát sao trong quá trình xây dựng và phát triển chương trình ghép gan nhi khoa.
Bên cạnh đó là sự hỗ trợ chuyên môn quý báu của Bệnh viện Trung ương Quân đội 108, Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức, Trung tâm Điều phối ghép tạng Quốc gia cùng nhiều đơn vị y tế trong nước.
Giám đốc Bệnh viện Nhi Trung ương cũng bày tỏ sự tri ân sâu sắc tới các chuyên gia quốc tế đến từ Hàn Quốc, Nhật Bản, Đài Loan (Trung Quốc) và nhiều quốc gia khác đã hỗ trợ chuyển giao kỹ thuật, đào tạo chuyên môn trong những giai đoạn đầu đầy khó khăn của chương trình ghép gan trẻ em tại Việt Nam.
Đặc biệt, ông dành sự xúc động khi nhắc đến những người hiến tạng và gia đình người hiến tạng. "Chính nghĩa cử cao đẹp ấy đã mang lại cơ hội hồi sinh cho nhiều trẻ em và gia đình của các em", GS.TS Trần Minh Điển chia sẻ.
