Truyền hình trực tuyến: Vấn nạn ô nhiễm không khí với sức khỏe

SKĐS - Báo điện tử Sức khỏe&Đời sống (Suckhoedoisong.vn) tổ chức buổi tư vấn truyền hình trực tuyến với chủ đề “Vấn nạn ô nhiễm không khí và sức khỏe” vào 9h30 sáng, thứ năm, ngày 3/11/2016. Chương trình được phát trực tiếp trên Suckhoedoisong.vn, trên kênh Youtube và fanpage của báo Sức khoẻ&Đời sống.

Mời các bạn theo dõi chương trình

Theo thống kê của Tổ chức Y tế thế giới (WHO),  mỗi năm có khoảng 12,6 triệu người trên thế giới tử vong vì ô nhiễm môi trường, tức là cứ 4 người chết thì có 1 người tử vong do hậu quả của việc sống và làm việc trong môi trường ô nhiễm.

Môi trường ô nhiễm không chỉ là hậu quả của sự phát triển kinh tế xã hội, ý thức bảo vệ môi trường của con người kém mà còn là do sự biến đổi của tự nhiên....  Tại các thành phố lớn như Hà Nội, TP Hồ Chí Minh, vấn đề ô nhiễm môi trường đã trở nên đáng báo động do tình trạng tập trung đông dân cư dẫn tới ô nhiễm, khói bụi từ các công trình xây dựng, mật độ phương tiện giao thông lớn cộng thêm khí thải từ than, củi hoặc do người dân ngoại thành đốt rơm rạ gây ô nhiễm không khí ở nội đô.... Bên cạnh đó nguồn ô nhiễm ngay trong mỗi gia đình như ô nhiễm do khói thuốc, do thói quen sinh hoạt, dùng loại bếp, thiết bị sưởi ấm ... vô tình đã trở thành nguồn ô nhiễm gây ảnh hưởng tới sức khỏe.

Một kết quả đo và phân tích chỉ số không khí (AQI) trên địa bàn Hà Nội đầu tháng 10/2016 cho thấy, nhiều nơi tại thủ đô chất lượng không khí rất kém, do nồng độ bụi trong không khí cao, vượt mức cho phép, được xếp vào nhóm “rất không tốt cho sức khỏe” và nên hạn chế tiếp xúc.  Điều này làm cho người dân thủ đô và dư luận rất lo ngại.

Theo các chuyên gia y tế, con người sống trong môi trường bị ô nhiễm sẽ dẫn tới các căn bệnh nguy hiểm như các bệnh về đường hô hấp, tim mạch, tiêu hóa, các bệnh về mắt hay thậm chí cả căn bệnh ung thư. WHO cho biết, mỗi năm có 1,4 triệu người chết vì mắc bệnh hô hấp mạn tính do ô nhiễm môi trường; 2,5 triệu người tử vong vì đột quỵ hay 1,7 triệu người chết vì ung thư đều có nguyên nhân do môi trường ô nhiễm.

Nhằm cung cấp cho bạn đọc những kiến thức mới nhất về cách phòng bệnh, phát hiện và điều trị các bệnh do ô nhiễm không khí; đồng thời giải đáp những thắc mắc của bạn đọc xung quanh vấn đề này, Báo điện tử Sức khỏe&Đời sống tổ chức buổi Tư vấn Truyền hình trực tuyến “Vấn nạn ô nhiễm không khí và sức khỏe”.

Khách mời tham dự chương trình gồm:

TTUT, PGS.TS Nguyễn Huy Nga, nguyên Cục trưởng Cục Quản lý môi trường, nguyên Cục trưởng Cục Y tế dự phòng, Bộ Y tế

TTƯT. PGS. TS Nguyễn Viết Nhung - Giám đốc Bệnh viện Phổi Trung ương

PGS. TS. Nguyễn Thị Diệu Thúy, Trưởng Bộ môn Nhi, Trường Đại học Y Hà Nội


Ths.Bs Lê Anh Tuấn, Trưởng phòng KHTH, bác sĩ Khoa Mũi Xoang, Bệnh viện Tai Mũi Họng Trung ương

Buổi tư vấn sẽ được truyền hình trực tuyến trên Báo điện tử Sức khoẻ&Đời sống (Suckhoedoisong.vn), trên kênh Youtube của báo Sức khỏe&Đời sống bắt đầu từ: 9h30 sáng, thứ năm, ngày 3/11/2016.

Bạn đọc có thể gửi câu hỏi về tòa soạn ngay từ bây giờ theo địa chỉ:

Email: bandientuskds@gmail.com

hoặc gọi theo số 19006690 trong thời gian diễn ra chương trình

Hoặc điền vào mẫu phía dưới trang.

Báo điện tử Sức khoẻ&Đời sống (Suckhoedoisong.vn) trân trọng cảm ơn TTUT, PGS.TS Nguyễn Huy Nga, nguyên Cục trưởng Cục Quản lý môi trường, nguyên Cục trưởng Cục Y tế dự phòng, Bộ Y tế; PGS. TS Nguyễn Viết Nhung - Giám đốc Bệnh viện Phổi Trung ương; PGS. TS. Nguyễn Thị Diệu Thúy, Trưởng Bộ môn Nhi, Trường Đại học Y Hà Nội; TTUT, Ths.Bs Lê Anh Tuấn, Trưởng phòng KHTH, bác sĩ Khoa Mũi xoang, Bệnh viện Tai Mũi Họng Trung ương đã nhận lời tham gia chương trình.

Mời độc giả tham gia chương trình tương tác truyền hình trực tuyến

Khán giả tương tác với chương trình:
1. Like Fanpage Báo Sức khoẻ và đời sống
2. Share link sự kiện của chương trình.
3. Trả lời câu hỏi của chương trình chính xác và nhanh nhất.

Những khán giả có câu trả lời chính xác nhất và nhanh nhất sẽ được chúng tôi công bố ngay trong chương trình này.

Câu hỏi tương tác số 01:

Các tác nhân nào là nguyên nhân gây ô nhiễm không khí ở Hà Nội?

A. Khói bụi từ các phương tiện giao thông

B. Bụi từ các công trình xây dựng

C. Khói bụi từ các nhà máy, xí nghiệp, từ hoạt động của  đời sống con người...

D. Tất cả các ý  trên

Đáp án đúng: Đáp án D

CHÚC MỪNG ĐỘC GIẢ CÓ FACEBOOK LÀ Hồng Dung ĐÃ TRÚNG THƯỞNG CÂU HỎI SỐ 01 CỦA CHƯƠNG TRÌNH.

Câu hỏi 2: Ô nhiễm không khí là nguyên nhân chủ yếu gây ra các căn bệnh gì?

A. Bệnh hô hấp

B. Bệnh tim mạch

C. Bệnh về mắt

D. Tất cả các phương án trên

Đáp án đúng: Đáp án D

CHÚC MỪNG ĐỘC GIẢ CÓ FACEBOOK LÀ BEAN LEE ĐÃ TRÚNG THƯỞNG CÂU HỎI SỐ 02 CỦA CHƯƠNG TRÌNH.

Câu hỏi tương tác số 3: Làm thế nào để phòng bệnh do ô nhiễm không khí?

A. Đeo khẩu trang, kính khi ra đường, tránh xa môi trường ô nhiễm

B. Có chế độ dinh dưỡng, sinh hoạt hợp lý

C. Sử dụng máy lọc không khí trong gia đình

D. Cả A,B,C

Đáp án đúng: Đáp án D

CHÚC MỪNG ĐỘC GIẢ CÓ FACEBOOK LÀ Hoàng Anh ĐÃ TRÚNG THƯỞNG CÂU HỎI SỐ 03 CỦA CHƯƠNG TRÌNH.

Trân trọng cảm ơn nhãn hàng Sharp đã đồng hành cùng chương trình!

Hải Yến

NỘI DUNG CÂU HỎI GIAO LƯU :
MC
Chất lượng không khí không tốt, sẽ ảnh hưởng tới sức khỏe nói chung đặc biệt ở đường hô hấp. Mũi họng là cửa ngõ của đường hô hấp, là bộ phận đầu tiên tiếp xúc với không khí ô nhiễm. Vậy theo Ths Lê Anh Tuấn, sống trong môi trường ô nhiễm mũi họng bị ảnh hưởng thế nào và cần làm gì để bảo vệ bộ phận cửa ngõ của đường hô hấp này trước các tác nhân ô nhiễm môi trường?
Ths.Bs Lê Anh Tuấn :

Chúng ta thấy tác động của ô nhiễm môi trường đối với sức khỏe là rất lớn đặc biệt là ô nhiễm không khí tác động đến đường hô hấp mà trong đó mũi họng là cửa ngõ của đường hô hấp, là nơi tiếp xúc trực tiếp với không khí khi thở và. Cấu tạo của con người thì mũi có chức năng làm ấm, ẩm và làm sạch không khí trước khi vào phổi nhưng đối với không khí môi trường ô nhiễm thì gần như chức năng này sẽ bị hỏng và bị mất đi do vậy không khí mà chứa các chất độc hại có thể đi  thẳng vào cơ thể  tức là tác động của các chất độc hại sẽ gây bệnh, biểu hiện đầu tiên là mũi họng do vậy ô nhiễm không khí biểu hiện sớm nhất và thường khi bệnh nhân đi khám và có than phiền biểu hiện về mũi họng như hắt hơi, chảy mũi rồi các bệnh khác trong tai-mũi-họng như là viêm mũi, tai giữa, viêm xoang, dị ứng, viêm họng, viêm thanh quản…những tác động này thì không những tác động đơn thuần đến tai – mũi-họng đường hô hấp trên mà còn toàn bộ đường hô hấp dưới. Như vậy để hạn chế, giảm thiểu tác động có hại của ô nhiễm không khí đối với cơ thể cần tạo được một môi trường sống trong đó môi trường không khí ít ô nhiễm nhất. Đây là việc rất lớn cần sự vào cuộc của toàn xã hội và các cơ quan ban ngành đều vào tham gia, từ việc quy hoạch, quy hoạch lại các nhà máy xí nghiệp mà có thải chất ô nhiễm ra xa các khu dân cư và quản lý tốt các chất thải độc hại  như trồng nhiều cây xanh để cây quang hợp. Như chúng ta biết các khu đô thị bây giờ các phương tiện giao thông rất nhiều, cần xây dựng phương án giao thông công cộng thân thiện môi trường, đấy là vấn đề cơ bản để giảm tác hại của ô nhiễm. Trước hết mỗi người chúng ta cần chủ động tránh tiếp xúc trực tiếp với những yếu tố có hại trong môi trường và sử dụng các dụng cụ bảo hộ phù hợp nhất, chúng ta có thói quen đeo khẩu trang, đeo kính mắt, vệ sinh mũi họng, rửa mắt  khi tiếp xúc môi trường có chất hại để giảm thiểu nhưng không có nghĩa là ngăn chặn được toàn bộ vì có những chất bụi mà kích thước quá nhỏ nên có thể lọt qua khẩu trang nên vẫn có tác động. Cần giảm ô nhiễm môi trường trong đó ô nhiễm không khí.

Hà Tuấn Anh (Phúc Thọ)
Tôi bị viêm mũi dị ứng 10 năm nay, tháng nào cũng bị ít nhất 1 lần. Có điều trị chuyên khoa tai mũi họng những vẫn không khỏi. Triệu chứng: sáng tới trưa bị hắt xì, chảy mũi dịch trong, chảy nước mắt, nhiều lúc rất đau đầu. Mỗi lần vậy, tôi phải uống thuốc 5 ngày lại đỡ và cứ thế tái đi tái lại. Tôi là dân văn phòng, môi trường không có bụi, khói thuốc lá. Cho tôi xin phương pháp điều trị được không a?
Ths.Bs Lê Anh Tuấn :

Theo mô tả của bạn thì bạn viêm mũi dị ứng kéo dài một thời gian và tái phát. Bạn có nói môi trường làm việc của bạn là văn phòng không có bụi và thuốc lá tuy nhiên bệnh của bạn vẫn tái phát thường xuyên, bạn cũng nên biết rằng bụi và thuốc lá không phải là yếu tố duy nhất để khởi phát bệnh dị ứng, trên thực tế có rất nhiều dị nguyên có thể gây nên bệnh dị ứng như: mạt bụi nhà gây dị ứng nhiều nhất ở nước ta, gây dị ứng quanh năm, mạt bụi nhà có ở thảm trải nhà, chăn, ga, gối, đệm và chúng phát triển mạnh ở môi trường ẩm ở nhiệt độ từ 25-30oC. Thứ hai là súc vật nuôi trong nhà trong đó lông, da chết, nước bọt của súc vật cũng là nguyên nhân gây dị ứng trong đó chó với mèo là súc vật hay được nuôi thì mèo là vật gây dị ứng rất nhiều thứ hai là gián, trong khí hậu ở nước ta thì hầu như nhà nào cũng có gián, bản thân các bộ phận cơ thể của gián cũng như phân gián, chất tiết của gián cũng là yếu tố gây dị ứng và có thể gây dị ứng quanh năm, tiếp theo là nấm mốc, nấm mốc ở môi trường ẩm thì rất phát triển, các bào tử của nấm mốc phán tán khắp nơi trong không khí và cũng là nguyên nhân gây bệnh viêm mũi dị ứng quanh năm. Ngoài ra còn có phấn hoa dị ứng theo mùa hoặc các bụi lông, bụi gỗ cũng có thể là tác nhân gây dị ứng. Những yếu tố, dị nguyên gây dị ứng kể trên thì chúng ta cũng phải quan tâm đến các yếu tố khác mà có thể gây dị ứng như gen gây dị ứng, những người mang gen gây dị ứng thì tần suất mà mắc bệnh viêm mũi dị ứng đến 90% do vậy chúng ta cần xem mình có gen đó không thứ hai là các dị hình tại mũi như có lệch, vẹo vách ngăn hay các bệnh lý khác về mũi cũng là những yếu tố gây dị ứng. Bạn cần đến các cơ sở y tế để khám qua đó các bác sĩ xác định xem các dị nguyên hoặc để xem ở mũi bạn có các bất thường nào từ đó có các phác đồ điều trị phù hợp nhất.

Bạn Trần Chung
(0984362XXX)
Con gái tôi năm nay 11 tuổi. Cháu bị viêm mũi dị ứng đã lâu. Thỉnh thoảng vẫn đi khám rồi uống thuốc nhưng nếu ngừng thuốc thì vẫn bị tái phát. Vậy bây giờ tôi nên làm gì, có nên cho cháu dùng thuốc nam để điều trị hay không?.
Ths.Bs Lê Anh Tuấn :

Theo mô tả của anh thì chẩn đoán viêm mũi dị ứng cũng khá là rõ tuy nhiên trong điều trị thì anh chỉ dùng thuốc uống nếu dừng thuốc uống thì tái phát. Nguyên tắc chung của điều trị bệnh viêm mũi dị ứng thì tránh tiếp xúc với các dị nguyên tức là cách ly dị nguyên mà dị nguyên thì có rất nhiều. Mong bạn tìm dị nguyên ví dụ như: có nuôi chó, mèo không? nhà có ẩm mốc không? nhà có gián, chuột không và trong gia đình có ai hút thuốc không. Đây là các yếu tố dễ gây khởi phát bệnh dị ứng. Trong điều trị ngoài việc tránh tiếp xúc các dị nguyên thì chúng ta phải điều trị thuốc bằng đường uống và xịt tại chỗ. Bạn mới đề cập điều trị bằng thuốc mà không thấy đề cập đến thuốc xịt vì trong điều trị viêm mũi  dị ứng cần dùng thuốc uống và thuốc xịt chúng dị ứng hoặc corticoid xịt tại chỗ và thuốc xịt có tính dự phòng đợt tái phát. Bạn nến đến cơ sở y tế và đưa đơn thuốc đã dùng để được bác sĩ tư vấn kỹ hơn và có phương án điều trị để tránh tái phát.

MC
Thưa PGS TS Nguyễn Huy Nga, hiện nay vấn đề ô nhiễm môi trường nói chung và ô nhiễm không khí nói riêng đã và đang gióng lên hồi chuông báo động về tình trạng môi trường sống của con người đang ngày càng bị đe dọa. Xin ông cho biết, thực trạng ô nhiễm không khí ở Việt Nam hiện nay như thế nào?
PGS.TS. Nguyễn Huy Nga :

Tình trạng ô nhiễm không khí ở Việt Nam hiện nay có những thời điểm rất đáng báo động. Theo báo cáo của Tổng cục môi trường thông qua việc đo quan trắc chất lượng không khí, thống kê trung bình năm hàm lượng bụi trong không khí tăng hơn so với Quy chuẩn Việt Nam. So với đánh giá của quốc tế - chỉ số chất lượng không khí gọi là AQI - cũng cao hơn. Có nhiều mức AQI như  AQI dưới 50 là an toàn, không ảnh hưởng đến sức khỏe,  AQI từ 50-100 vẫn chấp nhận được. Chỉ số này từ 100-150, trên thang báo động biểu thị màu da cam, có thể ảnh hưởng đến sức khỏe của nhóm người có nguy cơ như người già, trẻ em, phụ nữ có thai hoặc những người nhạy cảm với không khí ô nhiễm. Còn AQI từ 150-200, báo động có màu đỏ, nhiều người trong cộng đồng sẽ ảnh hưởng tới sức khỏe, còn từ 200-300 báo động màu tím là nguy hại sức khỏe đối với cộng đồng. Còn chỉ số này trên 300 là đã ở mức cảnh báo về y tế. 

MC
Ô nhiễm không khí ảnh hưởng tới sức khỏe con người như thế nào, nó sẽ gây ra những căn bệnh gì thưa ông?
PGS.TS. Nguyễn Huy Nga :

Ô nhiễm không khí có thể gây ảnh hưởng sức khỏe, nhất là các bệnh lý đường hô hấp, tim mạch, bệnh do dị ứng, hay bệnh ảnh hưởng đến hệ thần kinh, hoặc nhiều bộ phận khác ở trong cơ thể. ...Tuy nhiên tùy theo từng chất ô nhiễm trong không khí sẽ tác động tới mỗi loại bệnh tật khác nhau. Nói chung chất ô nhiễm trong không khí làm tăng tỷ lệ bệnh tật và tử vong của những người sống trong đó.

MC
Có nhiều ý kiến, nhận định cho rằng với những người sống ở thành phố lớn, với sự phát triển mạnh mẽ của công nghiệp, thường dễ mắc các bệnh về ô nhiễm không khí hơn là những người sống ở các vùng quê. Ông đánh giá thế nào về nhận định này và đặc biệt hơn nữa, khi bị ô nhiễm không khí như vậy, người dân thường mắc các bệnh gì về đường hô hấp?
PGS. TS Nguyễn Viết Nhung :

Có thể nói ô nhiễm không khí là vấn đề rất đáng quan tâm. Đương nhiên theo cảm quan, không khí ở khu vực thành phố không trong lành bằng nông thôn. Tuy nhiên, một số vùng nông thôn cũng có thể rất ô nhiễm. Ở thành phố mật độ dân cư đông, có các khu nhà cao tầng tập trung đông dân cư, xe cộ nhiều, giao thông nhiều hơn, tập trung các khu công nghiệp là những yếu tố có thể gây ra ô nhiễm môi trường. Khi ô nhiễm không khí, đường hô hấp là cơ quan bị ảnh hưởng trực tiếp nhất và nhiều nhất. Đối với bệnh đường hô hấp, nhiễm trùng hô hấp ở nước ta vẫn chiếm tỷ lệ cao nhất, trong đó có nhiễm trùng đường hô hấp trên như viêm họng, viêm mũi, viêm xoang. Nhiễm trùng đường hô hấp dưới thì có viêm phế quản. Bệnh mạn tính phải nói đến bệnh hen và bệnh tắc nghẽn phổi mạn tính, đây là những bệnh ảnh hưởng rất rõ tới chúng ta. 

Chúng ta phải nói đến một bệnh lý nữa là ung thư phổi, đặc biệt do thuốc lá. Hút thuốc lá cũng gây ô nhiễm môi trường, gọi là "tự ô nhiễm", và gây nhiễm khói thuốc lá (hay "hút thuốc lá thụ động") cho người xung quanh.

MC: Dấu hiệu nào cho chúng ta thấy cá nhân người đó đang bị nhiễm bệnh về đường hô hấp?

Khi có các triệu chứng như ho, sốt, khó thở, trong đó ho và khó thở là những dấu hiệu phổ biến nhất, thì đó là biểu hiện của bệnh đường hô hấp. Chúng ta cần quan tâm thời gian ho, khó thở tùy mức độ: lên cầu thang đi chậm hơn, đi bộ với người cùng tuổi đi chậm cũng có thể là biểu hiện của khó thở. Khó thở đến mức mình cũng nghe thấy,  cánh mũi phập phồng,... Ho và khó thở là triệu chứng dễ thấy nhất, trong vòng 2 tuần là bệnh lý cấp tính; trên 2 tuần là bệnh lý mạn tính. Khi đó phải đi bệnh viện để bác sĩ khám, cho đơn thuốc sớm nhất. Nếu để muộn, sẽ có những hậu quả nghiêm trọng.

MC
Thưa PGS.TS Nguyễn Thị Diệu Thúy, theo số liệu mới nhất của Quỹ nhi đồng LHQ (UNICEF), mỗi năm trên thế giới có 600.000 trẻ em dưới 5 tuổi tử vong vì ô nhiễm không khí. Là một chuyên gia về nhi khoa bà có thể cho biết nếu môi trường bị ô nhiễm, trẻ em sẽ bị ảnh hưởng sức khỏe như thế nào?
PGS.TS. Nguyễn Thị Diệu Thúy :

Ô nhiễm môi trường là một vấn đề lớn trên toàn cầu, trong đó trẻ em và người già là đối tượng khá nhạy cảm, do hệ thống miễn dịch chưa hoàn thiện hoặc suy yếu nên dễ mắc bệnh, chủ yếu là các bệnh lý về đường hô hấp. Ở trẻ em có 2 nhóm bệnh về hô hấp là bệnh lý cấp và bệnh lý mạn tính. Các bệnh lý đường hô hấp trên như: viêm mũi họng cấp, viêm tai giữa... cứ tái đi tái lại. Do đó tại các bệnh viện nhi và khoa nhi, rất nhiều trẻ đến khám tai mũi họng do thay đổi thời tiết kết hợp với ô nhiễm môi trường. Một bệnh lý mạn tính khác cũng rất hay gặp ở trẻ là hen phế quản, bệnh này ở nước ta và cả thế giới đang ngày càng gia tăng, đặc biệt là ở trẻ em. Bệnh hen phế quản gắn liền với ô nhiễm môi trường là một vấn đề không thể chối cãi. Ngay cả những nước phát triển thì tỉ lệ hen phế quản cũng rất cao, do gánh nặng của ô nhiễm môi trường, đặc biệt ở thành thị, các khu công nghiệp hoá. Một nhóm bệnh lý nữa chúng ta nghĩ là nó không liên quan nhưng thực tế nó liên quan rất nhiều đến ô nhiễm môi trường, đó là các bệnh lý về phát triển não. Mọi thứ liên quan đến ô nhiễm cứ ngấm dần từ khi bà mẹ mang thai đến khi phát triển. Rất nhiều nghiên cứu cũng nói bệnh tự kỷ có liên quan đến ô nhiễm môi trường lâu dài. Vấn đề ô nhiễm môi trường đã được đưa ra bàn thảo ở rất nhiều hội nghị quốc tế. Một vấn đề nữa đó là ô nhiễm môi trường còn liên quan đến một số bệnh chuyển hoá. Trẻ sống trong môi trường ô nhiễm có thể mắc một số bệnh như đái tháo đường hoặc một số bệnh mạn tính khác.

Như vậy có rất nhiều bệnh, ngoài các bệnh ở người lớn như ung thư, tim mạch, ở trẻ em nhóm bệnh về hô hấp, bệnh về phát triển trí tuệ, nhóm bệnh rối loạn chuyển hoá là những vấn đề đáng lưu ý, đặc biệt là trẻ dưới 5 tuổi.

MC
Mấy ngày gần đây dư luận rất quan tâm vụ hỏa hoạn tại một quán Karaoke ở Hà Nội. Về góc độ sức khỏe, khi phải hít thở lâu trong môi trường khói bụi của vụ cháy thì sức khỏe con người có bị ảnh hưởng gì không ạ?
PGS.TS. Nguyễn Huy Nga :

Trong các vụ hỏa hoạn, những người trực tiếp ở trong vụ hỏa hoạn rất dễ tử vong. Nguyên nhân gây tử vong cho con người là do hít phải không khí nóng, sức nóng của vụ cháy làm bỏng các cơ quan nội tạng sẽ tử vong tức thì. Một lý do nữa là khi cháy sẽ đốt hết ôxy, con người sẽ không còn ôxy để thở, ngoài ra  các đám cháy còn  tạo ra nhiều khí độc như CO, NO2. Các vật liệu trong các quán Karaoke thường làm bằng các vật liệu xốp, dễ cháy, có nhiều hóa chất độc hại, khi cháy sẽ giải phóng ra các hóa chất, những chất đó rất có hại cho sức khỏe. Bên cạnh đó những người sống gần đó hoặc đứng xem đám cháy cũng có thể ảnh hưởng tới sức khỏe như cơ quan hô hấp, nếu hít phải nồng độ cao sẽ ảnh hưởng tới hệ tuần hoàn nhất là ở người lớn tuổi, người bị bệnh tim mạch.

Nói chung trong các vụ hỏa hoạn cơ quan hô hấp bị ảnh hưởng nhiều nhất, các chất độc trong đám cháy tạo ra rất có hại. 

MC
Chúng ta nên làm thế nào để bảo vệ sức khỏe của con người đặc biệt là những người già, trẻ em và những người mắc bệnh mạn tính trong môi trường ô nhiễm?
PGS.TS. Nguyễn Thị Diệu Thúy :

Chúng ta thấy một phản xạ rất bình thường của chúng ta là khi ra đường có khói bụi ô nhiễm thì chúng ta đeo khẩu trang, đó cũng là một yếu tố làm giảm thiểu ô nhiễm. Một vấn đề nữa là việc vệ sinh mũi họng hàng ngày cũng làm giảm các dị nguyên lạ đi vào đường hô hấp. Hoặc khi đi ăn uống ở bên ngoài về nhà thì chúng rửa tay chân cũng là một cách để giảm ô nhiễm. Ô nhiễm cũng có từng vùng, từng thời điểm khác nhau. Vùng đông dân cư, giờ tan tầm, xe cộ nhiều... thì có nguy cơ cao. Vậy làm sao hạn chế để trẻ ra đường vào những giờ đông. Bên cạnh đó cho trẻ có chế độ dinh dưỡng tốt, uống nhiều nước, chế độ sinh hoạt tốt để trẻ tăng khả năng tự bảo vệ, tăng sức đề kháng của cơ thể. Một yếu tố nữa cũng rất hay là cây xanh, trồng nhiều cây xanh sẽ tạo quang hợp, tạo ôxy, tạo môi trường trong lành, mát mẻ và giảm khả năng ô nhiễm môi trường. Gia đình có điều kiện có thể có máy lọc, hoặc làm cho nhà cửa thoáng đãng... Như vậy là có rất nhiều yếu tố phối hợp với nhau để làm giảm nguy cơ ô nhiễm cho đứa trẻ.

Nguyễn Hà
(haphan2036@gmail.com)
Tôi 52 tuổi, đã từng được chẩn đoán và điều trị bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính, nhất là vào mùa đông, bệnh lại trở nặng. Mấy ngày trở lại đây tôi có dấu hiệu sốt, ho, khạc đờm nhiều, có phải tôi lại tái phát bệnh? Tại sao tôi chữa rất nhiều lần mà không khỏi bệnh này?
PGS. TS Nguyễn Viết Nhung :

Chào bác, tôi xin được chia sẻ với bác như sau. Bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính là loại bệnh sẽ theo ta suốt cuộc đời và chúng ta phải kiểm soát nó để tránh ảnh hưởng nhất đối với sức khỏe. Tránh bằng cách chúng ta phải kiểm soát bệnh đó bằng thuốc hoặc liệu pháp không bằng thuốc. Liệu pháp không bằng thuốc tôi muốn nói đến là chương trình tập luyện phục hồi chức năng cho bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính.

Hiện tại, bác thấy có 3 triệu chứng đó rất có thể là biểu hiện của đợt cấp. Bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính diễn biến kéo dài nhưng thi thoảng có đợt cấp nặng lên với biểu hiện khó thở tăng lên, ho tăng lên, đờm nhiều hơn, có thể kèm theo sốt hoặc không. Ở trường hợp của bác có sốt, không rõ là sốt cao hay sốt nhẹ, rất có thể đó là đợt cấp của bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính. Bác cần phải đến khám để được điều trị. Nhưng rất có thể không phải là đợt cấp, mà lại là một viêm phổi kèm theo hoặc là viêm phế quản kèm theo. Cái này cũng rất khó phân biệt. Bác cần phải đến cơ sở y tế để được chữa. Tôi xin nhấn mạnh bệnh tắc nghẽn phổi mãn tính rất liên quan đến thuốc lá và môi trường. Càng ô nhiễm môi trường thì càng dễ có đợt cấp tiếp theo. Khi có đợt cấp phải điều trị, sao cho khỏi và kiểm soát để đợt cấp khác không xảy ra. Chúng tôi sẽ tư vấn chương trình điều trị tổng thể của biện pháp dùng thuốc và không dùng thuốc. Tôi nhấn mạnh tập luyện và dinh dưỡng đối với bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính rất quan trọng. Trong đó có cả những biện pháp dùng thuốc, những thuốc kéo dài, đến khám định kỳ có thể 1 tháng, có thể 2 tháng. Chúng tôi có những đơn vị quản lý bệnh phổi mạn tính: điều trị bệnh hen và bệnh tắc nghẽn phổi mạn tính. Chúng tôi có những câu lạc bộ giữ cho lá phổi khỏe mạnh ở tại Bệnh viện Phổi Trung ương, bác có thể tham gia để trở thành thầy thuốc của chính mình. 

Đinh Văn Việt, 63 tuổi
(Từ Liêm, Hà Nội)
Thưa các bác sĩ, tôi rất lo ngại cho sức khỏe gia đình của tôi khi chứng kiến hàng ngày, hàng giờ mọi người phải xông pha ra đường học tập, mưu sinh trong bầu không khí đậm đặc ô nhiễm vì khói xe máy, bụi đường. Xin hỏi các bác sĩ, chất độc nào trong không khí nguy hại nhất với sức khỏe, và nó thường xuất phát từ nguồn nào là chủ yếu?
PGS.TS. Nguyễn Huy Nga :

Như chúng ta đã biết, hiện nay ở 2 thành phố lớn là Hà Nội và thành phố Hồ Chí Minh tình trạng ô nhiễm không khí đã ở mức báo động. Người ta thống kê, 70% nguồn ô nhiễm đó là do khí thải từ các phương tiện giao thông. Hàng ngày khí thải từ hàng triệu xe máy, hàng trăm nghìn ô tô , nhất là trong tình huống tắc đường xả ra là một nguồn gây ô nhiễm nghiêm trọng không khí. Nếu gặp những điều kiện như trời nắng, tia cực tím còn gây ra phản ứng quang hóa giải phóng chất độc. Ngoài ra các nhà máy, xí nghiệp, hoạt động đốt rác, rơm rạ, các hoạt động hàng ngày đều thải ra chất độc, chất gây ô nhiễm.

Nguy hiểm nhất phải nói đến chất CO, đây là chất khi vào cơ thể gây phản ứng ngộ độc, nhiều trường hợp có thể tử vong. Chất NO2 là chất có thể ảnh hưởng đến hệ tuần hoàn, hệ hô hấp hay hệ miễn dịch của con người, ảnh hưởng lâu dài đến sức khỏe. Những chất có trong khí thải xe máy, trong xăng, dầu diezel như benzen có thể gây bệnh ung thư cho con người. Phản ứng quang hóa tôi vừa nói ở trên có thể tạo ra ozon cũng ảnh hưởng tới sức khỏe của chúng ta. 

Phùng Vân Anh
(vananhph23@gmail.com)
Thưa bác sĩ, con nhà em mới 2 tuổi mà đã bị chẩn đoán hen, mỗi khi thời tiết nóng lạnh. Bác sĩ có cảnh báo, nếu không giữ gìn con em có thể phải dùng thuốc hen liên tục. Em đã chú ý giữ gìn cho cháu, không để cháu tiếp xúc với bụi bẩn ở trong nhà, nhưng ra ngoài đường thì khó quá, vì không khí ngoài đường phố khiến em còn không thể thở được nữa là cháu. Xin bác sĩ cho biết, liệu cứ với đà này, bệnh tình của cháu nhà em có nặng thêm không và liệu sau này khi cháu lớn hơn, bệnh của cháu có hết hay không?
PGS.TS. Nguyễn Thị Diệu Thúy :

Hen phế quản là một bệnh hô hấp mạn tính và rất hay gặp ở trẻ em nhưng để chẩn đoán hen phế quản ở trẻ 2 tuổi là tương đối khó vì muốn chẩn đoán bệnh mạn tính thì phải có tính chất tái đi tái lại và một số thăm dò kèm theo. Nếu con bạn được chẩn đoán là hen phế quản thì ô nhiễm môi trường chính là một yếu tố làm khởi phát những đợt hen vì ngoài cơn hen thì đứa trẻ hoàn toàn bình thường, có thể ảnh hưởng chất lượng cuộc sống một chút, nhưng mỗi đợt cấp thì cháu sẽ bị ho, khò khè, khó thở, ốm, mệt mỏi. Hen ở mỗi mức độ khác nhau thì có liệu trình điều trị khác nhau. Nhiều ông bố bà mẹ không biết thì khi đưa con đến viện nói rằng muốn con nằm viện cho đến khi khỏi hẳn, tôi xin nói luôn hen là bệnh không thể chữa khỏi hẳn được mà có tính chất tái đi tái lại, nhưng có những thời điểm từ sau 5 tuổi thì bệnh hen giảm dần một cách tự nhiên nhưng không có nghĩa là khỏi. Nó cứ âm ỉ và nếu tình trạng ô nhiễm môi trường vẫn cứ tiếp tục thì nó vẫn duy trì hen và thậm chí thành hen mạn tính sau này. Đặc biệt có những đứa trẻ sau 5-6 tuổi đã hết hen sữa rồi nhưng đến 40 tuổi lại bị hen trở lại. Trường hợp con chị đã được bác sĩ chẩn đoán ở mức độ như thế nào, có cần dùng thuốc dự phòng hay không, dùng thuốc dự phòng liên tục hay theo mùa, nhiều bậc phụ huynh sợ con dùng nhiều sẽ bị phụ thuộc thuốc nên họ chỉ cho con dùng trong những đợt cấp, chính điều đó khiến con bị hen nặng thêm, mà triệu chứng thì rất âm ỉ mà bố mẹ không biết vì trẻ vẫn chơi bình thường. Tôi khuyên bạn nên đến những cơ sở uy tín để được tư vấn chính xác và khám định kỳ, bác sĩ sẽ chỉ định khi nào dùng thuốc, khi nào không nên dùng thuốc, khi nào tiến triển theo từng bước. Hiện giờ cháu mới 2 tuổi, tôi hy vọng là đến 5 tuổi, bệnh của cháu sẽ giảm dần và khống chế được các yếu tố gây bệnh.

Phùng Hà
(Vĩnh Phúc)
Thưa bác sĩ em ở Vĩnh Phúc, từ đầu năm đến nay có mấy người quen của em đều bị bệnh gọi là whitmore, em chưa biết đó là bệnh gì nhưng mọi người mắc bệnh đều thập tử nhất sinh. Em nghe nói bệnh có nhiều ở Vĩnh Phúc khiến em rất lo. Xin hỏi làm thế nào để phòng căn bệnh này?
PGS. TS Nguyễn Viết Nhung :

Xin chào bạn, đây là bệnh không phải là gặp nhiều. Trong thời gian gần đây, bệnh Whitmore cũng gây ra nhiều lo lắng. Đây là bệnh nhiễm trùng do vi khuẩn whitmore gây ra. Đây là vi khuẩn tồn tại trong đất, lây truyền khi chúng ta tiếp xúc với đất khi da chúng ta bị tổn thương, hoặc khi chúng ta hít phải không khí mang con vi khuẩn đó nhưng chủ yếu do tiếp xúc trực tiếp nên thường người làm vườn mới bị. Về đường lây truyền qua không khí, tôi muốn nhấn mạnh tới hạt mang vi khuẩn rất nguy hiểm. Hạt mang vi khuẩn dưới 5 micromét có thể đi vào tới tận phế nang. Vi khuẩn whitmore cũng có thể là một trong những trường hợp đó, và cả vi khuẩn lao nữa. Đối với bệnh này, có thể gây ra ở nhiều bộ phận khác nhau, nhưng chủ yếu ở phổi. Và bệnh này có thể có biểu hiện rất giống với lao hay áp xe, nó có thể tiến triển tương đối nhanh, gây nguy hiểm như bạn nói "thập tử nhất sinh". Hiện nay dịch tễ học ở vùng Sông Lô cũng có nhiều. 

Để điều trị bệnh Whitmore, phải điều trị tương đối dài cho 2 giai đoạn: giai đoạn "tấn công" và giai đoạn "duy trì". Giai đoạn tấn công có thể từ 2-4 tuần, thậm chí có thể dài hơn một chút. Giai đoạn duy trì có thể có thể kéo dài trong nhiều tháng. Và chúng ta phải làm sao để có thể kiểm soát được bệnh. Bệnh này cần thận trọng ở những người mắc các bệnh lý khác gây ra suy giảm miễn dịch. Và người ta thấy rằng những người mắc bệnh đái tháo đường rất dễ mắc bệnh nếu nhiễm phải virút này. Không loại trừ một số trường hợp có mang vi khuẩn đó, nhưng có thể lại không gây bệnh. 

Bằng cách giữ gìn sức khỏe, đảm bảo sức đề kháng miễn dịch tốt hơn, sau khi làm vườn tiếp xúc với đất, vệ sinh sạch sẽ rất quan trọng giúp tránh bệnh. Nếu bị bệnh vào viện khám, các thầy thuốc hết sức lưu ý, nếu có nghi ngờ tổn thương tiến triển nhanh, tổn thương nhiều, rộng ở khu vực phổi thì chúng ta cần phải cảnh giác, cần phải nghĩ đến và chẩn đoán bằng cách tìm vi khuẩn ở trong máu hoặc các bệnh phẩm ví dụ như đờm, những chất tiết để có thể chẩn đoán được bệnh. 

PGS. TS. Nguyễn Thị Diệu Thúy:

Bệnh Whitmore do lây qua tiếp xúc với đất nhiều hơn nên bệnh thường gặp ở người lớn nhiều hơn. Bệnh này ở trẻ em cũng có và bệnh nhân thường nằm ở khoa truyền nhiễm. Nếu là bệnh hô hấp thông thường của nhi khoa như viêm phổi, viêm phế quản, và viêm tiểu phế quản thì dưới 5 tuổi, khoa hô hấp rất ít khi bị bệnh vì nguyên nhân này. Nguyên nhân này hiếm ở trẻ em hơn vì nó liên quan tới những người làm việc, tiếp xúc với đất nhiều hơn. Nhưng nhi khoa điều trị cho trẻ em tới tận 17 tuổi, nên vẫn có những đứa trẻ bị bệnh đó nhưng thường những đứa trẻ đó vào Viện Nhi lại không trong bệnh cảnh không điển hình viêm phổi, mà thường là sốt kéo dài. Sốt cao, nhiễm trùng không tìm thấy ổ ở đâu cả. Chụp phổi tự dưng thấy hình ảnh tổn thương rất nặng. Những trường hợp đấy nghĩ đến rất nhiều nguyên nhân. Và nếu bệnh nhân lại nằm trong vùng dịch tễ học, lại dễ lây, chứ không phải lẻ tẻ, thì đợt đấy một loạt đứa trẻ bị như thế. Thường những trường hợp Whitmore vào viện thường sẽ có biểu hiện rất nặng nề: sốt, tiến triển rất nhanh, và điều trị kháng sinh thông thường không có hiệu quả người ta mới hội chẩn, và người ta mới tìm đến dịch tễ học. Ví dụ như bạn nói, vùng Sông Lô hay Vĩnh Phúc có tiền sử xung quanh hay gia đình có vài người mắc bệnh Whitmore và người ta mới nghĩ đến nguyên nhân đó, và trường hợp đó chắc chắn phải điều trị cấp cứu tại bệnh viện. Và nó cũng tiến triển tùy theo đứa trẻ, nhưng đã bị bệnh ở trẻ em, thì thường là tiên lượng rất nặng bởi trẻ em miễn dịch yếu nên nếu ở trẻ em, phải đến cơ sở y tế trung ương, các khoa truyền nhiễm, họ sẽ có phác đồ điều trị hỗ trợ kịp thời không những kháng sinh mà cả hỗ trợ hô hấp nữa để cứu sống đứa trẻ. Các bạn cũng không nên quá lo lắng bởi khi người ta đã phát hiện ra dịch rồi, người ta sẽ bao vây, xử lý sớm. Thứ hai là phải vệ sinh chân tay, đảm bảo vệ sinh an toàn lao động sẽ giảm nguy cơ lây nhiễm rất nhiều.

MC
Tôi có nghe nói tại Việt Nam có thời điểm xuất hiện thủy ngân trong không khí. Vậy thủy ngân trong không khí xuất phát từ đâu và làm thế nào để biết, môi trường không khí có thủy ngân?
PGS.TS. Nguyễn Huy Nga :

Tôi cho rằng thông tin này có một sự nhầm lẫn khiến người dân hiểu không đúng. Tuy nhiên cũng có thủy ngân trong không khí, nhất là ở những nơi đốt rác thải, đốt than;... Nếu trong rác thải có đèn neon, nhiệt kế hoặc chất liệu hàn răng sẽ sinh ra chất thủy ngân. Chúng ta chưa có quan trắc và để biết được trong không khí có thủy ngân hay không phải đo đạc bằng phương tiện hiện đại mới chính xác được.

Hiện nay mức độ thủy ngân trong không khí chưa phải là điều đáng quan ngại. Các nghiên cứu của nước ngoài đã chỉ ra, chúng ta hấp thụ thủy ngân trong không khí thấp hơn nhiều so với khi chúng ta hàn răng. Còn việc nhận biết thủy ngân không thể bằng mắt thường hay cảm quan được mà cần phải có các thiết bị đo đạc.

Nguyễn Hồng Anh
(Quảng Ninh)
Bác sĩ cho em hỏi, em được biết thủy ngân có nhiều ở khu vực đốt rác, cháy rừng. Vừa rồi gần nhà em có vụ cháy rừng rất lớn khiến em rất lo. Nếu hít phải thủy ngân sẽ gây ra những căn bệnh gì, thưa bác sĩ ? Làm thế nào để hạn chế thủy ngân đi vào máu gây bệnh?
PGS. TS Nguyễn Viết Nhung :

Thủy ngân phát sinh trong không khí không phải là trường hợp thông thường. Thủy ngân phát sinh trong không khí có thể xảy ra khi cháy rừng hoặc khi các lò đốt có lẫn vào các sản phẩm có thành phần thủy ngân trong đó. 

Thủy ngân nhiễm độc cấp tính có thể gây tử vong còn nhiễm độc lâu dài ảnh hưởng tới thần kinh. Ở trẻ em, nếu bị nhiễm độc thủy ngân lâu dài có thể ảnh hưởng tới phát triển trí tuệ, cơ thần kinh, giảm trí nhớ,..

Để tránh ô nhiễm thủy ngân, chúng ta phải đeo khẩu trang, tránh tiếp xúc khu vực ô nhiễm và vệ sinh bề mặt, rửa tay chân sau khi lao động.

TTƯT, PGS.TS. Nguyễn Huy Nga: 

Thực ra, thủy ngân trong không khí chúng ta hít vào hàng ngày có hàm lượng không đáng kể. Tuy nhiên, ở những vùng bị ô nhiễm thủy ngân nghiêm trọng ảnh hưởng tới hệ thực vật và động vật, chẳng hạn như ở vùng Minamata ở Nhật Bản, nhiễm độc thủy ngân ngấm vào cá, khiến người ăn cá bị nhiễm độc thủy ngân trong thời gian dài có thể bị ảnh hưởng tới hệ thần kinh và bào thai trẻ nhỏ. Đó là do nhà máy công nghiệp ở Minamata đã xả ra một lượng thủy ngân quá lớn ra biển gây ô nhiễm môi trường.

Phùng Dịu
(phungdiu@gmail.com)
Con gái tôi từ 9 tháng tuổi bị viêm phế quản,viêm mũi họng, cháu rất hay bị nhầy dịch mũi đặc khó thoát ra ngoài. Tôi có cho cháu đi điều trị từ khi cháu 9 tháng đến nay con tôi đã 18 tháng nhưng vẫn không khỏi mà hay tái phát, thuốc điều trị trong 6 tháng liên tục là Aeruis, singulair 4mg, bronket, avamys liều 120, seritide, xịt hummer và khi có nhiều mũi thì dùng thêm collergis. Đến nay bệnh vẫn hay tái phát, lại bị thêm viêm tai giữa, gia đình rất mệt mỏi, xin chuyên gia tư vấn giúp, tôi xin cảm ơn.
PGS.TS. Nguyễn Thị Diệu Thúy :

Đây là một bệnh đường hô hấp trên, liên khoa giữa nhi và tai-mũi-họng. Chuyên khoa tai-mũi-họng có một câu nói là "lai rai như tai-mũi-họng", tức là bệnh cứ tái đi tái lại, thông từ tai sang mũi, họng, vì thế không có gì lạ nếu hôm nay bác sĩ này chẩn đoán viêm họng, ngày mai bác sĩ khác lại chẩn đoán viêm tai giữa... Tôi cũng hiểu tâm lý của các ông bố bà mẹ lo lắng và chị cũng rất kiên trì cho con đi khám liên tục 9 tháng và uống đủ các loại thuốc và tôi cũng muốn nhắc lại rằng phòng bệnh tiên phát hơn thứ phát, dự phòng chính là cách để làm cho đứa trẻ không bị bệnh. Tôi cũng nhất trí là con chị chắc chắn bị tình trạng dị ứng nên mới liên tục bị bệnh tai mũi họng như thế. Ngoài việc tuân thủ điều trị bệnh lý theo chỉ định của bác sĩ thì còn một vấn đề đáng quan tâm là gia đình đang sống trong môi trường như thế nào. Ví dụ trong nhà có người hút thuốc lá không, môi trường có quá chật hẹp hay không, cháu có bị lây nhiễm chéo trong môi trường nhà trẻ hay mẫu giáo không, con chị có bị suy dinh dưỡng không, có bệnh lý khác kèm theo không... chúng ta phải giải quyết tất cả các vấn đề đó kết hợp với dùng thuốc thì mới giải quyết được tình trạng bệnh của cháu. Tôi nghĩ anh chị nên đưa cháu đến cơ sở điều trị chuyên khoa tai-mũi-họng trung ương để được tư vấn chính xác cả về dự phòng tiên phát, cả về chế độ ăn, thuốc...

ThS.BS. Lê Anh Tuấn: Tình huống của con bạn cũng gặp khá phổ biến trong các chuyên khoa tai-mũi-họng và chủ yếu là đến các phòng mạch. Những trường hợp như vậy chúng tôi cũng gặp khá nhiều với các biểu hiện viêm mũi họng, sau đó có thể có viêm tai hay viêm phế quản, có thể kèm theo các bệnh lý ở phế quản như bệnh hen. Ở góc độ chuyên ngành tai-mũi-họng, ở lứa tuổi con bạn là lứa tuổi viêm VA. Trong trường hợp bệnh tái diễn nhiều, khi thăm khám có VA quá phát thì chúng ta cũng có thể cân nhắc vấn đề nạo VA vì đấy có thể là ổ nhiễm trùng, khởi phát đầu tiên của các đợt bệnh tái đi tái lại, hơn nữa vị trí đấy sẽ ảnh hưởng rất nhiều đến các bệnh lý viêm tai, tức là cứ sau khi viêm mũi họng lại viêm tai, đôi khi bệnh viêm tai sẽ làm cho các bà mẹ lo lắng hơn rất nhiều. Do đó tôi cũng đồng tình với BS. Thuý là bạn nên đến các cơ sở chuyên khoa tai-mũi-họng để được tư vấn kỹ hơn.

Facebook Vu Trung Thanh
Ở nước ngoài có những trang web đưa thông số trực tiếp về mức độ ô nhiễm không khí để người dân phòng tránh. Thưa TS Nguyễn Huy Nga, ở Việt Nam hiện đã có một đơn vị nào chuyên trách về vấn đề này chưa? Người dân muốn theo dõi mức độ ô nhiễm không khí nơi mình sống thì làm thế nào?
PGS.TS. Nguyễn Huy Nga :

Hiện nay Chính phủ Việt Nam đang hỗ trợ lắp đặt các trạm quan trắc, nếu chúng ta có các trạm quan trắc thì mới  thông báo được cho nhân dân về tình trạng ô nhiễm. Ở Hà Nội có trạm quan trắc tại Nguyễn Văn Cừ, Đà Nẵng ở trên đường Lê Duẩn, Nha Trang đều có các trạm quan trắc môi trường, nó thông báo từng giờ về mức độ ô nhiễm không khí. Bạn có thể vào trang web có tên cem.gov.vn. Hôm nay tôi vừa xem Hà Nội không có vấn đề gì, theo thông tin từ trạm quan trắc Nguyễn Văn Cừ. Tuy nhiên có những trạm quan trắc như ở Đại sứ quán Mỹ tại Láng Hạ cũng quan trắc chất lượng không khí. Trong trang web cem.gov.vn bất cứ thành phố nào của Việt Nam có trạm quan trắc đều được thông báo, cập nhật thông tin theo từng giờ. Thông thường từ 9h đến 15h là thời điểm ô nhiễm cao nhất. Bạn có thể vào trang web ở trên để theo dõi ngay bây giờ. 

Nguyễn Thị Thu Hiền
(số đt: 01692644284)
Thưa bác sỹ, bố em năm nay 65 tuổi đi khám có kết quả như sau: phổi phải thùy dưới có vùng tăng trọng -700 đơn vị Hu. dài 1.3cm rộng 1.2cm dầy 0.7cm, mở cửa sổ trung thất. Vùng tăng tỷ trọng không còn, phổi sáng nhu mô rõ, mạch máu phổi và trung thất bình thường. Kết luận hiện tại hình ảnh viêm không điển hình thùy dưới phổi phải trên phim chụp CT.Scanner phổi và trung thất. Xin hỏi bệnh này nên điều trị thế nào, có thể gây ra những biến chứng gì không ạ. Cảm ơn bác sỹ .
PGS. TS Nguyễn Viết Nhung :

Bố bạn đã đi chụp CT ở phổi có bất thường kích thước như vậy trên cửa sổ phổi, chứng tỏ đây là tổn thương nhu mô, chắc chắn có ảnh hưởng tổn thương ổ viêm. Trên cửa sổ trung thất chúng ta không thấy, có thể khẳng định đây không phải là ung thư, không phải là u. Đó là điều may mắn. Tất nhiên chúng ta còn phải theo dõi nữa, nếu là viêm, nó còn liên quan đến nhiều biểu hiện khác nữa. Ví dụ có sốt hay không, bạch cầu có cao hay không, đến khám còn nhiều thông số khác nữa. Và để ra quyết định điều trị kháng sinh gì, phải dùng kháng sinh mức độ như thế nào, người thầy thuốc sẽ quyết định. Chúng ta đừng tự mua thuốc kháng sinh để tự chữa. Chúng ta cần chụp CT, nghĩa là phải đến cơ sở y tế lớn. Cần tuân theo sự chỉ dẫn của bác sĩ. 

Tất nhiên chúng ta cũng cần phải theo dõi thêm nữa, sau một thời gian như sau 2 tuần hoặc 3 tuần có thể chụp lại phim thông thường, nếu như là viêm phổi không điển hình hoặc viêm phổi thông thường, sau điều trị nó sẽ mất đi. 

MC
Thưa bác sĩ cứ vào mùa lạnh là tôi lại bị bệnh viêm xoang hành hạ, tôi đã mổ 3 lần ở bệnh viện Tai Mũi Họng Trung ương. Xin hỏi bác sĩ làm thế nào để tôi không bị tái phát bệnh mặc dù tôi đã rất giữ gìn và bảo vệ vùng mũi xoang?
Ths.Bs Lê Anh Tuấn :

Như mô tả thì bạn mắc viêm mũi xoang mạn tính, tái diễn và tái phát, bạn đã được mổ 3 lần nhưng giờ tình trạng bệnh vẫn tái phát tức là bạn vẫn phải tiếp tục điều trị. Hiện tại bệnh của bạn như thế nào, theo một nghiên cứu của bệnh viện tai mũi họng trung ương năm 2012 về các nguyên nhân tái phát sau phẫu thuật nội soi mũi xoang, nghiên cứu chỉ ra rằng 95% tái phát do tắc lỗ thông mũi xoang sau phẫu thuật, gần 30% vẫn còn các dị hình ở mũi mà chưa được can thiệp như lệch, vẹo và hơn 40% là dính hốc mổ  có thể là di chứng của phẫu thuật và cũng có thể là liên quan đến chăm sóc hậu phẫu không được tốt vì chăm sóc hậu phẫu có vai trò rất lớn sau phẫu thuật nội soi mũi xoang và trong nghiên cứu cũng đề cập đến vấn đề viêm mũi xoang dị ứng và bệnh hen là những yếu tố tác động ảnh hưởng đến sự tái phát của viêm mũi xoang mạn tính. Như trường hợp của bạn mô tả thì đến mùa đông thì bị lại tức là có liên quan đến yếu tố mùa thì phải chăng bạn có kèm theo dị ứng theo mùa. Bạn nên đến khoa mũi xoang của bệnh viện tai mũi họng trung ương để kiểm tra lại, có thể chụp phim CT và làm các chức năng khác. Trong các nguyên nhân gây viêm xoang thì người ta có đề cập nguyên nhân như màng bao phim hay hiện tượng viêm xương trong viêm xoang. Do vậy còn có nhiều nguyên nhân gây nên tình trạng viêm xoang mạn tính. Bạn nên đi khám làm các xét nghiệm để có thể tìm ra các yếu tố lý do tại sao bệnh tái phát.

Hồng Thu
(Thanh Hóa)
Bác sĩ có thể cho biết bệnh xẹp phổi có điều trị khỏi được không, vì mới đây mẹ tôi có sốt nhẹ, khó thở, ho có đờm, đi khám bác sĩ nghi có xẹp một thùy phổi do giãn phế quản, và chuyển mẹ tôi lên tuyến trên. Xin hỏi nguyên nhân của bệnh này thế nào, bệnh có nguy hiểm không và mẹ tôi cần điều trị ra sao?
PGS. TS Nguyễn Viết Nhung :

Xin chào bạn. Điều đầu tiên người thầy thuốc cần phải tìm hiểu nguyên nhân gây xẹp phổi là gì? Nguyên nhân gây xẹp phổi đáng lo lắng nhất ở người lớn tuổi là ung thư. Khối u có thể chèn ép vào phế quản gây tắc phế quản đó dẫn đến xẹp một thùy phổi. Chẩn đoán hình ảnh có thể giúp ích, đặc biệt là chụp CT cắt lớp. Mẹ bạn được chuyển lên tuyến trên là đúng vì rất có thể cần phải nội soi khí quản. Tại Thanh Hóa, Bệnh viện Phổi Thanh Hóa với khoảng 500 giường bệnh, với đầy đủ trang thiết bị từ nội soi tới CT, cũng là một địa chỉ để mẹ bạn có thể tới đó làm chẩn đoán. 

Với người già, một biểu hiện xẹp phổi nữa là giãn phế quản. Đối với người lớn tuổi, phế quản có quá trình thoái hoá. Bấy giờ, các cơ và sụn bị thoái hóa, độ mềm của khí quản quá mức bình thường. Thở không được tốt cũng có thể gây xẹp phổi, nhất là thùy giữa rất dễ xẹp. Tôi xin chia sẻ câu chuyện của mẹ tôi, bà cũng bị xẹp thùy giữa phổi và cũng lo lắng giống như mẹ của bạn, nhưng sau khi xác định được không phải do nguyên nhân nào khác, bà chỉ cần tập thở. Tập thở cũng là cách để điều trị bệnh. Ngoài ra, với các biện pháp soi phế quản, hút dịch, rửa, làm cho dịch phế quản bị xẹp tốt hơn thì hoàn toàn có thể trở lại bình thường. Nhất là mẹ bạn đã có tiền sử giãn phế quản thì rất có thể là đó là nguyên nhân gây xẹp thùy phổi. 

Xẹp phổi rất có khả năng liên quan tới viêm nữa. Nếu bị viêm thì phải điều trị viêm. Bệnh viện Phổi Thanh Hoá có đủ điều kiện để có thể chẩn đoán được nguyên nhân gây xẹp phổi cho mẹ bạn. Nếu không, mẹ bạn có thể chuyển lên Bệnh viện Phổi Trung ương để được chẩn đoán và điều trị.

Nguyễn Hải Hùng
(haihung2602@gmail.com)
Thưa bác sĩ ! Em đi khám thì sức khỏe bình thường. Em năm nay 31 tuổi. Gần đây em hay bị khó thở đột ngột, thường vào gần sáng, hay hôm nào quá mệt. Khi đó tự dưng khó thở, thở phát ra tiếng ran rít ở khí quản, cảm giác có dịch nhầy nên gây ho nhiều trong lúc khó thở. Mỗi lần như vậy thường em ngồi thẳng dậy, làm mát cơ thể, khoảng chừng 1 giờ đồng hồ sau thì triệu chứng thuyên giảm hẳn. Trước đây em có bị viêm phế quản vài lần, nhưng đã chữa khỏi. Em đi chụp CT phổi thì kết quả bình thường. Kính mong bác sĩ tư vấn biểu hiện của em.
Ths.Bs Lê Anh Tuấn :

Qua mô tả của bạn thì bạn bị ho, khó thở  đêm gần sáng và khi khó thở nghe có tiếng rít và sau đó bạn đi khám thì có kết quả bình thường thì các dấu hiệu này chúng tôi nghĩ nhiều đến bạn bị hen phế quản. Tuy nhiên bạn nên đến khám ở các cơ sở y tế có chuyên khoa hô hấp hoặc dị ứng để khám và làm thêm các xét nghiệm để chẩn đoán bệnh hen từ đó có phác đồ điều trị và khi khám bác sĩ sẽ loại trừ các bệnh khác của phế quản phổi mà có biểu hiện giống hen chẳng hạn hoặc có bệnh lý tắc nghẽn như khối u hoặc bệnh lý dị vật.

 

PGS.TS. Nguyễn Viết Nhung bổ sung: CT của bạn chụp bình thường thì đã loại trừ các cái khác, biểu hiện khó thở về sáng có lặp đi lặp lại không? cần xem trong gia đình có ai bị dị ứng không? bản thân có bị dị ứng không? có ai bị hen không. Đó là các dấu hiệu có phải cơn hen hay không? chúng ta nên theo dõi vì chỉ bị một lần sau đó hết thì cũng có thể là hen, hen có thể tự thay đổi và có thể dùng thuốc hoặc không dùng thuốc. Nếu lặp đi lặp lại nhiều hơn rất nhiều khả năng là hen nhưng nếu bị một lần thì chúng ta nên theo dõi sức khỏe và nên đến cơ sở y tế để được thăm khám trực tiếp. 

Trần Thị Nga
(ngatranubkt@gmail.com)
Chào bác sỹ, con trai tôi 6 tuổi hay bị viêm mũi dị ứng với bụi. Tôi muốn hỏi là có thuốc hay vắc xin nào chữa được viêm mũi dị ứng không ạ?
PGS. TS Nguyễn Viết Nhung :

Viêm mũi dị ứng là bệnh lý mạn tính. Để điều trị ngoài đi khám sàng lọc xem có bất thường gì không về vách ngăn hay bất thường thể hình, thì còn lại là dị ứng. Dị ứng có hai điểm quan trọng. Thứ nhất, cần xem chúng ta dị ứng với cái gì? Đôi khi chúng ta tìm được để tránh nhưng nhiều trường hợp cũng không tìm được tác nhân gây dị ứng. Tiếp theo là phải kiểm soát dị ứng đó. Đối với trẻ em có thể dùng thuốc chống dị ứng đường uống, hoặc một lựa chọn nữa là thuốc xịt giúp kiểm soát dị ứng tại chỗ. 

PGS. TS. Nguyễn Thị Diệu Thúy: Nguyên tắc xử trí bệnh dị ứng là như nhau: kiểm soát yếu tố gây bùng phát cơn hen, dự phòng kiểm soát triệu chứng khi bị bệnh. Thuốc điều trị viêm mũi dị ứng bây giờ rất nhiều. Có thể dùng thuốc tại chỗ như thuốc xịt, thứ hai là thuốc uống thường là trong đợt cấp. Một biện pháp nữa áp dụng chưa nhiều ở trẻ em, đó là miễn dịch dị ứng. Bởi mong muốn của cha mẹ có con bị dị ứng là chữa khỏi hẳn, mà ta biết được rằng viêm mũi dị ứng là bệnh không thể chữa khỏi hẳn. Khi có triệu chứng hắt hơi, sổ mũi, là do có tiếp xúc với yếu tố dị ứng hay dị nguyên. Nhưng trẻ có thể dị ứng với nhiều tác nhân chứ không phải chỉ một tác nhân. Bên Khoa Tai Mũi Họng hoặc bên Trung tâm Dị ứng, có biện pháp giải mẫn cảm, nghĩa là nếu mình tìm được ra yếu tố dị ứng đấy, tìm ra cách miễn dịch dị ứng, giúp hạn chế tối đa các bệnh lý về dị ứng. Ngoài thuốc tiêm hoặc uống, thì giải mẫn cảm có thể giúp giảm nhẹ tình trạng đó. 

Trần Quang Chính
(tranquangchinh09131@gmail.com)
Thưa các bác sĩ, vào tháng 6 năm trước em cảm thấy khó thở, và ho nhiều, đi khám bác sĩ nói em bị lao phổi, trải qua quá trình 8 tháng điều trị cả tiêm và uống thuốc, em đã hết bệnh nhưng các bác sĩ dặn em không được làm việc nặng trong một khoảng thời gian nhất định, nhưng 2 tháng nay em cảm thấy sức khỏe ổn định nên quyết định đi làm, công việc cũng hơi nặng nhọc một chút. Ban đầu thì không có gì xảy ra, nhưng một tuần trở lại đây em cảm thấy ngực đau lên từng cơn một, và ngày một xuất hiện nhiều hơn, em rất lo lắng. Mong các bác sĩ tư vấn giúp em
PGS. TS Nguyễn Viết Nhung :

Trường hợp của bạn, bạn đã điều trị bệnh lao trong 8 tháng. Thông thường bệnh lao chỉ điều trị 6 tháng thôi, 8 tháng là hơi nhiều. Bạn có thể đã được điều trị thêm 2 tháng để giúp dứt điểm bệnh.

Sau khi điều trị lao xong, có thể để lại một số xơ sẹo, có thể dẫn đến tình trạng lúc thay đổi thời tiết, có thể hơi đau một chút. Đấy cũng không phải là vấn đề gì lớn. Chúng ta vẫn tiếp tục phải theo dõi, ví dụ đau ngực cũng là một biểu hiện, thứ hai là ho, thứ ba là sốt. Nếu có 3 yếu tố đó hay 1 trong 3 yếu tố đó chúng ta cũng nên kiểm tra lại, thông thường nhất là chụp X-quang, từ chỗ mà thầy thuốc đã theo dõi trước đó là tốt nhất, để các thầy thuốc biết trước đây tổn thương thế nào, bây giờ có tổn thương gì mới hay không. Biểu hiện chỉ có đau ngực thôi cũng chưa có gì đáng lo ngại lắm. Sau khi chữa xong, sức khỏe tốt chúng ta có thể trở lại hoạt động bình thường chứ không cần phải hạn chế gì nhiều. Bệnh lao có thể chữa khỏi hẳn, đó là điều có thể khẳng định. Nếu còn cảm thấy lo lắng, bạn nên đến cơ sở đã điều trị cho bạn để kiểm tra lại.

Bạn nên tập luyện để giảm nhẹ triệu chứng đau ngực. Việc tập thở, tập thể dục thông thường, cũng như tập luyện tăng cường sức khỏe là điều rất cần thiết, bạn có thể thử xem.

Mạnh Dũng
(Hà Nội)
Con trai tôi được 25 tháng tuổi, bị viêm tai giữa. Tôi đưa cháu đi khám được 2 bác sĩ chỉ định uống 2 kháng sinh là cefpodoxime 50mg/5ml và augmentin 500mg. Tôi rất băn khoăn về việc cho cháu dùng kháng sinh như vậy, xin bác sĩ tư vấn.
PGS.TS. Nguyễn Thị Diệu Thúy :

Viêm tai giữa thì có nhiều mức độ khác nhau, nếu chỉ đơn thuần viêm do virus thì không cần uống kháng sinh, nếu viêm chảy mủ, sốt thì mới cần dùng kháng sinh. Tôi không biết mức độ viêm của cháu như thế nào nhưng tôi tin tưởng rằng cả 2 bác sĩ đều cho kháng sinh, chứng tỏ con bạn cần phải dùng kháng sinh rồi, có điều anh chỉ được chọn 1 trong 2 loại kháng sinh đó thôi chứ chưa đến mức phải dùng cả 2 loại và phải đến khám sau 3-5 ngày để xem tiến triển như thế nào, thậm chí sau đó bác sĩ có thể đổi kháng sinh khác hoặc nếu tốt thì giảm liều kháng sinh đi. Anh cũng không nên quá lo lắng và phải tìm nguyên nhân vì sao gây viêm tai giữa thì sẽ hợp lý hơn.

ThS.BS. Lê Anh Tuấn: Bệnh lý viêm tai giữa thường là thứ phát sau viêm mũi họng, do vậy điều trị bằng các loại kháng sinh như bác sĩ đã kê cho cháu cũng là phù hợp. Tuy nhiên tôi phải nhấn mạnh rằng điều trị viêm tai giữa không khỏi nhanh được, do đó thời gian điều trị kháng sinh thường kéo dài đến 2 tuần, thậm chí 3 tuần. Như vậy để anh chị biết được liệu trình và không nên dùng 3-4 ngày lại đi bác sĩ khác thì sẽ không tốt cho con.

Nguyễn Minh
(0934xxxxxx)
Thưa bác sĩ gia đình tôi đang có ý định trồng một vườn rau ở sân thượng, nhưng ngôi nhà của chúng tôi lại ở ngay đường lớn, mật độ giao thông rất đông. Tôi sợ trồng rau như vậy không đảm bảo do bụi khói từ đường phố, xe cộ sẽ làm ảnh hưởng đến chất lượng rau xanh. Tôi có nên trồng rau để đảm bảo nguồn thực phẩm an toàn cho gia đình hay không?
PGS.TS. Nguyễn Huy Nga :

Tôi rất chia sẻ với quan ngại của chị, hiện nay nhiều gia đình đã tự trồng rau để đảm bảo cho nguồn thực phẩm của mình. Nếu rau trồng ở khu vực có nhiều phương tiện xe cộ qua lại thì khói bụi và chất thải của xe cộ sẽ gây ô nhiễm cho rau. Nếu bất đắc dĩ cần trồng rau cạnh những khu vực có đường giao thông, chị có thể cân nhắc trồng rau trong nhà kính hoặc chị phải che chắn kỹ để bụi không rơi vào những khu vực trồng rau của mình. Tuy nhiên có những hạt bụt nhỏ dưới 2,5 micromet có thể xuyên qua nhiều chất liệu, vẫn có thể rơi vào rau, những hạt này có thể mang theo chất gây ô nhiễm hay cả vi trùng, vi khuẩn. Tôi khuyến cáo nếu trồng rau ở trên đường quốc lộ sẽ không đảm bảo an toàn cho sử dụng. 

Anh Huy
(anhuy@gmail.com)
Thưa bác sĩ con gái tôi 12 tuổi, cháu bị hen, hiện phải dùng thuốc dự phòng. Tuy nhiên thỉnh thoảng cháu vẫn lên cơn khó thở, nhất là vào mùa đông xuân, còn mùa hè cháu ít bị hơn. Mỗi lần như vậy tôi phải cho cháu dùng corticoid. Nếu dùng lâu dài thuốc này rất có hại có phải không, xin bác sĩ tư vấn. Cảm ơn bác sĩ nhiều.
PGS.TS. Nguyễn Thị Diệu Thúy :

Hen phế quản là bệnh mạn tính ở trẻ em và trường hợp này anh đã dùng thuốc dự phòng cho cháu. Tôi phải nói rằng dù gì thì dùng thuốc dự phòng cũng làm giảm được triệu chứng nhưng không có nghĩa là bệnh nhân khỏi hoàn toàn vì có rất nhiều yếu tố khởi phát khác nhau, dự phòng chỉ làm giảm thiểu tối đa. Thứ nhất là chẩn đoán hen đúng, thứ hai là liều thuốc dự phòng đã phù hợp với đứa trẻ chưa, thứ ba con anh đã 12 tuổi thì anh nhắc cháu dùng thuốc hàng ngày hay cháu tự dùng và cháu có thể quên không. Anh nói vào mùa đông xuân cháu hay bị lên cơn khó thở thì như chúng ta đã biết, vào mùa đông xuân là thời điểm thay đổi thời tiết, khởi phát cơn hen. Vào mùa này, khi con bạn có biểu hiện trở lại thì trước khi dùng thuốc trở lại nên đi khám bác sĩ để bác sĩ chỉ định liều nào phù hợp, phối hợp cả thuốc giãn phế quản và thuốc chống viêm chứ không chỉ thuốc giãn phế quản đơn thuần. Trước một số yếu tố như vận động gắng sức, cảm cúm thì anh phải chủ động dùng một số thuốc để giảm tình trạng khởi phát bệnh. Về corticoid thì đây thực sự là một loại chủ chốt trong điều trị hen phế quản, tuy nhiên nhiều bệnh nhân rất sợ vì corticoid có nhiều tác dụng phụ như loãng xương, loét dạ dày, cao huyết áp... Thực ra corticoid dùng trong hen phế quản lại rất khác, rất ngắn ngày (3-5 ngày), thậm chí nếu anh kiểm soát tốt thì không cần dùng corticoid đường toàn thân mà chỉ dùng đường tại chỗ. Nhưng nếu đã bị hen và bác sĩ đã có chỉ định dùng thì anh chị nên tuân thủ điều trị, nếu không thì sẽ mệt tiếp, lại ho, khò khè, thậm chí biến chứng viêm phổi thì còn phải dùng nhiều thuốc hơn nữa. Đúng là mình nên hạn chế nhưng không có nghĩa là không sử dụng, bác sĩ sẽ tư vấn cho anh chị có thể tăng liều dự phòng lên thì sẽ giảm corticoid đường toàn thân hơn, giảm tác dụng phụ hơn. Bạn nên đến các cơ sở y tế để được tư vấn đầy đủ hơn.

Bùi Huyền
(Đà Nẵng)
Em năm nay 30 tuổi, em mới sinh con gái đầu lòng bằng phương pháp sinh mổ. Lúc nhỏ em có bị bệnh hen suyễn nhưng đến lúc có chu kỳ thì em hết suyễn. Bác sĩ cho em hỏi vậy con em có bị suyễn hay không, em nghe nói là suyễn bị di truyền. Con em hôm nay là được 6 tuần nhưng cháu đã bị ho và khò khè rồi.
PGS.TS. Nguyễn Thị Diệu Thúy :

Bạn chắc chắn bị hen phế quản và hen là bệnh có tính chất gia đình, nghĩa là trong gia đình có những người có cơ địa dị ứng, không nhất thiết bị hen, chẳng hạn bị viêm mũi dị ứng, con cũng có thể bị hen phế quản, hoặc bị dị ứng thức ăn, dị ứng thời tiết, mày đay, viêm da cơ địa... Như vậy con bạn nằm trong nhóm nguy cơ cao vì có bố mẹ bị dị ứng. Thứ hai là quá trình hình thành dị ứng là quá trình sinh hệ thống miễn dịch cơ thể, nghĩa là có hệ thống miễn dịch từ mẹ sang là hoàn toàn lành tính nhưng mổ đẻ cũng là một yếu tố nguy cơ khiến đứa trẻ phát triển dị ứng. Hen là một quá trình từ từ, hít dần dị nguyên theo thời gian nên thông thường khoảng 2-3 tuổi trở lên thì người ta mới chẩn đoán chắc chắn hen phế quản, còn con bạn mới 6 tuần thì tôi chắc đó chỉ là triệu chứng viêm đường hô hấp trên hoặc viêm mũi họng chứ chưa phải là bệnh hen phế quản. Bạn không nên quá lo lắng, bác sĩ sẽ tư vấn cho bạn về vệ sinh mũi họng, sử dụng các thuốc ho thông thường, nặng hơn nữa thì dùng kháng sinh. Thời điểm này bạn cứ yên tâm, nhưng cần theo dõi sát, nếu cháu ho, khò khè, khó thở tái đi tái lại thì bác sĩ mới tư vấn là hen phế quản.

MC
Tỉ lệ trẻ mắc các bệnh về đường hô hấp và bệnh do ô nhiễm môi trường so với các bệnh khác như thế nào?
PGS.TS. Nguyễn Thị Diệu Thúy :

Trong 100 đứa trẻ vào viện thì có đến khoảng 70 đứa trẻ có bệnh về đường hô hấp, 20 đứa trẻ mắc bệnh lý về đường tiêu hoá, 10 đứa trẻ là mắc các bệnh lý còn lại như về thận, nội tiết... Bệnh lý hô hấp thì có nhiều hệ thống từ trên xuống dưới như tai, mũi, họng, viêm thanh quản, viêm tiểu phế quản, viêm phổi, hen phế quản... Các bệnh lý đường hô hấp dưới thì nặng hơn nhưng ít hơn, còn bệnh lý đường hô hấp trên rất hay gặp. Mỗi năm 1 đứa trẻ dưới 2 tuổi bị ít nhất 3-5 đợt hắt hơi, sổ mũi, viêm họng, đặc biệt khi thay đổi thời tiết như thời điểm này. Do đó số bệnh nhân nhi khoa và tai mũi họng vào thời điểm này thường rất đông.

Pé Út
(Phamb542 @gmail.com)
Chào bác sĩ, con năm nay 19 tuổi, con hay bi đau nhói ở lưng trên bên trái. Mỗi lần đau như vậy là con kèm theo khó thở và tức ngực, con bị như vậy khoảng 5 phút con mới đỡ đau và thở đều lại được. Con mệt hay con gắng sức là bị như vậy. Dạo gần đây, con còn thường xuyên bị tụt huyết áp. Vậy bác sĩ cho con hỏi con bị gì và có nguy hiểm không ạ? Con cảm ơn bác sĩ.
PGS.TS. Nguyễn Thị Diệu Thúy :

Câu hỏi của bạn có nhiều thông tin nhưng vẫn chưa đủ, bạn nói hay bị đau trong 5 phút nhưng với tần suất như thế nào. Ở vị trí đau như thế có rất nhiều vấn đề. Thứ nhất là nó có liên quan đến bệnh lý hô hấp hay không vì bạn có khó thở tức ngực. Thứ hai là có liên quan đến tim mạch hay không hoặc có liên quan đến thần kinh hay không, thậm chí là vấn đề tâm lý. Thứ ba là liên quan đến huyết áp, vậy cần biết huyết áp của bạn giảm ở mức độ nào, tụt huyết áp thường xuyên khi đứng lên hay lúc nào cũng tụt hoặc khi ăn uống không đủ, nhịn đói quá lâu cũng có hiện tượng tụt huyết áp. Với tất cả những thông tin hỗn hợp đó, tôi nghĩ bạn nên đến cơ sở y tế để thăm khám, làm các xét nghiệm loại trừ các nhóm nguyên nhân về hô hấp, tim mạch, thần kinh, tâm lý, sau đó sẽ tư vấn cho bạn. Về vấn đề tụt huyết áp nằm trong nhóm tim mạch, nếu chỉ tụt huyết áp khi đứng thôi thì có thể tập luyện, ngồi dậy từ từ, không đột ngột thì dần dần sẽ thành thói quen, ăn uống đầy đủ để không hạ đường huyết... Cuối cùng tôi vẫn khuyên bạn đến cơ sở y tế để được tư vấn đầy đủ nhất.

Đặng Kiều An
(KieuAn12345@gmail.com)
Chào bác sĩ. Em năm nay 24 tuổi. Em đang mang bầu được 5 tháng, trước khi mang bầu đã bị viêm phế quản. Trước khi mang bầu, em it bị triệu chứng của bệnh và những lúc bị em có dùng thuốc Tây. Tuy nhiên, hiện tại đêm nào em cũng thấy ho, tức ngực, khó thở. Xin hỏi bác sĩ, lúc đó em có thể dùng được thuốc gì để cắt cơn và liệu nó có ảnh hưởng gì đến em bé không ạ? Em xin cảm ơn.
PGS. TS Nguyễn Viết Nhung :

Biểu hiện bạn nói là ho, trước đây không biết bạn có bị hen hay không? Đối với tình huống hen thai nghén (chỉ bị lúc thai nghén thôi) thì phải kiểm soát hen. Ho kiểu dạng hen cũng liên quan đến dị ứng hoặc quá trình thay đổi nội tiết thì chúng ta cũng phải kiểm soát hen. Nếu trường hợp chẩn đoán là hen, chúng ta có thể kiểm soát bằng thuốc tại chỗ rất tốt như thuốc hít, hoặc thuốc khí dung, chúng ta thông thường dùng thuốc vừa cắt cơn, vừa dự phòng, không ảnh hưởng tới thai nghén hoặc ảnh hưởng rất là ít, không đáng kể. Tuy nhiên, bạn phải đi khám để bác sĩ quyết định dùng thuốc gì phù hợp với bạn. 

Bạn hoàn toàn có thể chữa tại chỗ bằng thuốc kiểm soát hen mà không ảnh hưởng gì, hoặc rất là tối thiểu tới thai nhi. 

Độc giả
Thưa bác sĩ, tôi năm nay 63 tuổi, trước tôi có nghiện thuốc lá nhưng đã bỏ, hiện tôi thường xuyên bị khó thở, ho khi làm việc nặng. Tôi đi khám bác sĩ bảo tôi bị mắc bệnh COPD. Tôi nghe nói nếu mắc bệnh này không chữa được, dần dần phổi sẽ bị suy giảm chức năng. Xin bác sĩ tư vấn cho tôi nên làm gì để quá trình suy giảm này chậm lại, có thuốc gì chữa khỏi bệnh không?
PGS. TS Nguyễn Viết Nhung :

Xin chào bác. Bác được chẩn đoán mắc bệnh COPD (bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính), đây là bệnh có liên quan tới thuốc lá và ô nhiễm môi trường. Đây là bệnh mạn tính ở phổi, kéo dài không thể hồi phục trở lại như bình thường. Sự suy giảm chức năng ở phổi nhanh hơn người bình thường, nếu không kiểm soát, nó sẽ tiến triển rất nhanh, thể hiện ở khả năng thở ra của mình. Hiện nay, bác mới chỉ bị ho và khó thở khi làm việc nặng, nghĩa là bác mới khó thở ở mức độ vừa phải. Đây mới là biểu hiện nhẹ, nhưng nếu đã chẩn đoán mạn tính thì cần lưu ý hai điểm sau. Thứ nhất, phải bỏ thuốc lá. Thứ hai là tùy theo mức độ bệnh để quyết định có dùng thuốc hay không. Dùng thuốc phải theo chỉ định của bác sĩ. Và thông thường sẽ dùng thuốc kéo dài để phòng và giảm thiểu đợt cấp (làm sao để không có hoặc rất ít đợt cấp).

Thứ hai về vấn đề khó thở, chúng ta phải lựa công việc của mình khi vận động để tránh bị khó thở khi gắng sức. Khó thở có thể dẫn tới kích thích đợt cấp của tắc nghẽn phổi mạn tính.

Thứ ba chúng ta phải giữ gìn để không bị viêm. Nếu ở người bình thường, bị viêm phế quản 1-2 tuần chữa rất đơn giản và sẽ nhanh khỏi, nhưng nếu ở bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính, viêm phế quản có thể là yếu tố để tạo ra một đợt cấp. Và theo đó, khó thở sẽ tăng lên, thở rít, ho nhiều hơn, đờm nhiều hơn.

Một điểm nữa chúng tôi muốn khuyên người bệnh là phải tập luyện phù hợp. Tiếp theo là dinh dưỡng, đảm bảo không béo quá nhưng cũng không suy dinh dưỡng. Tập thở sẽ là biện pháp giảm quá trình suy giảm hô hấp, tập luyện giúp tăng sức bền và duy trì sức khỏe, không cần tập quá sức nhưng phải tập đều. 

Đối với vấn đề dùng thuốc, nên theo sự chỉ định và phác đồ của bác sĩ. Và nên có một cơ sở y tế theo dõi điều trị cho bác. 

KHÁCH MỜI THAM DỰ
  • PGS.TS. Nguyễn Thị Diệu Thúy
    Trưởng bộ môn Nhi trường Đại học Y Hà nội.Phó trưởng khoa miễn dịch dị ứng, bv Nhi Trung ương.
    Đặt câu hỏi
  • PGS.TS. Nguyễn Huy Nga
    Nguyên Cục trưởng Cục Quản lý môi trường Y tế, Bộ Y tế
    Đặt câu hỏi
  • Ths.Bs Lê Anh Tuấn
    Trưởng phòng KHTH, bác sĩ Khoa Mũi Xoang, Bệnh viện Tai Mũi Họng Trung ương
    Đặt câu hỏi
  • PGS. TS Nguyễn Viết Nhung
    Giám đốc Bệnh viện Phổi Trung ương
    Đặt câu hỏi
ĐẶT CÂU HỎI :
loading...
Bình luận
  • Hung (hung.nguyenngo@gmail.com)

    Bác sĩ cho em hỏi, quanh khu em ở toàn là chung cư cao tầng, số người tập trung thành phố ngày càng tăng như vậy thì môi trường sống sẽ ngột ngạt, vậy e có giải pháp cho cá nhân và gia đình trước mắt như thế nào ạ?

Click vào đây để gửi ngay bài viết về cho toà soạn.

ĐỌC NHIỀU NHẤT