Truyền hình trực tuyến: Phòng bệnh do côn trùng đốt

SKĐS - Báo điện tử Sức khỏe&Đời sống - Suckhoedoisong.vn tổ chức buổi tư vấn truyền hình trực tuyến với chủ đề “Phòng bệnh do côn trùng đốt” vào 9h30, thứ Ba, ngày 4/4/2017. Chương trình được phát trực tiếp trên Suckhoedoisong.vn, trên kênh Youtube và fanpage của báo Sức khoẻ&Đời sống.

Mời các bạn theo dõi chương trình

Giao mùa, trời nồm ẩm nóng là thời điểm thuận lợi cho các loại côn trùng gây các bệnh về da phát triển như: muỗi, kiến, ong bướm, sâu róm, bọ chét…. Theo các bác sĩ, tùy theo loài côn trùng, liều lượng nọc độc và cơ địa của mỗi người mà biểu hiện tổn thương khác nhau, mức độ nguy hiểm cũng khác nhau.

Đa số các trường hợp bị côn trùng đốt chỉ xảy ra những phản ứng nhẹ tại chỗ như sưng nề đỏ, ngứa và đau ở nơi bị đốt, những biểu hiện này thường tự biến mất. Nhưng có trường hợp, vết đốt của côn trùng có thể gây ra các phản ứng dị ứng mang tính chất toàn thân như nổi mày đay, phù nề môi, mắt, hầu họng, thanh quản, co thắt phế quản, nặng nhất là sốc phản vệ, nếu không được cấp cứu kịp thời có thể nguy hiểm đến tính mạng.

Đặc biệt ở trẻ em - một trong những đối tượng có sức đề kháng kém, các bệnh về da do côn trùng đốt dễ tiến triển nặng hơn do trẻ hiếu động và không chịu được ngứa. Khi ngứa trẻ sẽ gãi làm vết thương trầy xước gây nhiễm trùng và lan rộng hơn.

Nhằm cung cấp cho bạn đọc những kiến thức mới nhất về cách phòng bệnh, phát hiện và điều trị các bệnh về da do côn trùng đốt; đồng thời giải đáp những thắc mắc của bạn đọc xung quanh vấn đề này, Báo điện tử Sức khỏe&Đời sống tổ chức buổi Tư vấn Truyền hình trực tuyến “Phòng bệnh do côn trùng đốt”.

Khách mời tham dự chương trình gồm:

Ts. Đỗ Thị Thu Hiền- Trưởng phòng Kế Hoạch Tổng Hợp BV Da liễu TƯ, Thành viên Hội da liễu Việt Nam, Thành viên Hội da liễu Châu Á.

Ts. Đỗ Thị Thu Hiền- Trưởng phòng Kế Hoạch Tổng Hợp BV Da liễu TƯ, Thành viên Hội da liễu Việt Nam, Thành viên Hội da liễu Châu Á.

Nhà giáo ưu tú, PGS.TS Nguyễn Văn Đoàn, Nguyên Giám đốc Trung tâm Dị ứng Miễn dịch lâm sàng, BV Bạch Mai

Nhà giáo ưu tú, PGS.TS Nguyễn Văn Đoàn, Nguyên Giám đốc Trung tâm Dị ứng Miễn dịch lâm sàng, BV Bạch Mai

PGS.TS. Nguyễn Thị Diệu Thúy, Trưởng Bộ môn Nhi, Trường Đại học Y Hà Nội

PGS.TS. Nguyễn Thị Diệu Thúy, Trưởng Bộ môn Nhi, Trường Đại học Y Hà Nội

Dẫn chương trình: Thy Nga

Buổi tư vấn sẽ được truyền hình trực tuyến trên Báo điện tử Sức khoẻ&Đời sống (Suckhoedoisong.vn), trên kênh Youtube và fanpage của báo Sức khỏe&Đời sống bắt đầu từ: 9h30 thứ Ba, ngày 4/4/2017.

Bạn đọc có thể gửi câu hỏi về tòa soạn ngay từ bây giờ theo địa chỉ:

Email: bandientuskds@gmail.com

hoặc gọi theo số 04 6661 8272 trong thời gian diễn ra chương trình

Hoặc điền vào mẫu phía dưới trang.

Báo điện tử Sức khoẻ&Đời sống (Suckhoedoisong.vn) trân trọng cảm ơn Ts. Đỗ Thị Thu Hiền- Trưởng phòng Kế Hoạch Tổng Hợp BV Da liễu TƯ, Thành viên Hội da liễu Việt Nam, Thành viên Hội da liễu Châu Á; Nhà giáo ưu tú, PGS.TS Nguyễn Văn Đoàn, Nguyên Giám đốc Trung tâm Dị ứng Miễn dịch lâm sàng, BV Bạch Mai; PGS.TS. Nguyễn Thị Diệu Thúy, Trưởng Bộ môn Nhi, Trường Đại học Y Hà Nội đã nhận lời tham gia chương trình.

Mời độc giả tham gia chương trình tương tác truyền hình trực tuyến

Khán giả tương tác với chương trình:
1. Like Fanpage Báo Sức khoẻ và đời sống
2. Share link sự kiện của chương trình.
3. Trả lời câu hỏi của chương trình chính xác và nhanh nhất.

Những khán giả có câu trả lời chính xác nhất và nhanh nhất sẽ được chúng tôi công bố ngay trong chương trình này

Câu hỏi 1: Côn trùng nào dưới đây không gây độc khi cắn hoặc đốt người?

A. Ong bắp cày

B. Chấy

C. Ong bò vẽ

D. Kiến lửa

Đáp án đúng: Đáp án B

CHÚC MỪNG ĐỘC GIẢ CÓ FACEBOOK LÀ Nắng Mùa Thu ĐÃ TRÚNG THƯỞNG CÂU HỎI SỐ 1 CỦA CHƯƠNG TRÌNH.

Câu hỏi 2: Những phản ứng tại chỗ có thể gặp ngay sau khi bị côn trùng đốt là gì?

A. Mẩn đỏ, đau

B. Ngứa

C. Sưng tấy

D. Tất cả các phản ứng trên

Đáp án đúng: Đáp án D

CHÚC MỪNG ĐỘC GIẢ CÓ FACEBOOK LÀ Nguyễn Hà An ĐÃ TRÚNG THƯỞNG CÂU HỎI SỐ 2 CỦA CHƯƠNG TRÌNH.

Câu hỏi 3: Để phòng tránh côn trùng đốt cần làm gì?

A.Sử dụng cửa lưới chống muỗi, ngủ phải mắc màn, đóng cửa vào buổi tối

B.Vệ sinh môi trường, phát quang bụi rậm, quanh nhà.

C.Sử dụng thuốc diệt côn trùng

D.Tất cả các phương án trên

Đáp án đúng: D

CHÚC MỪNG ĐỘC GIẢ CÓ FACEBOOK LÀ  Hạt Mít ĐÃ TRÚNG THƯỞNG CÂU HỎI SỐ 3 CỦA CHƯƠNG TRÌNH.

Trân trọng cám ơn nhãn hàng Remos đã đồng hành cùng chương trình!

Dương Hải

NỘI DUNG CÂU HỎI GIAO LƯU :
MC
Câu hỏi đầu tiên xin được hỏi TS.BS Đỗ Thị Thu Hiền, khi bị côn trùng đốt, có thể mắc các bệnh gì về da?
Ts. Đỗ Thị Thu Hiền :

Khi bị côn trùng đốt hoặc khi tiếp xúc với côn trùng có thể gặp một số bệnh ngoài da như sẩn ngứa do bọ chét, mò ve hoặc sẩn ngứa do ruồi vàng, ngoài ra có thể là  bệnh ghẻ, bệnh chấy rận. Hay gặp nhất là viêm da tiếp xúc kích ứng do côn trùng, xảy ra trong các vụ dịch, hay gặp nhất là dịch do kiến ba khoang. Ngoài ra côn trùng đốt gây viêm da, đây là đường vào của vi khuẩn hay gây các vi mô bào, đó là các bệnh da hay gặp.

MC
Một trong những loài rất phổ biến gây bệnh cho người là muỗi, xin bà cho biết, muỗi đốt thường gây bệnh gì ở người? Mức độ nguy hiểm của bệnh do muỗi đốt như thế nào thưa bác sĩ?
Ts. Đỗ Thị Thu Hiền :

Muỗi là trung gian truyền khá nhiều bệnh, chúng ta hay gặp muỗi là trung gian truyền bệnh sốt rét, truyền các virus gây bệnh sốt xuất huyết, virus gây bệnh Zika hoặc virus gây sốt vàng. Một trong những bệnh hay gặp nhất do muỗi truyền là bệnh viêm não Nhật Bản. 

MC
Xin bác sĩ cho biết hiện nay tại BV Da liễu Trung ương số người đến khám vì côn trùng đốt nhiều nhất là loại côn trùng nào? Làm thế nào để phòng bệnh do côn trùng đốt, thưa bác sĩ?
Ts. Đỗ Thị Thu Hiền :

Tại Bệnh viện Da liễu Trung ương, bệnh do côn trùng đốt hay gặp nhất là do kiến ba khoang, thường xảy ra thành vụ dịch. Năm ngoái vụ dịch xảy ra vào mùa thu, chúng tôi có gần 4000 bệnh nhân viêm da tiếp xúc do côn trùng. Từ đầu năm nay đến nay, cũng xuất hiện trở lại các trường hợp mắc bệnh viêm da tiếp xúc do côn trùng, khoảng hơn 300 trường hợp, đỉnh điểm chủ yếu cũng vào mùa mưa ẩm.

MC
Những biểu hiện bên ngoài do côn trùng đốt thường được dân gian gọi là mề đay, xin hỏi PGS.TS Nguyễn Văn Đoàn, đây có phải là biểu hiện của dị ứng do côn trùng đốt hay không, và các biểu hiện thường gặp của của dị ứng do côn trùng là gì?
Nhà giáo ưu tú, PGS.TS Nguyễn Văn Đoàn :

Biểu hiện mà dân gian vẫn gọi là mề đay, để nói về tổn thương ở trên da sau khi tiếp xúc với côn trùng hay bị côn trùng đốt hoặc do dị ứng, tiếp xúc với hóa chất,....

Mề đay là biểu hiện nhẹ ở ngoài da, tổn thương ngoài da, sần phù, ngứa, rát. Côn trùng đốt cũng có thể gây ra biểu hiện toàn thân, chẳng hạn ong hay một số loại côn trùng có thể gây ra tổn thương nặng về hô hấp, tim mạch, huyết học, thậm chí có thể gây ra sốc phản vệ. Nếu nhẹ có thể xử lý tại chỗ, còn nặng phải đến bệnh viện. 

MC
Bệnh do côn trùng đốt rất phổ biến, không những ở người lớn mà trẻ em là đối tượng thường xuyên bị mắc. Thưa PGS.TS Nguyễn Thị Diệu Thúy, nhiều bậc phụ huynh thường lo sợ rằng thuốc chống muỗi đốt và thuốc xịt đề phòng muỗi đốt có thể gây dị ứng cho trẻ, thậm chí là thuốc xịt có khả năng ảnh hưởng tới hệ hô hấp của trẻ, điều này có đúng không. Xin bác sĩ có thể lý giải thêm gì về điều này?
PGS.TS. Nguyễn Thị Diệu Thúy :

Trẻ em là tương lai của đất nước, trong gia đình hiện đại có rất ít trẻ nên các bậc phụ huynh rất quan tâm đến trẻ nên khi có bất kỳ vấn đề gì xảy ra như thông tin có dịch sốt xuất huyết hoặc dịch bệnh gì đó thì bố mẹ rất lo lắng và tìm mọi biện pháp phòng ngừa cho con. Một trong những biện pháp phòng ngừa muỗi đốt có thể là diệt muỗi hoặc tránh muỗi đốt bằng thuốc xịt muỗi và thuốc được bán khá phổ biến trên thị trường. Vậy câu hỏi là chúng ta có nên lạm dụng thuốc này hay không, nhất là đối với trẻ em? Chúng ta biết là trẻ em là đối tượng rất nhạy cảm với mọi vấn đề, đặc biệt với những trẻ có cơ địa dị ứng. Vậy bản chất của thuốc phòng chống muỗi đốt là gì? Đó chính là những thành phần hoá học để diệt muỗi, chủ yếu là DEET có tên hoá học là diethyl toluamide có tác dụng gây ức chế các dẫn chất acetylcholine khiến cho côn trùng không hoạt động được, và khi nó ức chế côn trùng như thế thì bản thân đứa trẻ cũng bị ảnh hưởng nếu nồng độ cao. Do đó vấn đề là phải dùng thuốc như thế nào, với những trẻ còn non dưới 6 tháng thì khá nguy hiểm, còn với những trẻ lớn hơn thì có thể sử dụng thuốc nếu nồng độ không cao. Thuốc có nhiều dạng khác nhau (gel, cream, xịt...). Nếu chúng ta dùng dạng xịt ở những vùng đầu, mặt, cổ thì trẻ có thể bị ảnh hưởng khi hít vào nếu nồng độ cao. Do đó chúng ta phải kiểm tra trước khi sử dụng thuốc hoặc tư vấn bác sĩ xem thuốc đó có phù hợp với đứa trẻ hay không và không nên lạm dụng thuốc, đặc biệt khi trẻ đang có vết thương hở hoặc trầy xước...

MC
Phản ứng dị ứng của cơ thể khi bị côn trùng đốt có nguy hiểm không thưa ông, xin ông giải thích rõ hơn về ảnh hưởng của nó tới sức khỏe con người như thế nào?
Nhà giáo ưu tú, PGS.TS Nguyễn Văn Đoàn :

Khi côn trùng đốt như ong mật, kiến, bọ chét thường là nhẹ, biểu hiện tại chỗ, làm cho người ta ngứa ngáy khó chịu. Ngòi, nọc của nó gây ra tổn thương lâu dài như viêm da, loét da bên ngoài.

Trường hợp nặng có biểu hiện toàn thân như sốc phản vệ, tổn thương huyết học, đông máu, hô hấp, có thể ảnh hưởng rất nhiều đến sức khỏe và có thể gây ra tử vong. 

Thanh Hải
(Hưng Yên)
Tôi năm nay 28 tuổi, làm công nhân ở Tp Hồ Chí Minh. Gần đây có một số người trong nhóm làm việc cùng tôi cùng bị một loại mụn nước, rất ngứa nhất là ban đêm, vào lúc trời nóng hoặc lúc làm việc càng ngứa, các mụn nước thường ở kẽ ngón tay, cổ tay, các nếp gấp, bẹn, đùi…. Một số người bảo là do ghẻ, nhưng tôi nghĩ là bị viêm da. Tôi có nên đi khám không, tôi nghe nói nếu đúng là ghẻ rất dễ lây, làm thế nào để phòng lây bệnh?
Ts. Đỗ Thị Thu Hiền :

Theo như mô tả của bạn rất có thể bạn bị ghẻ. Bởi các triệu chứng lâm sàng điển hình của bạn là ghẻ, có mụn nước ở các kẽ ngón tay, nếp gấp, cộng thêm có yếu tố dịch tễ rõ ràng. Các ký sinh trùng ghẻ thường làm tổ vào ban đêm nên bạn sẽ ngứa tăng vào ban đêm. Chẩn đoán ban đầu là có thể bạn bị ghẻ.

Việc điều trị ghẻ hiện nay có các thuốc đặc trị cho ghẻ và một số thuốc bôi để giảm triệu chứng viêm ngứa có thành phần corticoid, hoặc thuốc Deep do Bệnh viện da liễu Trung ương pha chế. Ngoài ra việc cắt nguồn lây rất quan trọng, bạn cần vệ sinh sạch sẽ chăn màn, giường chiếu, bôi thuốc cho những người xung quanh. Cần chữa bệnh thật triệt để bởi ghẻ là một bệnh đơn giản, dễ chữa khỏi, nhưng nếu không chữa triệt để thì dễ lai rai.

Quang Vinh
(Yên Bái)
Em bị giời leo ở cổ 2 ngày, không chỉ bị mẩn đỏ, ngứa mà còn rất đau. Em đã thử đắp đỗ xanh và gạo nếp nhưng có vẻ không đỡ, hình như còn bị chảy nước.. Xin hỏi có cách gì để nhanh hết bệnh này không, bệnh có lây không, nếu có thì làm thế nào để phòng lây bệnh giời leo cho người khác?
Ts. Đỗ Thị Thu Hiền :

Bệnh này dân gian gọi là giời leo, nhưng thực ra là viêm da tiếp xúc  do côn trùng, đây là loại viêm da tiếp xúc kích ứng do côn trùng,  loại côn trùng hay gặp nhất là kiến ba khoang, thường thành các vụ dịch. Bệnh viêm da tiếp xúc kích ứng do côn trùng này có thể tự khỏi, nhưng trong những trường hợp nặng cần phải được điều trị, vì nó sẽ gây phiền toái, làm bệnh nhân nóng rát, hoặc bội nhiễm. Có thể bôi 1 chút thuốc mỡ có kháng sinh, hoặc mỡ có phối hợp 2 thành phần kháng sinh và corticoid nhẹ. Nếu bệnh nhân có bội nhiễm, cần phải uống kháng sinh, hoặc thuốc kháng histamin để giảm triệu chứng. Thông thường bệnh này sẽ khỏi trong khoảng từ 5-10 ngày.

PGS. TS Nguyễn Văn Đoàn: Dân gian gọi là giời leo, nó giống con rết, trong thân nó có chứa chất phốt pho, ban đêm, chúng ta đụng vào nó phát quang. Nó bò đến đâu thì gây tổn thương viêm da đến đó. Người ta hay nhầm lẫn bệnh giời leo với các tổn thương do kiến ba khoang hay bệnh zona. Cách điều trị và cách giải thích như TS Hiền vừa nói rất chính xác, bạn cần tuân thủ điều trị như vậy. 

MC
Nếu trẻ nhỏ gãi nhiều, làm da trầy xước có thể bị nhiễm khuẩn hay không. Trong trường hợp đó, cha mẹ có nên để trẻ ở nhà và tự điều trị bệnh ngoài da cho trẻ?
PGS.TS. Nguyễn Thị Diệu Thúy :

Đứa trẻ bị trầy xước do gãi là một việc rất thường xuyên mà trẻ nào cũng bị, thông thường chúng ta nên vệ sinh sạch sẽ, rửa tại chỗ, khoảng 2-3 ngày sẽ tự khỏi và không có vấn đề gì xảy ra. Thường chỉ để lại vài vết xước trên da và sẹo sẽ bay dần đi. Tuy nhiên chúng ta cũng không nên chủ quan vì có một số vết thương có thể gây nguy hiểm, thậm chí nguy hiểm đến cả tính mạng mặc dù vết thương rất nhỏ. Người ta có chỉ định với những vết thương ngoài da nào thì cần phải đưa trẻ đến bác sĩ chuyên khoa nhi, da liễu hoặc dị ứng... Đó là khi vết thương đó sưng nề, mưng mủ, chảy dịch vàng, gây sốt cao, nổi hạch toàn thân, đứa trẻ mệt mỏi, những vết thương lâu liền, lúc nào cũng rỉ máu... thì cần đưa ngay đến cơ sở y tế.

Khán giả Nguyễn Hưng, 65 tuổi, Hải Dương
Tôi có tiền căn viêm da dị ứng, hay bị nổi mẩn khi côn trùng đốt, ngoài ra tôi còn bị dị ứng một số loại thức ăn. Mới đây tôi có bị một con ong bay vào nhà đốt, khiến da bị nổi mẩn, sưng, ngứa hết cả cánh tay, sau đó tôi phải đi viện điều trị mới hết. Nhưng tôi rất lo vì cách nhà tôi khoảng 1km có một khu nuôi ong tương đối lớn. Xin hỏi bác sĩ khi ong đốt cần làm gì ngay để da không bị mẩn ngứa?
Nhà giáo ưu tú, PGS.TS Nguyễn Văn Đoàn :

Bệnh nhân như miêu tả có cơ địa dị ứng, đã từng viêm da, nổi mề đay, vừa rồi lại bị ong đốt và xuất hiện tổn thương do ong đốt. Và gần nhà lại có cơ sở nuôi ong. Theo tôi, hoàn toàn không ngại gì cả, không cần lo lắng. Bình thường nếu chúng ta chọc vào tổ của nó, nó mới gây ra phản ứng. Đặc biệt ong mật nuôi thường rất hiền, chỉ có con cái (ong chúa) đốt mới sợ, mới gây ra tổn thương ngoài da. Ong có nhiều loại: ong mật, ong vàng, ong vò vẽ, mỗi loại ong gây ra tác dụng khác nhau. Bình thường khi ong đốt, gây ra nổi sần trên da, nếu có nọc có chấm đen ở giữa. Đầu tiên phải loại bỏ ngòi nó ra bằng cách dùng móng tay hoặc nhíp gắp ra. Sau đó rửa ngay bằng nước xà phòng. Hầu hết tất cả nọc của côn trùng hay lông côn trùng khi chạm vào người thường dễ gãy và dính vào bên trong và nó thường mang theo một số chất, mang tính axit, khi dùng xà phòng hay bôi thuốc thông thường mang tính kiềm giúp trung hòa, làm mất tác dụng của nọc độc hay lông côn trùng.

Thứ hai, theo dõi nếu nốt đó chảy mủ, loét ra thì phải chống loét tại chỗ, có thể dùng thêm thuốc mỡ có corticoid và thuốc kháng histamin để bớt ngứa. Và để chống nguy cơ nhiễm trùng chúng ta phải dùng kháng sinh.

Trường hợp tổn thương đa nội tạng do ong bắp cày, ong vò vẽ đốt, phải cấp cứu dùng adrenaline tiêm bắp ngay (người lớn 1/2 ống, trẻ em 1/3 ống) rồi sau đó đưa đến cơ sở y tế. Còn tổn thương nội tạng, hô hấp, tuần hoàn, huyết học, cần đưa đến bệnh viện khám, điều trị đúng để cứu người bệnh.

Thu Hương, 30 tuổi, Quảng Ninh
Chào các BS, cháu không may bị kiến cắn vào mắt, khiến mắt cháu rất đau, nhức và không mở lâu được. Cháu có cảm giác như có gai hay vật gì đó cộm, vướng trong mắt. Cháu không biết có nguy hiểm không, cháu có cần phải đi khám không thưa bác sĩ. Cháu cảm ơn BS nhiều ạ.
Nhà giáo ưu tú, PGS.TS Nguyễn Văn Đoàn :

Nếu là kiến vào mắt có thể gây ra tổn thương như viêm giác mạc, trước con ngươi, cánh của nó hay chân của nó dính vào đó gây tổn thương. Bệnh nhân có thể rát, đau và ngứa. Đầu tiên, không được dụi, càng dụi thì phần chân, cánh, đầu của nó càng vào sâu mắt. Có thể nhỏ nước muối sinh lý, hoặc có bát nước sạch áp mắt vào đó để loại thành phần côn trùng ra. Nếu thấy tổn thương kéo dài, đau rát, có thể xuất hiện tổn thương toàn thân thì phải đến chuyên khoa mắt khám, để người ta lấy phần còn dính đó ra, sát trùng để tổn thương đó không xảy ra. 

Huyền Anh
(Đà Nẵng)
Bé nhà tôi được 5 tuổi cháu hay chơi ở ban công, nơi có nhiều cây nên thỉnh thoảng cháu hay bị các con gì đó cắn khiến cháu hay bị ngứa, mẩn đỏ. Mẹ chồng tôi bảo, nếu bôi nước vôi vào vết đốt thì vết thương sẽ mất đi và không còn cảm giác ngứa rát nữa. Tôi thì nghĩ nên sát trùng vết thương bằng oxy già, xin hỏi bác sĩ nên làm như thế nào trong tình huống đó?
Ts. Đỗ Thị Thu Hiền :

PGS.TS. Nguyễn Thị Diệu Thuý: Có rất nhiều côn trùng sống ở môi trường tự nhiên có thể đốt đứa trẻ. Tuy nhiên khi côn trùng đốt thì có gây hậu quả gì không, chẳng hạn như  sưng, nề, ngứa, không có mủ thì không đáng ngại. Còn nếu nó gây hậu quả như sốt cao, sưng phù, tái đi tái lại, trẻ gãi liên tục gây mủ... thì bắt buộc phải đưa trẻ đến cơ sở y tế. Trong dân gian thì có rất nhiều cách như bôi dầu khuynh diệp, bôi vôi... tôi nghĩ chúng ta không nên lạm dụng vì chưa có bằng chứng khoa học nào để chúng ta có thể áp dụng. Người ta thường bôi dầu khuynh diệp, dầu đậu nành... để tránh bị côn trùng đốt chứ không phải khi nó đốt rồi thì mới bôi lên. 

TS.BS. Đỗ Thị Thu Hiền: Với những cách dân gian tự xử lý khi bị côn trùng đốt thì có rất nhiều, ví dụ như rửa nốt bị côn trùng đốt bằng nước muối sinh lý có tác dụng giảm viêm rất tốt, hoặc rửa bằng xà phòng vì xà phòng có tính kiềm giúp trung hoà acid trong nọc độc của muỗi. Cũng tương tự như vậy thì nước vôi cũng giúp trung hoà acid trong nọc độc của muỗi hoặc côn trùng. Ngoài ra dân gian còn có biện pháp rửa tổn thương bằng chanh hoặc giấm loãng có tác dụng sát khuẩn cũng làm giảm viêm ở các vết đốt. Đó là những cách mà dân gian thường tự xử lý. Tuy nhiên như PGS.TS. Nguyễn Thị Diệu Thuý đã cảnh báo, với những vết đốt gây các biểu hiện như viêm, nhiễm trùng thì chúng ta nên có sự hỗ trợ của bác sĩ với các kem bôi có phối hợp kháng sinh, corticoid để làm giảm viêm và các thuốc bôi đặc trị giúp giảm triệu chứng nhanh.

Mai Thy
(Thanh Xuân, Hà Nội)
Thưa bác sĩ, tôi ở thành phố nhưng trong nhà tắm của tôi thỉnh thoảng có những con rết rất nhỏ, lúc thì xuất hiện ở khu vực bồn cầu, khi thì gần miệng cống. Có lần tôi đã bị chúng cắn, rất buốt và đau. Xin hỏi bác sĩ cần phải bôi gì vào vết rết cắn không vì sau khi bị rết cắn chỗ vết cắn thường sưng đỏ? Tôi nghe nói là lấy hạt mướp đắng rửa sạch, giã nhuyễn để đắp, rồi cho ít dấm và cho vào miệng ngậm, nuốt nước từ từ. Tôi muốn biết làm như vậy có được không? Xin cảm ơn bác sĩ.
Ts. Đỗ Thị Thu Hiền :

Rết là loại thường cư trú ở khu vực ẩm ướt. Nên ở khu vực nhà vệ sinh, bếp có giẻ ẩm ướt dễ xuất hiện rết nhất. Tùy thuộc vào kích thước của con rết mà tổn thương do rết cắn khác nhau. 

Khi bị rết cắn, người bệnh có thể tự sơ cứu, cần xử trí bằng nước muối sinh lý, xà phòng, nước vôi trong, chanh, dấm để sơ cứu.  Nhưng khi xuất hiện các triệu chứng sưng, nóng, đỏ, đau, cần phải đến bác sĩ, dùng thuốc đặc hiệu như kem bôi có kháng sinh hoặc corticoid. Trong các trường hợp bệnh nhân gãi nhiều, các tổn thương  loét da, cần điều trị cho bệnh nhân bằng cách đắp nước muối sinh lý, hoặc thuốc đặc hiệu do bệnh viện da liễu chúng tôi pha chế, để vết loét hết chảy nước, phù nề, sau đó có thể bôi mỡ kháng sinh hoặc mỡ vazeline để giữ ẩm cho vết loét, để kích thích lên các tổ chức hạt, ngoài ra uống thuốc histamin như PGS Đoàn đã nói.

Câu hỏi điện thoại 1: Khán giả Minh Hiệp
(phường Hiệp Thành, quận 12, TP Hồ Chí Minh)
Thưa bác sĩ khu vực tôi sinh sống hiện nay đang có dịch sốt xuất huyết, trước đây nghe nói cũng có người mắc cả bệnh Zika nữa. Con trai tôi hiện đang bị sốt cao nhưng mẹ cháu bảo bị sốt siêu vi? Xin bác sĩ cho biết làm thế nào để phân biệt giữa bệnh sốt xuất huyết và sốt siêu vi? Ngoài 2 bệnh sốt xuất huyết và bệnh Zika, muỗi còn là nguyên nhân gây ra căn bệnh gì khác nữa?
Nhà giáo ưu tú, PGS.TS Nguyễn Văn Đoàn :

Muỗi sau khi đốt không những hút máu mà còn nhả vào máu của người bị đốt và truyền nhiều bệnh: có thể sốt xuất huyết, sốt rét, sốt vàng, zika và nhiều bệnh khác. Nếu sốt xuất huyết, thường xuất hiện vào mùa dịch, những mùa rất nóng. Miền nam đang bị, và miền bắc hiện cũng có. Sốt xuất huyết thường nhiều người bị, sốt rất cao, đau nhức khắp người, giảm tiểu cầu cao. Nếu sốt xuất huyết rất cần khám để bác sĩ đánh giá và làm xét nghiệm xem tiểu cầu giảm thế nào để được điều trị và tiêm phòng.

Thu Lê
(lethua78@gmail.com)
Con trai tôi năm nay 10 tuổi, thường xuyên bị mẩn ngứa, đi khám bác sỹ nói viêm da do cơ địa, nên cứ bị lại đi khám và cho thuốc về bôi, bác sỹ cho tôi hỏi bệnh này có chữa dứt điểm được không? Và bằng cách nào? Với bệnh này con tôi có cần kiêng thức ăn gì không?
Nhà giáo ưu tú, PGS.TS Nguyễn Văn Đoàn :

Viêm da cơ địa là bệnh có yếu tố di truyền, có yếu tố cơ địa. Trong gia đình có bố mẹ anh chị em hay người trong huyết thống bị viêm mũi dị ứng, hen phế quản, viêm da,... Bệnh này là bệnh kéo dài, ở tuổi càng lớn bệnh viêm da càng giảm đi, từ viêm da cơ địa xuất hiện viêm mũi dị ứng, hen phế quản,... Chữa triệt để cần nhiều yếu tố kết hợp cùng. Đi khám, chẩn đoán, dùng thuốc theo hướng dẫn của thầy thuốc. Dùng thuốc kháng histamin, dùng thuốc kết hợp corticoid, ...

Viêm da cơ địa thường bùng phát lên với hóa chất, quần áo nylon,  mỹ phẩm, hóa chất diệt côn trùng, xịt phòng,.... Vấn đề thứ 3 là dinh dưỡng, ăn uống chất kích thích làm tăng cường lên. Chất gây dị ứng làm bệnh phát triển nhiều lên. Trong viêm da cơ địa có yếu tố tâm lý, căng thẳng làm bệnh phát triển nhiều hơn. Cần kiến thức tổng hợp, theo dõi chặt chẽ từ thầy thuốc giúp bệnh giảm đi. Do bệnh liên quan đến viêm mũi dị ứng hoặc hen phế quản nên cần sự theo dõi chặt chẽ. 

TS.BS Đỗ Thị Thu Hiền: Các bà mẹ cần dưỡng ẩm da cho con thường xuyên. Vì viêm da cơ địa làm cho da bị khô, sẽ có đợt bùng phát. Khi bệnh thuyên giảm, các bà mẹ vẫn phải thường xuyên bôi kem dưỡng ẩm cho con. Theo thống kê, 95% sẽ khỏi khi ngoài 2 tuổi hay trưởng thành nên các bà mẹ hãy làm theo hướng dẫn do TS. Đoàn đã hướng dẫn. 

Câu hỏi điện thoại 2: bạn Thục Anh
(Phúc Xá, Hà Nội)
Cháu vừa bị sâu róm đốt khi chơi ở trang trại sinh thái. Khi phát hiện ra cháu đã phủi con sâu róm đó đi, nhưng thấy da ở đó bị nổi đỏ, ngứa rát nhiều, càng gãi càng ngứa. Sau 1 ngày vết đốt loang ra, xin hỏi bác sĩ cháu nên bôi thuốc gì cho khỏi. Cháu xin cảm ơn?
Nhà giáo ưu tú, PGS.TS Nguyễn Văn Đoàn :

Trước hết, sâu róm bò vào người chứ ko đốt. Lông của nó dính vào da có thể gây ngứa, sưng rát. Lông nó mang tính axit, lông của con sâu róm thông thường cứng nhưng dễ gẫy, nó đặc biệt dính vào da em bé. Đầu tiên, khi nó dính vào, cần gạt nó ra. Vì lông nó ngắn, gẫy, có cách đơn giản là dùng băng dính, dính vào chỗ đó để lột nó ra kéo theo lông sâu róm một phần để bớt ngứa. Thứ hai, dùng xà phòng rửa. Trong nọc độc lông sâu róm mang tính axit, ta dùng kiềm: vôi hay xà phòng để bớt tác dụng. Sau đó, nếu còn ngứa thì phải dùng 2 loại thuốc: Dùng thuốc kháng histamin bôi trên da, như kem hoặc dùng kem có chứa corticoid phối hợp với kháng sinh để bôi trên da. 

Nguyễn Anh Huy
(Đồng Tháp)
Cháu tôi mới 3 tuổi, tháng trước cháu có bị sốt, kèm rét run, nôn vọt, đi khám bác sĩ bảo bị viêm não Nhật Bản. Tôi nghe nói đây là bệnh do muỗi truyền. Tôi rất lo lắng cho con của mình vì gia đình tôi cũng ở gần nhà chị tôi. Xin bác sĩ cho biết ngoài việc phòng tránh muỗi đốt, làm thế nào để phòng bệnh viêm não Nhật Bản, làm sao để biết trẻ sốt do viêm não hay sốt do các bệnh mà trẻ thường mắc khác? Tôi xin cảm ơn.
PGS.TS. Nguyễn Thị Diệu Thúy :

Chúng ta đã biết viêm não Nhật Bản là một bệnh dịch xảy ra hàng năm và đấy là một nỗi lo cho tất cả những người có con nhỏ và cả những thầy thuốc nhi khoa vì viêm não Nhật Bản thường để lại những di chứng về tâm thần, vận động sau này, tỉ lệ tử vong cũng khá cao. Viêm não Nhật Bản là bệnh lây do muỗi đốt và đó là muỗi Culex. Bệnh không lây trực tiếp từ người sang người mà thông qua vật chủ trung gian là loài chim tu hú, tức là đúng vào mùa vải ở miền Bắc thì cũng là mùa dịch viêm não Nhật Bản. Như vậy để phòng viêm não Nhật Bản thì có 2 con đường. Thứ nhất là làm thế nào để không có véc tơ truyền bệnh trung gian đó, thứ hai là vấn đề tiêm chủng. Việc tiêm chủng là rất quan trọng với đứa trẻ, mũi đầu tiên thường khi trẻ được 1 tuổi, mũi thứ hai sau mũi thứ nhất một tuần và mũi thứ ba sau mũi thứ hai một năm. Thứ hai là chúng ta phải diệt vật chủ lây bệnh, đó chính là muỗi, nhất là vào mùa mưa. Đấy là những yếu tố làm giảm nguy cơ mắc viêm não Nhật Bản.

Nguyễn Hoa
(Đà Nẵng)
Tôi chuẩn bị đi du lịch dã ngoại ngoài trời. Tôi nghe mọi người nói những người xịt nước hoa dễ thu hút côn trùng đốt, cắn. Xin hỏi có đúng như vậy không? Xin bác sĩ cho biết
Nhà giáo ưu tú, PGS.TS Nguyễn Văn Đoàn :

Nước hoa là sản phẩm cần thiết với xã hội hiện đại. Trong thành phần có hương thơm, chất bảo quản và chất giúp giữ nó lâu ở đó. Có hai loại nước hoa: có loại xua đuổi côn trùng, nhưng có loại lại kéo côn trùng. Ví dụ loại mùi dịu, mùi hương tự nhiên như táo, hoa quả có chất đường, chất ngọt thì nó lại kéo côn trùng vào. Có loại nước hoa lại chống muỗi, vì có loại nước hoa có hóa chất, làm giữ lâu dài mùi. Có những công ty, chẳng hạn như Victoria Secret có nước hoa chứng minh thử nghiệm ở một trường ĐH là nó xua côn trùng. Đó chỉ là một biện pháp thôi.

Đi xa du lịch để phòng côn trùng, trước hết phải mặc quần áo dài tay, đừng mặc quần áo sáng màu vì sẽ thu hút ong, có thể ong sẽ đuổi theo. Chuẩn bị sẵn thuốc: như EpiPen (Epinephrine) hay là Ana-Kit hay anapen, nếu bị ong rừng đốt có thể tiêm ngay vào bắp để phòng sống phản vệ. Một số thuốc kháng sinh, corticoid, kháng histamin để chống ngứa, chống viêm mang theo.

TS.BS Đỗ Thị Thu Hiền: Có loại nước hoa có tính xua đuổi muỗi, có nước hoa thu hút muỗi. FDA thông qua 3 loại thuốc chính thức công nhận xua muỗi như PGS. TS. Thúy đã nói từ phỏng vấn ban đầu: DEET (N-diethyl-mtoluamide), hoạt chất thứ 2 là picaridin, ....loại 3 là tinh dầu có hương chanh, hương xả,... Thuốc xua muỗi trên thị trường về cơ bản có 1 trong 3 thành phần như vậy. 

Bà Nguyên
(Hưng Yên)
Cháu tôi bị kiến ba khoang đốt, để lại vệt thâm đen rất dài trên da. Xin hỏi bác sĩ làm thế nào để làm mờ hết vết thâm này đi. Nếu chẳng may bị kiến ba khoang đốt thì làm sao để giảm tổn thương cho trẻ một cách nhanh nhất ạ? Loại kiến này có gây bệnh gì nguy hiểm cho trẻ con không thưa bác sĩ? Tôi xin cảm ơn.
Ts. Đỗ Thị Thu Hiền :

Trong thân của con kiến ba khoang có chất pederine, giống như một axít, gây ra phản ứng giống với bỏng axít. Khi bị kiến ba khoang đốt bệnh nhân sẽ có các triệu chứng như rát đỏ, mụn nước, mụn mủ, thường thành vệt. Bởi phản xạ của người bị đốt thường đập côn trùng và miết trên da, nên vết đốt có thể ở nhiều vị trí. Nhẹ có thể tự khỏi, nhưng trong trường hợp nặng, mụn nước, mụn mủ nhiều hoặc có các triệu chứng nóng rát nhiều có thể điều trị đặc hiệu bằng thuốc mỡ kháng sinh hoặc kháng sinh kết hợp corticoid. Các vết thâm  do bị viêm da tiếp xúc do kiến ba khoang đốt thông thường theo thời gian sẽ tự hồi phục lại, đó là phản ứng tăng sắc tố sau viêm. Còn nếu chúng ta muốn tăng sắc tố sau viêm giảm nhanh, tại bệnh viện chúng tôi cũng có những loại thuốc có thể nhanh làm mờ vết thâm.

PGS. TS Nguyễn Văn Đoàn: Tôi xin lưu ý, người ta thường nghĩ kiến ba khoang đốt thì không phải. Họ thường cho rằng con kiến đó cong đuôi lên đốt thì không phải. Chủ yếu là do chất pederine ở trong bản thân con kiến, khi chúng ta đập, miết con kiến, hóa chất đó giải phóng ra. Khi chúng ta giết con kiến ba khoang, sau đó không rửa tay mà lại chạm, bôi vào vùng da nào sẽ gây bệnh viêm da tiếp xúc. Chất đó gây bỏng nhẹ trên da, nhưng không tổn thương sâu vào lớp tế bào đáy, không thành sẹo, chỉ tổn thương 1 thời gian sau đó lớp da đó sẽ bình thường trở lại, nên bạn cũng không nên quá lo lắng. 

Mẹ bầu
(TP Hồ Chí Minh)
Cháu đang mang thai được 6 tháng nhưng rất lo lắng khi biết thông tin về dịch bệnh Zika do muỗi truyền. Cháu lại ở nơi có nhiều người mắc bệnh sốt xuất huyết, nhưng cháu không lo bằng bệnh Zika. Xin bác sĩ tư vấn cho cháu làm thế nào để biết mình có bị bệnh Zika hay không? Nếu khi sinh bé ra có phương pháp nào để phát hiện sớm xem bé có bị mắc bệnh đầu nhỏ hay không?
PGS.TS. Nguyễn Thị Diệu Thúy :

Dịch zika năm vừa rồi Tổ chức Y tế thế giới đã cảnh báo rất nhiều. Dịch bùng phát đầu tiên tại Brasil, hậu quả nặng nề là khi trẻ sinh ra não không phát triển được, teo não. Tôi được biết ở nước ta đã phát hiện một vài trường hợp nhiễm virút zika mặc dù chưa phát hiện đứa trẻ bị nhưng cũng rất lo lắng, nhất là trên phương tiện truyền thông nói rất nhiều về vấn đề này. Bản chất của virút zika này lây truyền qua muỗi đốt và con muỗi đấy cũng giống con muỗi truyền bệnh sốt xuất huyết. Để phát hiện có bị nhiễm virút zika hay không thì phải làm xét nghiệm máu chứ không thể chỉ dựa vào các triệu chứng vì bản chất của nhiễm virút cũng là các viêm long đường hô hấp trên như ho, hắt hơi, sổ mũi... nó cũng không khác gì cảm cúm. Với bà mẹ thì người ta có thể là các xét nghiệm máu, test nhanh để xem có virút trong người hay không hoặc làm hiệu giá kháng thể trong cơ sở y tế. Trong trường hợp phát hiện bà mẹ bị nhiễm virút zika thì phải siêu âm thai định kỳ để xem sự phát triển của thai nhi như thế nào, có các nốt vôi hoá xảy ra trong não không, vì không phải cứ mẹ bị nhiễm thì con cũng mắc. Việc đơn giản nhất là đo kích thước vòng đầu, sau đó siêu âm xem kích thước não như thế nào. Ngoài chuyện não thiểu năng phát triển ra còn vấn đề làm rối loạn miễn dịch, làm đứa trẻ có rhội chứng cột sống thần kinh như hội chứng guillain-barré làm liệt, yếu 2 cơ, hoặc các hội chứng về tâm thần, vận động. Tuy nhiên tôi nghĩ rằng chị cũng không nên quá lo lắng vì các cơ sở y tế tại TP.HCM tương đối tốt và ở Việt Nam cũng chưa có nhiều công bố về các trường hợp mắc zika. Thực chất nhiễm zika ngoài đường lây qua muỗi đốt thì còn những đường lây khác như đường máu, đường tình dục... Nếu bạn nghi ngờ thì có thể đến Viện Pasteur TP.HCM để được xét nghiệm và định kỳ siêu âm thai 1 tháng/ 1 lần và khi đứa trẻ sinh ra thì đến BV Nhi đồng 1 hoặc Nhi đồng 2 để sàng lọc. Tôi hy vọng cháu bé sinh ra sẽ khoẻ mạnh, không có vấn đề gì xảy ra.

Nguyễn Thị Hạ
(Hà Nội)
Thưa bác sĩ, bọ xít hút máu người là bệnh không chỉ xuất hiện ở nông thôn mà cả thành phố cũng có. Tôi đã từng bị con bọ xít đốt khiến vết đốt bị sưng phồng rất đau. Tôi sợ dịch bọ xít lại xuất hiện vào mùa hè này vì xung quanh nhà thỉnh thoảng cũng bắt được bọ xít. Xin bác sĩ tư vấn cho tôi nên xử lý thế nào ngay khi bị bọ xít đốt để không bị sưng và đau rát?
Nhà giáo ưu tú, PGS.TS Nguyễn Văn Đoàn :

Bọ xít hút máu người là vấn đề nghe nhiều, cho đến giờ phút này khẳng định rằng nó chưa xuất hiện ở Việt Nam, chỉ xuất hiện ở nước ngoài và châu Phi. Những người mà tưởng là bị bọ xít đốt đến khi xét nghiệm hóa ra không phải mà là nguyên nhân khác.

Bọ xít thường gặp ở cây nhãn, nó không đốt đâu, nó ăn nhựa cây hoa quả cơ. Chất ở đuôi nó tiết ra thường gây bỏng da, gây rát. Nếu bị dính chất tiết của nó, thì cách giải quyết là tốt nhất là rửa bằng nước sạch, nước xà phòng để trung hòa nọc độc hay dịch nó tiết ra và có thể bôi trên da bằng thuốc kháng histamin dạng kem hoặc mỡ chứa corticoid sau dăm ba ngày tổn thương đó sẽ hết. 

Câu hỏi điện thoại
Mỗi lần con bị muỗi hay kiến cắn tôi thường dùng nước bọt bôi vào thì hôm sau thấy vết cắn có xẹp đi nhiều nhưng mọi người bảo như vậy vết cắn dễ bị nhiễm trùng do nước bọt rất nhiều vi khuẩn. Xin bác sĩ cho biết có đúng như vậy không? Xin cảm ơn.
Ts. Đỗ Thị Thu Hiền :

Kinh nghiệm dân gian dùng nước bọt bôi vào muỗi đốt cũng có ý đúng vì nước bọt có tính kiềm. Với ý thứ 2 là nước bọt rất nhiều vi khuẩn cũng rất đúng. Với sự phát triển của khoa học hiện nay, có rất nhiều lựa chọn khác khi bị muỗi đốt. Vì vậy chúng ta không nên dùng nước bọt để xử lý vết muỗi đốt. 

Nguyễn Thị Tiến
(Hưng Yên)
Bé nhà cháu được 4 tuổi, mắc bệnh hen suyễn. Mới đây tôi phát hiện ra ở nhà có mạt giường, chúng vừa đốt rất đau lại là nguyên nhân khiến bệnh hen của con tôi nặng thêm. Xin bác sĩ cho biết cơ chế gây bệnh của những loại côn trùng tưởng như vô hại này với bệnh hen, nếu bị hen cần đề phòng các loại côn trùng nào nữa. Xin cảm ơn bác sĩ.
PGS.TS. Nguyễn Thị Diệu Thúy :

Hen là một bệnh dị ứng và hen phế quản thì có cơ địa dị ứng với một số loài mạt, gọi là mạt nhà, tuy nhiên con đấy kích thước rất nhỏ, chỉ 0,3 nanomet. Nhưng con mạt mà chị có thể nhìn thấy thì lại là loại côn trùng khác. Con côn trùng bình thường sống trong nhà, trong giường, chiếu gây đốt, gây phản ứng dị ứng tại chỗ. Con mạt nhà mà chị nghe qua thông tin truyền thông có kích thước rất nhỏ và nó sống bằng cách ăn các bong vẩy da trên người, trên gàu tóc của mình. Nó sống trong chăn, màn, giường, chiếu, nó rất nhỏ và khi mình hít phải thì gây hen và viêm mũi dị ứng, còn con mà chị nhìn thấy nó đốt là một loại côn trùng khác, gây biểu hiện ngứa, dị ứng, phát ban thì như các chuyên gia đã tư vấn, chúng ta chỉ cần gắp nó đi, giảm đau tại chỗ... Con mạt nhà mà gây ra những cơn hen phế quản cấp là yếu tố hàng đầu gây hen khởi phát ở trẻ em. Vậy làm thế nào để tránh được? Đó là con côn trùng sống trong tự nhiên, có sẵn trong bụi, việc phòng tránh cũng không thể tối đa được, chỉ có thể giảm thiểu nồng độ bụi hít phải vì nồng độ con mạt nhà trong bụi mà chúng ta hít phải càng cao thì khả năng lên cơn hen càng cao. Với môi trường ẩm, ví dụ như chăn màn một tháng không giặt thì độ bụi cao hơn thì con mạt nhà cũng nhiều hơn. Do đó cần vệ sinh, thay ga, gối, màn, chiếu, thảm... thường xuyên 1-2 tuần/ 1 lần. Những bệnh nhân nặng thì trong cơ sở y tế có biện pháp giải mẫn cảm để giúp bệnh nhân thích nghi dần với nó. Còn thông thường chúng ta cố gắng vệ sinh và tư vấn thầy thuốc để có thuốc dự phòng, vì hen là bệnh mạn tính, phải dùng thuốc dự phòng, lúc không bị bệnh cũng dùng kéo dài để bệnh nhân đường thở ổn, khoẻ mạnh khi lớn. Bệnh dị ứng là bệnh thay đổi theo thời gian và dần dần sẽ thích nghi được.

PGS.TS. Nguyễn Văn Đoàn: Hen phế quản 10-15% gặp ở trẻ em. Câu chuyện bệnh nhân kể thì tôi cũng hoàn toàn đồng ý với PGS Thuý là con mạt nhà không to nên không thể nhìn bằng mắt thường được mà phải dưới kính hiến vi mới nhìn thấy được và nó đầy rẫy trong bụi, thảm, nhà, các ngóc ngách trong nền nhà... Nó vừa là nguyên nhân cũng vừa là yếu tố kích thích nguyên nhân, tức là chính nó có thể gây ra bệnh hen trên những người có cơ địa tiếp xúc thường xuyên, hàng ngày, nhiều lần, nhiều năm. Thứ hai nó là yếu tố kích thích với những người bị bệnh hen rồi khi giũ chăn, chiếu, quét nhà bụi mù lên thì nó có thể gây ra cơn khó thở. Do đó để điều trị, ngoài điều trị từ xa như vệ sinh sạch sẽ để môi trường không nhiều con bọ nhà. Điểm đáng lưu ý là trong nhà chúng ta nếu bật điều hoà thường xuyên, không thoáng khí thì cũng ảnh hưởng. Và khi nó gây ra bệnh hen thì có 2 cách điều trị: đặc hiệu và không đặc hiệu. Điều trị đặc hiệu là khi chúng ta nghĩ do bụi nhà thì phải làm xét nghiệm bụi nhà có phải dương tính với nó hay không, xem định lượng IgE đặc hiệu xem có đúng bụi nhà đó không và trong trường hợp không thay đổi được chỗ ở thì phải làm biện pháp giải mẫn cảm đặc hiệu bằng chính bụi nhà có con bọ nhà đó, tiêm dần vào trong da hoặc nhỏ dần vào dưới lưỡi để cơ thể sinh ra kháng thể đặc biệt IgG4 tranh chấp với IgE bám vào màng tế bào gây ra cơn hen, dần dần bệnh hen sẽ đỡ đi. Biện pháp thứ hai là dùng thuốc không đặc hiệu có corticoid hàm lượng thấp dùng hàng ngày hoặc corticoid hàm lượng thấp cộng với beta-2 tác dụng dài phối hợp trong cùng một lọ thuốc để dùng và phải có chiến lược giảm liều dần, theo dõi. Bệnh hen ở trẻ em phần lớn với điều trị đúng như thế sẽ giải quyết được.

Phạm Cường
(cuongpham78@gmail.com)
Muỗi đốt có thể gây bệnh sốt xuất huyết, nhưng làm thế nào để phân biệt được vết đốt do muỗi thường và muỗi gây bệnh sốt xuất huyết thưa BS? Bệnh sốt xuất huyết có nguy hiểm với trẻ con không, làm thế nào để phát hiện sớm con mình mắc bệnh này thưa chuyên gia?
PGS.TS. Nguyễn Thị Diệu Thúy :

Năm nào chúng ta cũng có sốt xuất huyết, vấn đề là nó có thành dịch hay không. Trong 5 năm trở lại đây ở miền Bắc xuất hiện nhiều ca bệnh hơn, miền Nam thì dịch xảy ra hàng năm. Sốt xuất huyết xảy ra ở cả trẻ em và người lớn và bệnh da trẻ em thì rất nặng. Bệnh có tính chất do muỗi truyền, những vùng nào ẩm, mưa nhiều thì hay bị muỗi. Miền Bắc thì mùa mưa vào tháng 4 và tháng 11, tức là hiện tại ở miền Bắc chúng ta sắp vào mùa dịch sốt xuất huyết. Sốt xuất huyết là bệnh do muỗi truyền, đó là loại muỗi Aedes aegypti, dân gian gọi nôm na là muỗi vằn, là một loại muỗi tương đối bé, màu đen, trên thân có những khoang màu trắng. Biện pháp tốt nhất là tránh muỗi đốt. Sốt xuất huyết có tính dịch, lây trong khu vực cộng đồng khi có người bị sốt xuất huyết thì nguy cơ muỗi đốt người bệnh và truyền sang cho người lành rất cao. Vì vậy khi có bệnh sốt xuất huyết thì phải báo với cơ quan chức năng ở khu vực đó để diệt muỗi. Tất nhiên chúng ta không thể lựa chọn diệt loại muỗi nào mà phải diệt tất cả các loại muỗi. Hiện tại chúng ta đang bắt đầu vào mùa mưa, thay đổi thời tiết rất rõ, đã có lẻ tẻ vài điểm xuất hiện sốt xuất huyết rồi. Vậy khi nào chúng ta nên nghĩ đó là sốt xuất huyết. Như tôi đã nói bản chất của bệnh là sốt do virút, trẻ bị mắc sốt xuất huyết thường sốt rất cao, đặc biệt ở ngày thứ hai, biểu hiện sớm là da đỏ toàn thân (xung huyết), dễ nhìn thấy những nốt xuất huyết trên da nhưng đôi lúc cũng rất kín đáo, chẳng hạn như chảy máu chân răng, chảy máu mũi, trường hợp trẻ bị đi ngoài ra máu, nôn ra máu thì là quá nặng rồi. Một điểm đáng lưu ý là đứa trẻ lúc sốt cao nhiều lúc lại không nặng bằng lúc chuyển nhiệt độ xuống thấp, trẻ có thể bị sốc sốt xuất huyết Dengue, lúc đó trẻ bị chân tay lạnh, li bì. Nếu chúng ta sống ở trong vùng mà có thông báo một vài trường hợp bị sốt xuất huyết mà ngày thứ hai, thứ ba của bệnh có sốt cao liên tục thì lập tức phải đến cơ sở y tế, ở bệnh viện sẽ có test nhanh khẳng định đó có phải là sốt xuất huyết hay không, sơ bộ qua máu, tiểu cầu, hematocrit... Sốt xuất huyết không có điều trị đặc hiệu mà chỉ bằng việc bù dịch, ăn uống tốt, trường hợp nặng thì bác sĩ sẽ có chỉ định điều trị thích hợp. Câu chuyện cuối cùng vẫn là diệt muỗi và phát hiện bệnh sớm, vắc xin thì không có đặc hiệu vì có nhiều chủng mà mỗi loại vắc xin chỉ tiêm ngừa được một chủng. Trẻ em là đối tượng khá nhạy cảm, nếu trong gia đình hoặc ở trường hoặc khu vực xung quanh có người mắc sốt xuất huyết thì chúng ta cần hết sức cảnh giác.

KHÁCH MỜI THAM DỰ
  • PGS.TS. Nguyễn Thị Diệu Thúy
    Trưởng bộ môn Nhi trường Đại học Y Hà nội.Phó trưởng khoa miễn dịch dị ứng, bv Nhi Trung ương.
    Đặt câu hỏi
  • Nhà giáo ưu tú, PGS.TS Nguyễn Văn Đoàn
    Nguyên giám đốc Trung tâm Dị ứng Miễn dịch lâm sàng, BV Bạch Mai
    Đặt câu hỏi
  • Ts. Đỗ Thị Thu Hiền
    Trưởng phòng Kế Hoạch Tổng Hợp BV Da liễu TƯ, Thành viên Hội da liễu Việt Nam, Thành viên Hội da liễu Châu Á
    Đặt câu hỏi
ĐẶT CÂU HỎI :
Bình luận
  • Hoa Tâm (Tam.hoanguyen@gmail.com)

    Con trai tôi 12 tháng, mỗi lần bị muỗi đốt, mẹ chồng tôi lại lấy kem đánh răng bôi cho cháu, tôi thấy sau đó nó hơi ửng đỏ, nhưng sau đó lại khỏi, tôi ko rõ có ảnh hưởng gì đến bé không?
  • Mai Thị Hà Phương (Maiphuong,ha@gmail.com)

    Nhà tôi có nuôi chó, tôi rất sợ con bọ chét trên đó, có cách nào ngăn ngừa được ko? và bọ chét có gây nguy hiểm đến tính mạng không? gia đình tôi đang có 2 con nhỏ dưới 5 tuổi, xin bác sỹ tư vấn giúp
  • Nguyễn Thị Hoàng (Hoang.nguyenthi@gamy.vn)

    Tôi nghe nói: côn trùng cắn có thể gây sốc phản vệ? xin bác sỹ giải thích giúp tôi. Vác cách xử lý, ngăn ngừa để tránh bị côn trùng đốt.
  • Hoàng Phương Nga (Ngaphuong.hoang@gmail.com)

    thưa bác sỹ: Thuốc có gây mẩn ngứa cho người sử dụng không? Khi phun thuốc, mọi người có phải ra ngoài hết không và sau bao lâu thì có thể trở lại nhà?Trước và sau khi phun thuốc, khách hàng có cần dọn dẹp gì không?
  • trương Thị Tuyết Hoa (Tuyethoa.truong@gmail.com)

    Xin bác sỹ giải đáp giúp tôi:Các loại thuốc phun diệt muỗi và côn trùng có gây ảnh hưởng tới người sử dụng không? Các loại thuốc phun diệt côn trùng có thời gian hiệu lực trong bao lâu và đối với những loại côn trùng nào? Có loại thuốc có mùi, có loại không mùi. Vậy nên sử dụng loại nào là tốt? Tôi xin cảm ơn nhiều.
  • Phạm Tiến Dũng (Tiendung66@gmail.com)

    ết vừa qua tôi có đưa gia đình du lịch thành phố Đà Lạt. Trên đường cách thành phố Đà Lạt khoảng 50 km, thị xã Long Lanh, chúng tôi dừng lại nghỉ chân thì phát hiện một số côn trùng màu đen bay xung quanh. Chúng to hơn muỗi nhưng lại nhỏ hơn ruồi, màu đen xám, đuôi có đốm màu vàng. Chúng đốt không gây cảm giác nhột hay đau, bay chậm và để đập như muỗi chứ không nhanh như ruồi. Tôi, vợ tôi, cháu nhỏ 7 tuổi và một số người khác trong gia đình đã bị đốt rất nhiều vết mà không hề hay biết. Một số vết đốt bê bết máu. Ngay sau đó, những vết đốt này tạo thành những mụn máu nhỏ với đường kính chỉ 1 mm, bên trong chứa đầy máu, vùng da xung quanh các mụn máu này ửng hồng, không ngứa, không đau. Cho đến nay đã 3 ngày nhưng các mụn máu nhỏ này không có dấu hiệu thuyên giảm làm cho chúng tôi rất lo. Một số người đã từng bị côn trùng bay này cắn chia sẻ với tôi rằng vết đốt sẽ ngứa và sau cả năm vẫn không khỏi làm tôi rất hoang mang. Mặt khác, tôi lại khá lo sợ không biết côn trùng cắn chúng tôi có phải loài ruồi truyền bệnh ngủ chết người hay không? Kính mong nhận được tư vấn của bác sĩ. Cảm ơn bác sĩ!
  • Hà Thị Cẩm Vân (Vancam@halama11.vn)

    Con gái tôi năm nay 2 tuổi, chẳng mau cháu bị nước xịt muỗi nhỏ vào miệng, sau đó cháu nôn trớ, tôi có cho đi khám bác sỹ, và không bị sao hết, nhưng gần đây lúc ngru cháu hay bị giật mình và khóc, liệu có phải do nước xịt muỗi không? xin bác sỹ cho lời khuyên
  • Thu Anh (thuanh.nguyenkhoi@gmail.com)

    Gai đình tôi bỗng dưng có xuất hiện mối, làm hỏng hết tủ, giường, bàn ghế... liên quan đến đồ gỗ, cho tôi hỏi mối xuất hiện từ đâu? thời điểm nào nhiều nhất, tôi đã diệt mối nhưng liệu có bị lại không? cả con tôi và tôi bị viêm da dị ứng cơ địa, liệu có nguy hiểm không?
  • Phương (phuonghoang@hasa.vn)

    Thưa bác sỹ:Ngăn chặn và xử lý trong trường hợp bị côn trùng cắn như thế nào? làm thế nào để Bảo vệ gia đình của mình khỏi bị côn trùng cắn?
  • Trương Cẩm Anh (Camanh.truongbb@gmail.com)

    Vừa rồi tôi có đứa con gái 13 tháng tuổi đi chơi Đà Lạt. Sau khi ngủ 1 đêm, sáng dậy tôi phát hiện miệng bé sưng vù, không biết là do con gì chích. Suốt mấy ngày đi chơi mà miệng bé vẫn còn sưng (dù cũng có giảm đi đôi chút) làm cả nhà mất vui. Hiện tại thì bé đã bình thường nhưng không biết bị chích như vậy có ảnh hưởng gì đến sức khỏe của bé không, và tôi có cần đưa con tôi đi chích ngừa không, thưa bác sĩ?
  • Lê Thị Thu Hà (lethuhab1@lali.vn)

    Con em 16 tháng tuổi. Vừa rồi bé bị chích (tôi đoán là con rết) ở tay, vết chích hơi đỏ. Tôi xoa dầu và quan sát vài ngày thì thấy bé vẫn chơi đùa, ăn uống như những ngày bình thường. Tuy vậy tôi vẫn còn lo lắm, không biết rết cắn có làm độc gì không?
  • Minh Minh (leminh88@gmail.com)

    Bác sĩ cho hỏi , khi đang đi ngoài đường tôi bị một con vật nhỏ gì đó bay xượt qua mắt , khi về tới nhà thì mắt bị sưng nổi mẩn đỏ , không biết là tôi bị làm sao , nếu như gặp trường hợp như thế cần phải sơ cứu như thế nào để tránh tình trạng trên , cảm ơn bác sĩ
  • Trà Giang (Giangtrang.nguyentra@yahoo.com)

    Con gái tôi 19 tháng tuổi, từ nhỏ bé bị muỗi đốt, tôi có bôi dung dịch trị muỗi cắn của Johnson baby hoặc nước hoa nhưng vẫn còn để lại những vết thâm gây mất thẩm mỹ. Xin cho tôi hỏi những vết thâm trên cánh tay và chân có mờ hết khi bé lớn không ? Mặc dù lúc ngủ tôi đều cho bé nằm trong mùng nhưng lúc bé chơi thì vẫn bị muỗi cắn. Dung dịch trị muỗi cắn của Johnson có bôi thường xuyên để đề phòng muỗi căn được không, có gây ảnh hưởng đến làn da của bé hay không?
  • Nguyễn Thị Dung (Dzungnguyen12@vivi.vn)

    Con gái tôi 19 tháng tuổi, từ nhỏ bé bị muỗi đốt, tôi có bôi dung dịch trị muỗi cắn của Johnson baby hoặc nước hoa nhưng vẫn còn để lại những vết thâm gây mất thẩm mỹ. Xin cho tôi hỏi những vết thâm trên cánh tay và chân có mờ hết khi bé lớn không ? Mặc dù lúc ngủ tôi đều cho bé nằm trong mùng nhưng lúc bé chơi thì vẫn bị muỗi cắn. Dung dịch trị muỗi cắn của Johnson có bôi thường xuyên để đề phòng muỗi căn được không, có gây ảnh hưởng đến làn da của bé hay không?
  • Mẹ cún (lyly8787@gmail.com)

    Khi em bé bị muỗi, kiến….cắn thì nên làm gì và dùng thuốc gì thưa bác sĩ. Cám ơn bác sĩ.
  • Loan (anhloannguyen23@gmail.com)

    Chào bác sĩ! Năm nay em 30 tuổi, là nữ giới. Em bị dị ứng da mặt, nên ngứa và mẩn đỏ. Em đã uống thuốc nhưng không khỏi. Xin bác sĩ giải đáp cho em cách chữa trị. Em cảm ơn.
  • Hoàng Ngọc Hương (Phuongngoc77@gmail.com)

    Em bi di ung noi me day giong nhu be day vay do. Noi xong roi lan, cu nhu vay trong mot thang nay em khong het. Em co di kham da lieu cung khong bot. Bac si cho em hoi.em bi nhu vay la benh gi vay bac si. Em cam on bac si.
  • Thu Lê (lethua78@gmail.com)

    Con trai tôi năm nay 10 tuổi, thường xuyên bị mẩn ngứa, đi khám bác sỹ nói viêm da do cơ địa, nên cứ bị lại đi khám và cho thuốc về bôi, bác sỹ cho tôi hỏi bệnh này có chữa dứt điểm được không? và băng cách nào? với bệnh này con tôi có cần kiêng thức ăn gì không?

Click vào đây để gửi ngay bài viết về cho toà soạn.