Chắp, lẹo mi mắt - Xác định đúng, điều trị nhanh

SKĐS - Chắp và lẹo là những bệnh thường gặp ở bờ mi mắt. Hai bệnh này khác nhau nhưng hay bị nhầm lẫn. Bệnh gây đau nhức bờ mi, kết hợp với tình trạng phù nề làm cho bệnh nhân khó chịu khi nhìn, ảnh hưởng không nhỏ đến sinh hoạt. Việc phân biệt chắp và lẹo giúp cho việc điều trị bệnh hiệu quả hơn.

 

Thế nào là chắp?

Chắp là một u hạt xuất phát từ tuyến của sụn mi bị bít tắc. Chất bã ứ đọng xâm nhập các mô lân cận và gây viêm hạt mạn tính. Chắp rất thường gặp và có nhiều dạng. Chắp bên ngoài là một nốt đỏ ở mi mắt, kích thước và độ rắn giống như hạt đậu. Chắp bên trong thường kín đáo hơn, nằm ở mặt trong của mi mắt, tức là phần kết mạc của mi, khi lật mi ra chúng ta có thể nhìn thấy được, trong một số trường hợp còn có thể thấy đầu mủ trắng của chắp. Nhiều trường hợp đa chắp, tức là có rất nhiều đầu chắp trên một mi hay cả hai mi, thậm chí hai mắt.

Khi bị chắp, người bệnh thường gặp các triệu chứng như: sưng, đau, đỏ, khó chịu ở bề mặt kết mạc của mi mắt; sau vài ngày chắp xẹp xuống chỉ còn khối tròn không đau, lớn dần trên mi mắt thành một khối màu đỏ, xám dưới kết mạc. Bệnh sẽ tự khỏi sau vài tháng.

Chắp

Điều trị: Chắp có thể khởi phát cấp tính hoặc âm ỉ. Hầu hết chắp đều vô khuẩn, do đó dùng kháng sinh không có giá trị gì. Điều trị chắp có thể dùng biện pháp chườm nóng nhằm giảm đau với các tổn thương sớm. Sử dụng cortioid, chích chắp đối với chắp to hoặc chắp dai dẳng (có chỉ định của bác sĩ điều trị) hoặc kết hợp cả hai phương pháp. Tuy nhiên, do chắp ở mi thường nằm sâu trong sụn nên khi chích phải nạo thật sạch các chất nhầy để tránh tái phát. Còn khi chắp mắt tái phát nhiều lần hoặc có nghi ngờ cần phải lấy khối chắp sau chích để làm xét nghiệm giải phẫu bệnh lý.

Các ung thư tại mi mắt như (ung thư biểu mô tế bào đáy hay ung thư biểu mô tuyến bã) có thể bị chẩn đoán nhầm là chắp. Vì vậy, nếu chắp dai dẳng, kéo dài hay không điển hình, đặc biệt là ở người lớn tuổi, cần xét nghiệm mô bệnh học.

Lẹo là gì?

Lẹo mắt là chứng viêm cấp tính, do một loại tụ cầu khuẩn xâm nhập vào tuyến chân lông mi hoặc vi khuẩn như Staphylocoque gây nên. Khi lẹo mới mọc, mi mắt sưng nhẹ, hơi đỏ, ngứa, đau, tiếp đó ở chỗ đau nổi lên một khối rắn to cỡ hạt gạo. Lẹo thường mọc ở ngay bờ mi, dính chặt vào da mi, sau 3-4 ngày lẹo mưng mủ và vỡ. Lẹo rất hay tái phát, lan từ mi này sang mi khác, có khi sưng to cả mi mắt và gây ứ phù màng tiếp hợp.

Các dạng lẹo:

Lẹo bên ngoài: là một nốt đỏ ở mi mắt, kích thước và độ rắn giống như hạt đậu.

Lẹo ngoài

Lẹo bên trong: thường kín đáo hơn, nằm ở mặt trong của mi mắt, tức là phần kết mạc của mi, khi lật mi ra chúng ta có thể nhìn thấy được, trong một số trường hợp còn có thể thấy đầu mủ trắng của lẹo.

Lẹo trong

Đa lẹo: tức là có rất nhiều đầu lẹo trên một mi hay cả hai mi, thậm chí hai mắt.

Có rất nhiều nguyên nhân khiến bạn dễ bị lên lẹo là do: viêm mi mắt, dùng khăn chung hoặc dùng quá nhiều mỹ phẩm (kẻ viền mắt). Bệnh thường tự khỏi nếu biết giữ gìn và vệ sinh đúng cách (rửa mắt bằng nước muối, không tự ý nặn mủ ở lẹo...). Nhưng nếu thấy lẹo sưng đau, mắt khó nhìn, chảy máu... hãy tới bác sĩ chuyên khoa mắt để được khám và tư vấn điều trị.

Điều trị: rửa mắt, nhỏ mắt bằng nước muối sinh lý. Chườm nóng có thể giảm triệu chứng đau đối với các tổn thương sớm. Những lẹo to hoặc dai dẳng có thể sử dụng corticoid nhưng phải được bác sĩ khám và theo dõi. Cũng có thể chích lẹo hoặc kết hợp cả hai phương pháp.

Cần làm gì khi có chắp và lẹo?

Không trang điểm mắt hoặc soi gương cho đến khi chiếc mụn lẹo ở mí mắt đã lành hẳn. Áp dụng nén (chườm) ấm cho mắt ngày 3-6 lần/ngày và để giúp chữa lành nhanh hơn những chiếc lẹo mắt. Rửa tay sạch sẽ trước khi bạn áp dụng nén ấm cho mắt. Sử dụng một miếng vải sạch hoặc miếng gạc làm ẩm với nước rất ấm. Đặt miếng nén trên mắt sau khi đã nhắm mắt cho đến khi miếng nén bắt đầu mát (thường là 5-10 phút). Để tăng tốc độ quá trình chữa bệnh, cũng có thể sử dụng dung dịch muối loãng ấm thay vì nước ấm. Nên để cho những lẹo và chắp trên mí mắt tự vỡ, tuyệt đối không được ép hoặc nặn chúng.

Sử dụng thuốc mỡ điều trị lẹo mí mắt theo chỉ định của bác sĩ. Luôn rửa tay trước khi tra thuốc mỡ cho mắt hay tra thuốc nhỏ mắt. Các thuốc này phải được giữ gìn sạch sẽ, lọ thuốc mới sử dụng (không dùng thuốc dùng dở và để lâu), không để thuốc chạm vào mắt, mí mắt. Nếu phải tra thuốc mỡ kháng sinh cho mắt thì nên thoa một lớp mỏng trên mụn lẹo ở mí mắt trước khi đi ngủ.

Chú ý: Không nên chữa chắp, lẹo bằng cách tự ý nặn mủ, tra thuốc không theo hướng dẫn, vì những phương pháp này dễ làm cho tổn thương lan rộng hoặc tái phát, để lại sẹo xấu gây mi quặp, những tổn thương này đều tồn tại dai dẳng, khó chữa trị.

Cách ngăn ngừa lẹo trên mí mắt

Không đưa tay dụi, chà mắt vì điều này có thể gây kích ứng mắt và nhiễm khuẩn lây lan. Bảo vệ mắt khỏi khói bụi và ô nhiễm không khí bằng cách đeo kính an toàn mỗi khi đi đường, đặc biệt khi làm việc nhà như dọn dẹp nhà cửa hay cắt cỏ. Tránh đến những nơi bụi bẩn hoặc nơi bị ô nhiễm không khí nặng nề. Nếu bạn là người thường xuyên trang điểm, cần tẩy trang cho mắt sạch sẽ hàng ngày. Thay mascara ít nhất mỗi 6 tháng/ lần bởi vì vi khuẩn có thể phát triển khi mắt được trang điểm. Tránh dùng chung khăn tắm, khăn lau hoặc đồ trang điểm mắt.

Khi thấy mắt bị lộm cộm hay khó chịu hoặc cảm giác có tình trạng viêm hoặc nhiễm khuẩn mí mắt, thì cần đi khám bác sĩ chuyên khoa để được điều trị kịp thời. Nếu không xử lý ngay tình trạng viêm nhiễm ở mắt, thì sự lây nhiễm có thể lây lan sang các tuyến dầu của mí mắt và gây ra một mụn lẹo ở mí mắt.

Rửa tay thường xuyên và luôn để tay rời xa khỏi tầm mắt của bạn, đặc biệt là khi chăm sóc cho một người khác với một mụn lẹo ở mí mắt hay bất kỳ loại nhiễm khuẩn nào khác. 

BS. Hoàng Anh

Bình luận
  • Trịnh Thị Hiền (trinhhiendh@gmail.com)

    Mắt phải bè nhà em (9 tuổi) bị lên chắp 2 lần, sau vài ngày vết sưng mí mắt ( có hạt) tự khỏi. Hiện tại cháu đang bị sưng mí mắt bên trái. Bắc sĩ tư vấn cho em cách chữa trị như thế nào?
  • Nguyễn Thu Hương (huongmna95@gmail.com)

    Thưa bác sỹ, cháu bị Chắp hôm 30 tháng 4 mà đến nay là 21 tháng 5 vẫn để lại hạt nhỏ như hạt đậu trên mu mắt ạ. Bác sỹ tư vấn cách điều trị giúp cháu với, cháu cảm ơn!
  • Văn Thị Tuyết (luuhuonglte@gmail.com)

    Thưa Bác sĩ em có bị chắp hơn hai tháng rồi. Nổi cục màu đỏ kg đau , khi đụng đến thì hơi thốn . giờ em muốn điều trị thì phải làm sao và như thế nào. Bác sĩ tư vấn giùm em. Em cảm ơn
  • Vũ Ngọc Thưởng (thuongvu25101996@gmail.com)

    Thưa bác sĩ, cháu bị sưng đau ở đuôi mắt phải đau hơn khi nhắm mắt. Cháu đã nhỏ thuốc mắt và uống kháng sinh nhưng vẫn chưa thấy khỏi. Mong bác sĩ giúp đỡ!
  • hoang hong nu (hoanghonhnu08101984)

    Con trai em dược 18 tháng cháu bị chắp trong mí mắt dưới co chích dược ko ạ
  • Lê Thị Joa (lethihoa20051992@gmail.com)

    Bác Sĩ ơi!!!Mắt phải cháu bị chắp lẹo và cháu có đi bệnh viện mắt ở Điện Biên Phủ,cháu có làm tiểu phẩu rạch chắp.Nhưng khi tiểu phẩu xong mắt cháu vẫn có một vật nhỏ nhô lên ở bờ mi.Mấy hôm nay,khóe đuôi mắt cháu lại có thêm triệu chứng tương tự.Cho cháu hỏi chắp lẹo có bị lây lan không ạ. Cảm ơn bác sĩ.
  • Trần Thị Mỹ Quyên (trankiet@gmail.com)

    Thưa bác sĩ mắt con bị chắp gần 2 tháng nay con k cảm thấy hơi cộm nhưng k đau bệnh này có cần phải đi mổ không ạ , và có ảnh hưởng đến thị giác k ạ con cảm ơn
  • Nguyễn thị thái (thainguyen0706@gmail.com)

    Bác sỹ ơi cháu cũng bị chắp mắt 2 tháng nay rồi chưa khỏi, mong bác sỹ chỉ giúp cháu cách chữa ạ? cháu cảm ơn ạ
  • Nghiem van phuc (Phucnv2.fpt@gmail.com)

    Thưa bác sĩ, có cháu 4 tuổi bị chắp hay tái phát (đã chích, chữa mẹo nhiều lần ) khi ăn ngọt. Xin được bác sĩ tư vấn ! Cảm ơn !
  • Bui Thi Lien (builien301290@gmail.com)

    Thưa bác sĩ. Tôi năm nay 26 tuổi, bị chắp ở mi trên bên trái khoảng 3 tháng nay rồi. chắp nhỏ, hơi sưng, không đau, nhìn rất mất thẩm mỹ. tôi có có xông lá trầu không mà không khỏi. bác sĩ có thể tư vấn cách chữa trị được không ạ? xin cám ơn!
  • Le thi hanh (Lehanh271095@gmail.com)

    Thua bs con nam nay 22t , con bi bi chắp leo hn 2 thag nay , con co di trích o bv nhug k khoi, con cung co nhờ lm lể mẹo huyet ở lưng no k biet khoi chua nhung ma mat cua con no vân cn nhu 2 cai dau bé cam tg co luk la sẹo y ak nhug no cu đỏ o vung seo day ak .bs tu van giup con ak
  • Pham thi hong diem (Hongdiem@gmail.com)

    Thua bac sy chau bi chap may thang roi chua khoi. Con con co di bac roi ma chua khoi mong bac giup cho con phai the nao bac sy
  • Tran anh hien (01632797617)

    ,mat con bi sung do la bi gi bac sy
  • trannhatquynhchi (trannhatquynhchi1234@gmail.com)

    chau bi leo o mat co mu va dang nho mat co bi sao ko a nen chua bang cach nao
  • nguyen trinh (nbjyu)

    Thua bác sy˜ cháu chạm leo ba thang roi ma chua lanh cháu nhục mát hoài lam sao de het
  • Ngọc Mai (tuan15992@hotmail.com)

    Chào Bác sỹ! Cháu 18 tuổi,ở TP Hồ Chí Minh.Cháu đang bị chắp mắt phía trong, mí dưới; cháu đã đi khám Bác sỹ cho toa thuốc uống 7 ngày nhưng không hết. Nếu mổ chắp thì bao lâu sau mắt sẽ trở lại bình thường mà không ảnh hưởng đến việc học tập của cháu ( hiện cháu đang học lớp 12 nên lịch học rất căng).Xin Bác sỹ cho lời khuyên sớm nhất để cháu quyết định sao cho không ảnh hưởng đến việc học tập của cháu. Cám ơn Bác sỹ nhiều !
  • nguyen thi minh trang (nguyen trang 89@gmail.com)

    Thua bac si.mat chau som ngu day thây nhuc o khoe mat va dau.1 .2 hom mat chau sung va do rat nhju .do la bi gj vay ah va cach chua ra sao a.Rat mong bac sy hay giup đo chau ah
  • Đoàn Quốc Quân (mientrung.yeudauqq@gmail.com)

    Thưa bác sĩ. Tôi bị đau bắt mủ liên tục. Cứ hết cái này, được vài ngày lại lên cái khác. Rất khó chịu. mặc dù uống thuốc viêm mà vẫn k khỏi. Thậm chí nó còn mọc ở mắt kia, và cả 2 mí trên và dưới. Ảnh hưởng rất nhiều tới đời sống và làm việc. Rất mong bác sĩ cho ý kiến giúp tôi trị căn bệnh này. Cảm ơn bác sĩ!
  • vo thi phuong lan (phuonglan132015@yahoo.com)

    Thua bac si, mat toi bi chap gan 3 thang, toi co 1 hot nhu hot dau ben tren mi mat ko dau, ko com, benh nay co nghuy hiem ko ah, di kham bac si keu tieu phau, toi ko muon tieu phau , neu de lau co sao ko, mong bac si tu van dum toi, cam on bac si,
  • nguyễn văn phúc (phuc66270@gmail.com)

    thưa bác sĩ cháu bị bệnh chắp mắt khoảng 17_20 ngày rồi nhưng chưa khỏi thế cháu có phải đi chích không ạ
  • Hoàng Minh Đông (hoangthu9332@gmail.com)

    Chào bác sĩ ạ.Cháu bị lẹo mắt từ 2 tháng nay,lúc đầu lẹo sưng to có mủ trắng,sau đó cháu khỏi sông mắt bằng lá trầu không và nước nóng thì thấy lẹo đơ sưng hơn,nhưng không khỏi hẳn,bây giờ vẫn hơi sưng đỏ,vài ngày lại có mủ trằng và cháu thấy mờ mắt cảm giác như có màng mỏng bám vào mắt ạ.Cháu rất mong nhận dc sự giúp đỡ của bác sĩ để chữa khỏi ạ.Cháu cảm ơn!
  • Trần Thị Hải Yến (tranthihaiyencs2@gmail.com)

    Thua bác sĩ. Con tôi cháu được 6 tuổi cách đây 1 tuần sau khi ngủ dậy mí trên mắt trái của cháu bị sưng to và đỏ. Sau đó gia đình tra nước muối rửa mắt, hiện tại mí trên mắt của cháu k sưng và đỏ nữa nhưng lại xuất hiện hạt to tròn như hạt đỗ. Và mắt cháu k thấy ngứa và đau. Rất mong bác sĩ giải thích giúp đây là bệnh gì của mắt và cháu co phải đi khám k ah.
  • Ngô văn lợi (hoangnhi01012000@gmail.com)

    Chào bác sĩ e bị chắp mắt gần 5 tháng rồi e cũng đi bác sĩ mỗ rồi mà vẫn không bớt. Xin bác sĩ tư vấn dùm ạ
  • trần thị tiểu trân (dautaykem83@gmail.com)

    cháu năm 13 tuổi trên mi mắt phải của cháu có 1 hột như hột đậu ở bên trong mi mắt bị cộm hơi đau ? bệnh này có nguy hiểm gì k ạ
  • thuỳ tuyết (tuyet lo)

    Tôi bị sưng và dau ở mí mắt hơn 10 ngày rồi sau đó càng sưng to hơn đau và mủ kết cứng lại
  • Minh minh (duongmy2308@gmail.com)

    Bé cháu bị lên chắp ở trên vưa khỏi bh lại xuống mí dưới đầu mắt lông ''mi . Xin bs tư vấn em ạ
  • Hoàng Thị Chinh (Ngocchinh508@gmail.com)

    Thưa bác sĩ cháu thường xuyên bị lên lẹo mắt rất nâu khỏi . Mụn mọc cứng ở mí trong . Mí ngoài có mụn nhỏ đầu mủ . Làm rất khó chịu ngứa mắt . Bác sĩ giải đáp giúp cháu và có cách nào trị khỏi dứt k ạ . Cháu cảm ơn
  • lê tài (dacbui01@gmail.com)

    ThưA bác sĩ tôi bị xưng ở mắt mấy hôm đầu đau .sau đó k đau nữa và xuất hiện trên mi mắt cả tháng nay dù uống thuốc nhưg vẫn k khỏi
  • Phạm thị tuyết trinh (Tuyettrinh1006@gmail.com)

    Thưa bs cháu nhà con bị chắp uống thuốc tây gần 1 tuần rồi mà sao cháu vẫn còn nổi con có nên đưa bé lên bv nhi đồng khám k
  • HoàngVinh (Hoangvinhto123@gmail.com)

    Thưa bác sĩ, cháu đc 7 tuổi, hai mí mắt trên của cháu có 2 hòn như hạt đậu, lặn vào trong, mới đây mắt phải của cháu( chỗ sưng thoa vào có hòn lận cận như hạt đậu) lại lồi ra một hòn như thịt thừa.phải làm sao đây ạ?
  • Nguyen thu phuong (phuonganhnguyen1983va2014@yahoo.com.tw)

    thua bac si con nha em len 2 tuoi. da mat tren,mat ben trai,hay goi la han ben tren mi mat tren.cua chau no co moc mot cai mun.nam ben trong phan da mat.to bang hat dau.vay em xin bac si hay cho em bt.chau no bi nhu vay co phai la bi nen chap ko.?..va co mo dc ko.? em xin cam on bac si.
  • Trần Thị Thêm (them.luckystar@gmail.com)

    Thưa bác sĩ, mắt cháu bị chắp nhiều lần, mỗi lần đều đến bệnh viện chích. Cho cháu hỏi, làm thế nào để phòng và điều trị dứt điểm ko bị tái phát vậy ạ?
  • thu (thu5951@gmail.com)

    Con gái tôi 3 tuổi thường xuyên hay nổi mụt sưng phù lên hai mi mắt ở hai mắt. Sau đó tự khỏi rồi lại nổi mụt tiếp tục. Thấy cháu khó chịu. Vậy xin bác sĩ cho biết cách nào trị cho cháu không còn nổi mụt nữa không? Cảm ơn bác sĩ
  • Nguyễn Thanh Bình (nguyenbinh28072003@gmail.com)

    thưa bác sĩ mắt cháu bị chắp 4 ngày xưng to lại còn mưng mủ cuối đuôi mắt phải làm sao đây ạ

Click vào đây để gửi ngay bài viết về cho toà soạn.

ĐỌC NHIỀU NHẤT