1. Dầu cá là gì?
Dầu cá là loại dầu được chiết xuất từ mô của các loài cá béo như cá hồi, cá thu, cá mòi, cá trích và cá cơm. Thành phần quan trọng nhất trong dầu cá là các axit béo omega-3, đặc biệt là hai loại chính:
- EPA (axit eicosapentaenoic): Có vai trò nổi bật trong việc hỗ trợ kháng viêm.
- DHA (axit docosahexaenoic): Đặc biệt quan trọng với cấu trúc và chức năng của não bộ, hệ thần kinh và võng mạc mắt.
Đây là hai loại omega-3 mà cơ thể không tự tổng hợp được, cần bổ sung qua thực phẩm hoặc thực phẩm chức năng. So với omega-3 thực vật (axit alpha-linolenic - ALA, có trong hạt lanh, hạt chia, quả óc chó), EPA và DHA từ dầu cá được cơ thể sử dụng trực tiếp và hiệu quả hơn (ALA phải trải qua quá trình chuyển hóa thành EPA và DHA trong cơ thể với hiệu suất khá thấp).
Dầu cá thường được bán dưới dạng viên nang, dạng lỏng hoặc tích hợp trong một số thực phẩm chức năng tổng hợp. Ngoài dầu cá thông thường, còn có dầu gan cá tuyết, giàu omega-3 nhưng đồng thời cũng chứa nhiều vitamin A và D, nên cần lưu ý liều dùng để tránh dư thừa các vitamin này.
Dầu cá mang lại nhiều lợi ích tiềm năng cho sức khỏe nam giới. Ảnh minh hoạ AI.
2. Lợi ích của dầu cá với nam giới
1. Sức khỏe tim mạch: Đây là lợi ích được biết đến rộng rãi nhất của dầu cá, đã được nhiều nghiên cứu xác nhận qua nhiều thập kỷ. Omega-3 giúp giảm nguy cơ nhồi máu cơ tim và đột quỵ. Một trái tim khỏe mạnh hơn đồng nghĩa với tuần hoàn máu tốt hơn cũng có thể gián tiếp hỗ trợ cải thiện tình trạng rối loạn cương dương ở nam giới.
2. Cải thiện chức năng tinh hoàn: Bổ sung dầu cá có liên quan đến thể tích tinh dịch, tổng số lượng tinh trùng và tỷ lệ testosterone tự do trên hormone LH cao hơn. Tỷ lệ testosterone/LH thấp có thể góp phần gây rối loạn cương dương, nên việc cải thiện chỉ số này có thể có lợi cho chức năng sinh dục.
3. Sức khỏe não bộ: Omega-3 được ghi nhận giúp cải thiện khả năng học tập, trí nhớ, sức khỏe nhận thức và lưu lượng máu não. Tuy nhiên, hiệu quả với các bệnh lý thoái hóa thần kinh như sa sút trí tuệ vẫn cần thêm bằng chứng để khẳng định chắc chắn.
4. Cải thiện tâm trạng: Dầu cá có thể hỗ trợ cải thiện triệu chứng trầm cảm nhờ giảm viêm và ảnh hưởng đến hoạt động của các chất dẫn truyền thần kinh trong não. EPA và DHA được tích hợp vào màng tế bào não, giúp các chất ảnh hưởng đến tâm trạng như dopamine và serotonin di chuyển dễ dàng hơn giữa các tế bào.
5. Giảm viêm: Omega-3 giúp chống viêm bằng cách tăng nồng độ các phân tử kháng viêm trong máu. Dầu cá được ghi nhận có lợi trong hỗ trợ điều trị một số bệnh viêm và tự miễn như viêm khớp dạng thấp, bệnh Crohn, viêm loét đại tràng, vảy nến, lupus ban đỏ, đa xơ cứng và đau nửa đầu.
6. Sức khỏe đường ruột: Chế độ ăn giàu omega-3 có lợi cho hệ vi sinh đường ruột, thúc đẩy sự phát triển của lợi khuẩn và giảm viêm ruột, hỗ trợ hệ tiêu hóa khỏe mạnh.
7. Tăng testosterone: Dù còn nhiều yếu tố khác cùng tác động, việc ăn nhiều cá hơn có liên quan đến nồng độ testosterone huyết thanh cao hơn. Testosterone thấp có thể gây ra nhiều vấn đề sức khỏe ở nam giới như rối loạn chức năng tình dục, trầm cảm và suy giảm mật độ xương.
Thực phẩm giàu omega-3 nên bổ sung vào chế độ ăn. Ảnh minh hoạ AI.
8. Sức khỏe làn da: Axit béo từ dầu cá có thể giúp giảm viêm da do ánh nắng, dưỡng ẩm cho da khô, đẩy nhanh quá trình lành vết thương. Đặc tính kháng viêm của dầu cá có thể giúp giảm mức độ nghiêm trọng của mụn trứng cá ở một số người, nhưng ở người khác lại có thể khiến tình trạng mụn nặng hơn, nên hiệu quả với làn da mụn vẫn khác nhau tùy cơ địa.
9. Sức khỏe mắt: Bổ sung dầu cá đều đặn có thể giúp giảm nhãn áp, một yếu tố nguy cơ quan trọng của bệnh glôcôm (tăng nhãn áp). Omega-3 cũng được ghi nhận có thể hỗ trợ cải thiện triệu chứng khô mắt.
10. Sức khỏe xương: Dầu cá có thể giúp giảm mất xương liên quan đến tuổi tác nhờ giảm viêm, yếu tố góp phần gây tiêu xương.
3. Cách bổ sung dầu cá hiệu quả
Với phần lớn mọi người, không nhất thiết phải dùng thực phẩm bổ sung nếu đã ăn đủ thực phẩm giàu omega-3 tự nhiên.
Một số gợi ý để tối ưu lợi ích:
Ưu tiên thực phẩm giàu omega-3: Các loại cá béo nước lạnh (cá hồi, cá thu, cá ngừ, cá trích, cá mòi), các loại hạt (hạt lanh, hạt chia, óc chó), dầu thực vật (dầu hạt lanh, dầu đậu nành, dầu hạt cải) và một số thực phẩm được tăng cường omega-3; nên hạn chế dầu đậu nành, dầu ngô hay dầu hướng dương thường có trong đồ chiên rán, thực phẩm chế biến sẵn, vì tiêu thụ quá nhiều omega-6 có thể làm giảm lợi ích của omega-3 và gây viêm.
Chú ý liều lượng: Hướng dẫn dinh dưỡng khuyến nghị ăn khoảng 227g hải sản mỗi tuần, cung cấp khoảng 250-500mg EPA và DHA mỗi ngày. Với mục tiêu hỗ trợ tim mạch hoặc giảm viêm rõ rệt hơn, mức 1.000-2.000mg mỗi ngày thường được khuyến nghị. Mức tối đa an toàn theo Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) là khoảng 5.000mg/ngày, dù nhiều chuyên gia khuyên nên giới hạn ở mức 3.000mg trở xuống.
3. Tác dụng phụ và tương tác thuốc có thể gặp
Omega-3 trong dầu cá nhìn chung được xem là an toàn, nhưng trong một số trường hợp hiếm gặp, việc bổ sung dầu cá có thể gây ra: Hôi miệng, ợ nóng, buồn nôn, tiêu chảy, đau đầu, mồ hôi có mùi khó chịu. Sử dụng liều cao trong nhiều năm liền cũng có thể làm tăng nguy cơ rung nhĩ, tình trạng nhịp tim không đều.
Dầu cá có khả năng tương tác với một số loại thuốc, đáng chú ý nhất là thuốc chống đông máu warfarin, do dầu cá liều cao có thể có tác dụng chống kết tập tiểu cầu, làm tăng nguy cơ chảy máu. Người đang dùng thuốc chống đông nên trao đổi với bác sĩ trước khi bổ sung dầu cá.
Dầu cá cũng có thể làm tăng nguy cơ hạ huyết áp, nên người đang dùng thuốc hoặc thực phẩm bổ sung ảnh hưởng đến huyết áp cần tham khảo ý kiến bác sĩ. Người dị ứng với cá hoặc động vật có vỏ nên tránh cả dùng dầu cá đường uống lẫn bôi ngoài da.
Không phải ai cũng cần bổ sung dạng viên nếu đã có chế độ ăn giàu cá và hải sản. Với người dị ứng hải sản hoặc đang dùng thuốc chống đông máu như warfarin, nên tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi bắt đầu bổ sung dầu cá thường xuyên.
Mời xem thêm video được quan tâm:
3 thời điểm vàng đi bộ đối với người cao tuổi, bí quyết sống khoẻ | SKĐS
