DÒNG SỰ KIỆN

Đường dây nóng:

1900 90 95 duongdaynongyte@gmail.com
0912101021 bandientuskds@gmail.com
Truyền hình trực tuyến: Những hệ quả sức khoẻ do thiếu máu, thiếu sắt ở tuổi 50+ và giải pháp dinh dưỡng phù hợp
Thuý Huyền - 11:03 11/06/2020 GMT+7
Suckhoedoisong.vn - Báo điện tử Sức khỏe&Đời sống tổ chức buổi tư vấn truyền hình trực tuyến với chủ đề "Những hệ quả sức khoẻ do thiếu máu, thiếu sắt ở tuổi 50+ và giải pháp dinh dưỡng phù hợp” vào 9h30, thứ Năm, ngày 11/06/2020. Chương trình được phát trực tiếp trên báo điện tử Suckhoedoisong.vn, trên kênh Youtube và fanpage của báo Sức khoẻ&Đời sống.
PGS.TS Lê Bạch Mai

Nguyên Phó Viện trưởng Viện Dinh dưỡng Quốc gia.

Mời độc giả xem video chương trình:


Máu gồm nhiều thành phần với các chức năng khác nhau và liên quan mật thiết đến chức năng sống của cơ thể. Lượng máu tương đối ổn định nhờ cơ chế điều hòa giữa lượng máu sinh ra ở tủy xương và lượng máu bị mất đi hàng ngày. Tuy vậy, nếu mất một lượng máu lớn có thể khiến cơ thể bị rối loạn chức năng của nhiều cơ quan, có thể gây sốc, thậm chí bị tử vong.

Sắt là nhân tố tham gia vào quá trình tạo máu, là thành phần của huyết sắc tố có trong hồng cầu. Nếu nồng độ sắt của một người giảm quá thấp có thể dẫn đến thiếu máu do thiếu sắt.

Thiếu máu làm cơ thể mệt mỏi, ảnh hưởng đến hô hấp và hoạt động của nhiều cơ quan khác trong cơ thể. Cơ thể thiếu máu khi số lượng hồng cầu trong máu thấp hoặc số lượng huyết sắc tố trong tế bào máu thấp hơn mức bình thường.

Ngoài tuổi 50, thiếu máu là một tình trạng phổ biến mà người bệnh phải đối mặt. Bệnh phát triển âm thầm nhưng có thể trở nặng bất cứ khi nào khiến người lớn tuổi có thể bị choáng váng, ngất xỉu, hạ huyết áp, chấn thương do ngã….

Đồng thời, bệnh nhân ở tuổi này có nhiều biến đổi về sức khỏe khi phải đối mặt với quá trình lão hóa. Sức khỏe giảm sút, hệ miễn dịch suy yếu, dễ nhiễm bệnh và đặc biệt việc hấp thu dinh dưỡng kém hơn khiến cơ thể dễ bị suy nhược.

Tuy nhiên, nếu có đầy đủ kiến thức phòng ngừa thì người bệnh có thể hạn chế được nhiều tình huống nguy hiểm. Trong đó, việc đảm bảo dinh dưỡng cân bằng trong bữa ăn hàng ngày và duy trì một lối sống tích cực là một trong những giải pháp đơn giản mà hiệu quả.

Báo điện tử Sức khỏe&Đời sống - Suckhoedoisong.vn tổ chức buổi tư vấn truyền hình trực tuyến với chủ đề "Những hệ quả sức khoẻ do thiếu máu, thiếu sắt ở tuổi 50+ và giải pháp dinh dưỡng phù hợp”.

Khách mời tham gia chương trình gồm:

PGS.TS.BS. Nguyễn Hà Thanh – Phó Viện trưởng Viện Huyết học Truyền máu Trung ương; Trưởng Bộ môn Huyết học, Trường Đại học Y Hà Nội

PGS.TS.BS Lê Bạch Mai - Nguyên Phó Viện trưởng Viện Dinh dưỡng Quốc gia

MC: Hồng Anh

Chương trình được truyền hình trực tuyến trên báo điện tử Suckhoedoisong.vn, trên kênh Youtube và fanpage của Báo Sức khoẻ&Đời sống bắt đầu vào 9h30, thứ Năm, ngày 11/06/2020. Bạn đọc có thể gửi câu hỏi về tòa soạn ngay từ bây giờ theo địa chỉ:

Email: bandientuskds@gmail.com

Hoặc gọi theo số 0933 133 163 trong thời gian diễn ra chương trình

Hoặc điền vào mẫu phía dưới trang.

Báo điện tử Sức khoẻ&Đời sống (Suckhoedoisong.vn) trân trọng cảm ơn PGS.TS.BS. Nguyễn Hà Thanh – Phó Viện trưởng Viện Huyết học Truyền máu Trung ương; Trưởng Bộ môn Huyết học, Trường Đại học Y Hà Nội và PGS.TS.BS. Lê Bạch Mai - Nguyên Phó Viện trưởng Viện Dinh dưỡng Quốc gia đã nhận lời tham gia chương trình.

Mời độc giả tham gia chương trình tương tác truyền hình trực tuyến bằng cách:

1. Like Fanpage Báo Sức khoẻ và đời sống

2. Share link sự kiện của chương trình.

3. Trả lời câu hỏi của chương trình chính xác và nhanh nhất.

Câu hỏi tương tác 1:

Những dấu hiệu nào của cơ thể biểu hiện tình trạng thiếu máu do thiếu sắt ở người lớn?

A. Mệt mỏi, chóng mặt, nhức đầu, dễ choáng váng

B. Màu da xanh xao, niêm mạc nhợt nhạt

C. Tâm trạng gắt góng, suy nghĩ kém tập trung

D. Tùy vào cơ thể mỗi người, có thể xuất hiện các dấu hiệu trên.

Đáp án đúng là: D

Chúc mừng độc giả có facebook là Lê Hồng Thúy đã trúng thưởng câu hỏi số 01 của chương trình !

Câu hỏi tương tác 2:

Các loại thực phẩm nào cần thiết trong chế độ dinh dưỡng hàng ngày để giúp cơ thể cải thiện tình trạng thiếu máu do thiếu sắt?

A. Ăn nhiều trứng và thịt.

B. Ăn đa dạng nhóm chất, có thể bổ sung thêm các sản phẩm bổ sung dinh dưỡng giàu chất tạo hồng cầu.

C. Ăn trái cây và rau quả.

Đáp án đúng là: B

Chúc mừng độc giả có facebook là Hoa Le đã trúng thưởng câu hỏi số 02 của chương trình !

Trân trọng cảm ơn nhãn hàng Nhãn hàng Maxvida đã đồng hành cùng chương trình!

Thuý Huyền

  • MC :
    Đầu tiên xin được hỏi PGS.TS. Nguyễn Hà Thanh, xin ông có thể khái quát về bệnh thiếu máu. Nguyên nhân gây nên tình trạng này và triệu chứng của thiếu máu? Bệnh thường gặp ở đối tượng, độ tuổi nào?

    PGS. TS. Nguyễn Hà Thanh :

    THiếu máu là bệnh mà người bệnh bị thiếu sắc tố trong máu,gây ra các hậu quả cho các cơ quan trong cơ thể, vì sắc tố là chất mang oxi đến các cơ quan chủ yếu trong cơ thể, nên hậu quả của thiếu máu rất nhiều và đa dạng. 

    Thiếu máu mà bệnh mà nguyên nhân đa dạng, các nguyên nhân thiếu máu nhìn chung là lành tính và đều có thể chữa khỏi, nếu chúng ta xác định và chẩn đoán đúng điều trị đúng. Chia thành 3 nhóm lớn nhóm bệnh gây mất máu mạn tính: bị dạ dày, tá tràng, trĩ, nhiễm giun. Thứ 2 là thiếu máu do tăng nhu cầu sử dụng đó là khi chúng ta không đủ lực lượng vật chất để tổng hợp lên huyết sắc tố khi đấy thiếu máu xảy ra hay gặp pảhi phụ nữ có thai, cho con bú, dậy thì. Cuối cùng là bệnh nhân bị thiếu máu huyết tán. 

    Thiếu máu găp ở các lứa tuổi, giới tính khác nhau, nhưng mỗi lứa tuổi có đặc điểm riêng và nguyên nhân. 

  • MC :
    Xin hỏi PGS.TS Lê Bạch Mai, chúng ta ai cũng biết vai trò của dinh dưỡng với cơ thể và tất nhiên khi một chế độ dinh dưỡng không tốt cũng có thể là nguyên nhân gây nên tình trạng thiếu máu. Xin PGS Mai chia sẻ rõ hơn về vai trò dinh dưỡng đối với người bị bệnh thiếu máu? PGS.TS Lê Bạch Mai trả lời:

    PGS.TS Lê Bạch Mai :

    Vai trò của dinh dưỡng không phải với thiếu máu mà là tất cả mọi hoạt động của cơ thể vì nguồn sống của chúng ta, mỗi cơ thể nói riêng đặc biệt mỗi cơ quan đều nuôi dưỡng bằng dinh dưỡng. Nên cần phải có chế độ ăn cân đối dinh dưỡng và đầy đủ. Đặc biệt là đối với tuổi 50+ và người thiếu máu. 

    Vì Nguồn sắt để cung cấp tạo máu là hàm lượng đến từ chế độ ăn hàng ngày, trong chế độ ăn hàng ngày chúng ta cung cấp đầy đủ sắt, nguồn thực phẩm động vật giúp cơ thể sử dugnj sắt hiệu quả hơn. Chế độ dinh dưỡng có quá tình tạo máu, ngoài ra còn vitamin B12.

    Chế độ ăn đem đến yếu tố thuận lợi hấp thu sắt, chế độ ăn giàu vitamin C, ví dụ khẩu phần sắt bình thường khoảng 10% khi chế độ ăn đó có 30g, hoặc 25-75mlg vitamin C thì giúp hấp thu thêm khoảng 10% sát ăn vào. Nhưng nếu chế độ ăn đó có lượng thịt cá nhiều hơn 90g, giàu vitamin C hơn thì chúng ta có thể hấp thu sắt lên mức 15% so với lượng sắt vào, nó tạo điều kiện cung cấp đầy đủ lượng sắt cần thiết. Tuy nhiên, Chế độ dinh dưỡng này cung cần phải tăng cường đặc biệt chúng ta có như cầu sắt cao hơn như phụ nữ có thai, kinh nguyệt nên chúng ta phải chú ý hơn chế độ ăn. 

    Chế độ ăn đầy đủ đa dạng là nguồn cung cấp dinh dưỡng tốt nhất cho chúng ta. 

  • MC :
    Thiếu máu do thiếu sắt như PGS Hà Thanh nói, là một trong những nguyên nhân gây nên bệnh thiếu máu. Và, thiếu máu do thiếu sắt hiện nay đang khá phổ biến tác động đến hàng tỷ người trên thế giới, dường như tỷ lệ này cao hơn so với bất kỳ sự thiếu hụt vi chất dinh dưỡng nào, điều này có đúng không?

    PGS. TS. Nguyễn Hà Thanh :

    Thiếu máu thiếu sắt đúng là bệnh khá phổ biến, đặc biệt là ở các nước đang phát triển, bởi vì chúng ta  chưa có khái niệm ăn dinh dưỡng đúng, đủ sắt. Thứ hai là cộng đồng các nước phát triển hay gặp  bệnh thiếu máu mãn tính. Thiếu máu thiếu sắt là bệnh phổ biến trong cộng đồng cần phải được phòng ngừa chẩn đoán cũng như điều trị sớm.

    PGS. Mai bổ sung: Bệnh này có ý nghĩa cộng đồng cao, ví dụ với  phụ nữ trong độ tuổi sinh đẻ, thiếu máu thiếu sắt trong công đồng khá phổ biến cứ 4 chị em thì có 1 người thiếu máu. Với phụ nữ có thai cứ 3 người thì 1 ngừoi bị thiếu máu. Trẻ em tỷ lệ thiếu máu có thể lên đến 42%.

    THiếu máu không phải là dạng thiếu vi chất cao nhất, nhưng bệnh lại khó xử lý, điều trị và dự phòng, người rất dễ thiếu máu, thiếu sắt là bệnh của người nghèo. Cho nên nguồn cung thực phẩm với vi chất để dự phòng thiếu máu lại là dành cho ngừoi có đièu kiện nên với người nghèo cũng khó khăn hơn. Trong côngj đồng có sử dụng uống viên sắt va acidfolic cho phụ nữ mang thai. 

    Ở ĐB Sông Hồng triển khai chương trình thiếu máu thiếu săt nhưng không thay đổi, nhưng các vùng khó khăn thì lại có sự thay đổi nhiều hơn. Điều đó nói lên rằng thiếu máu thiếu sắt mà để tự nhiên thì rất khó. Do đó, đòi hỏi cần phải có sự can thiệp ngay cả vùng chúng ta nghĩ rằng ít phải quan tâm như ví dụ tôi nói ở trên.

    Ngoài thiếu máu thiếu sắt chúng ta phải quan tâm đến thiếu kẽm, vitamin A, đặc biệt là thiếu iot. 

  • MC :
    Như vậy, thiếu máu do thiếu sắt có thể dẫn đến những hệ luỵ gì của sức khoẻ? PGS.TS.BS. Nguyễn Hà Thanh trả lời:

    PGS. TS. Nguyễn Hà Thanh :

    Chúng  ta biết huyết sắc tố là thành phần chính vận chuyển oxi trong cơ thể đến các cơ quan. Hậu quả của thiếu máu, thiếu sắt trên lâm sàng rất là nặng, ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống của bệnh nhân,  với bệnh nhân thiếu máu nặng có nguy cơ biến chứng về tim mạch, hô hấp. Ngay cả thiếu máu thông thường làm chất lượng cuốc sống giảm, ví dụ mệt mỏi, hoa mắt, chóng mặt, rối loạn tiêu hoá và nhiều chuyện khác nữa. Hậu quả của thiếu máu trên lâm sàng mặc dù không quá nặng nề nhưng làm giảm chất lượng cuộc sống của bệnh nhân ở mức độ đáng kể. 

    MC: Và nếu mà tình trạng thiếu máu do thiếu sắt kéo dài mà không được bổ sung sẽ như thế nào?

    PGS.TS Mai bổ sung: Thiếu máu thiếu sát kéo dài sẽ trở thành thiếu máu mãn tính và nó làm cho các cơ quan trong cơ thể chúng ta đều ở trong tình trạng thiếu oxi. Việc đầu tiên là sự chuyển hoá của các cơ quan trong cơ thể chúng ta đều xảy ra không bình thuờng, ngay cả chuyển hoá các chất dinh dưỡng axit amin, tinh bột chuyển thành gluco, được chuyển hoá trong môi trường không bình thường nó tạo ra sản phẩm trung gian và đó là gốc tự do , gốc tự do hình thành tạo ra rất nhiều bệnh tim mạch, ung thư, đái đường. Gốc tự do luôn có nhu cầu phải thu điện tích lượng để không gốc tự do, nó tấn công vào các tế bào khiến cơ quan bị tổn thương và chúng ta mắc bệnh.

    Thiếu sắt làm cho trẻ chậm tăng trưởng chiều cao, muốn con có chiều cao tối ưu, thiếu máu, thiếu sắt không đủ oxi rất mệt mỏi kém tập trung, thiếu máu kéo dài để lại hậu quả với trẻ em, phụ nữ có thai vì dẫn đến băng huýet sau sinh, xảy thai...

  • MC :
    Như chúng ta đã có nói ở đầu chương trình, ở độ tuổi ngoài 50 hay còn gọi là (50+) thường gặp nhiều vấn đề về sức khoẻ, vậy những vấn đề gì về sức khoẻ thường gặp là gì? Những người ở lứa tuổi này tại sao lại đối diện với nguy cơ bị thiếu máu, thiếu sắt nhiều hơn so với các lứa tuổi khác?

    PGS. TS. Nguyễn Hà Thanh :

    Ở độ tuổi 50 trở lên người bệnh có nguy cơ thiếu máu, thiếu sắt bởi những nguyên nhân sau,  các bệnh lý nền thiếu máu thiếu sắt, loét dạ dày, trĩ, chảy máu mãn tính, ví dụ tuổi ngoài 50 nguy cơ ung thư đại trực tràng. Nên thiếu máu thiếu sắt lại là vấn đề ở khi mà bị ung thư. Những ngừoi ngoài 50 trở lên dinh dưỡng là yếu tố quan trọng, cơ thể phần nào cũng bị ảnh hưởng bởi các bệnh lý nền kèm theo, sẵn có ví dụ các bệnh lý đại tràng. Thứ 3 nữa những người từ 50 tuổi trở lên bị viêm mãn tính, ví dụ như lao, viêm khớp, các bệnh viêm này có đặc điểm chung là các tế bào trong cơ thể tích luỹ khá nhiều sắt mà không nhả ra để cơ thể dùng được. Chúng ta có sắt  mà không dùng được để tổng hợp  huyết sắc tố để chở oxi đi nuôi cơ thể. Cho nên độ tuổi 50+ bệnh nhân cần được chẩn đoán sớm thiếu máu thiếu sắt từ đó chẩn đoán và điều trị. 

  • MC :
    Theo như chuyên gia vừa chia sẻ ở trên, những người ở độ tuổi 50+ bên cạnh nguy cơ gây nên tình trạng thiếu máu do thiếu sắt, còn phải đối mặt với khá nhiều vấn đề khác như xương khớp, các bệnh mãn tính… Như vậy, chế độ dinh dưỡng cho tình trạng thiếu máu do thiếu sắt có khác gì so với các tình trạng sức khỏe khác không?

    PGS.TS Lê Bạch Mai :

    Ở độ tuổi 50+ mặc dù chị em phụ nữ ở giai đoạn mãn kinh, nhu cầu sắt không phải cao lên mà gặp vấn đề thiếu máu, thiếu sắt do nguồn cung của các chất tạo máu trong chế độ ăn kém đi. Phần này liên quan đến người 50+ ngoài vấn đề về tiêu hoá,dạ dày như PGS Thanh nói thì còn liên quan đến khả năng ăn nhai, răng hỏng, không ăn thịt. Người 50+ lại ngại ăn hoa quả, rau nguồn cung cấp vt C thấp đi làm quá trình hấp thu sắt kém hơn.

    Người 50+ có khoảng thời gian hưởng thụ cuộc sống nhưng nhiều người lại uống trà, ca phê  (có canlanh, fitat) các yếu tố đó làm cản trở hấp thu sắt. 

    Nên người 50+ quan tâm đến nguồn thực phẩm cung cấp sắt ví dụ như thịt, trứng, các chất tăng cường hấp thu sắt, vitamin C có trong bưởi, thanh long, nên hạn chế thực phẩm cản trở hấp thu sắt, không nên uống trà sau bữa ăn có thể muộn hơn thì tốt hơn. 

    Với người trên 50 mà có liên quan đến bệnh lý thiếu máu thì ngoài chữa bệnh gây ra thiếu máu các quý vị quan tâm hơn chế độ ăn đa dạng, có 5 nhóm thực phẩm không nên quá kiêng, đa dạng phải hiểu là nhiều thực phẩm. Phải đủ  Năng lượng, đạm, đường, vitamin và khoáng chất. 

  • MC :
    Có thể nói rằng, tình trạng thiếu máu do thiếu sắt là do chế độ dinh dưỡng chưa đầy đủ. Vậy chuyên gia có lời khuyên và giải pháp như thế nào về dinh dưỡng giúp phòng ngừa và cải thiện tình trạng thiếu máu thiếu sắt do dinh dưỡng không hợp lý?

    PGS.TS Lê Bạch Mai :

    Chế độ ăn quý vị cung cấp thực phẩm giàu sắt như thịt bò, lợn, những phần thịt thâm của gia cầm. Bên cạnh đó quan tâm đến sắt trong trứng, rau muống, rau ngót chứa nhiều sắt. Chúng ta không chỉ có nguồn vitamin động vật mà cả thực vật.

    Chúng ta quan tâm đến việc ngăn cản việc hấp thu sắt như trà và cà phê. 

    Tuy nhiên, không phải cung cấp thực phẩm giàu sắt chúng ta đã đủ phòng chống thiếu sắt, nên phải cung cấp lượng protein đầy đủ, trong đó đặc biệt là từ động vật từ sữa, cá là nguồn cung cấp protein rất tốt,  tạo ra hemoglobin hồng cầu, ngoài ra trong chế độ ăn chúng ta cần quan tâm các vitamin nhóm B, B9 acid folic có trong rau lá xanh, giup tạo máu hoàn hảo nhất. Ché độ ăn duy trì thường xuyên và thay đổi theo độ tuổi, giới giúng chúng ta không chỉ phòng chống thiếu máu, thiếu sắt mà chúng ta còn có cơ thể có sức khoẻ tốt. 

    Hàm lượng sắt trong sửa rất thấp, nên chúng ta chọn sữa được thêm sắt. Chúng ta bắt buộc bổ sung sắt vào trong bột mì, nên lựa chọn để tăng lượng sắt vào cổ phần. 

  • MC :
    Theo như chia sẻ từ các vị chuyên gia, chúng ta có thể bổ sung thêm sắt để cải thiện tình trạng thiếu máu thiếu sắt cho cơ thể. Vậy MC xin phép được hỏi kĩ hơn. Vai trò và nhu cầu của sắt trong cơ thể là gì? Chuyển hóa sắt là quá trình quan trọng vì nó ảnh hưởng đến mô và cơ quan của cơ thể người. Vậy khi bổ sung sắt cho cơ thể, sắt sẽ chuyển hoá như thế nào?

    PGS. TS. Nguyễn Hà Thanh :

    Sắt là vi chất cần thiết cho cơ thể có nhiều chức năng,  chức năng quan trọng nhất là thành phần huyết sắc tố giúp cho cơ thể vận chuyển oxy đến các cơ quan, tổ chức. Khi bệnh nhân thiếu sắt  hậu quả đầu tiên trên lâm sàng bao giờ cũng là thiếu máu, tuy nhiên mặt khác sắt cũng tham gia vào nhiều quá trình khác trong cơ thể như oxi hoá khử, nó giúp quá trình chuyển hoá thế bào, nên khi bệnh nhân bị thiêu sắt lâu dài nó bị viêm các niêm mạc, tế bào dễ bị tổn thương nhất.

    Khi vào cơ thể sắt  hấp thu trong ruột, đoạn đầu của hành tá tràng, đoạn đầu của ruột non, vì thế  hệ thống tiêu hoá phải hoạt động tốt.

    Ngoài ra, cơ thể hấp thu sắt theo quá trình rất hoàn hảo, điều hoà ngược, cơ thể cần bao nhiêu sắt thì nó hấp thu ngần đấy, không hấp thu thừa, người khoẻ mạnh ăn đủ chất thì hấp thu máu bình thường. sau khi vào máu sắt được vận chuyển sắt trong cơ thể, kết thúc tập trung tại gan, lách và tuỷ xương. Đây là chu trình mang tính tự nhiên, từ đó trở đi các protein lấy sắt từ trong các tế bào này mang tới tuỷ xương giúp tế bào hồng cầu sản xuất huyết sắc tố trong hầu cầu. 

    Để phát hiện thiếu màu, thiếu sắt có hai việc phải lưu ý, là mình có nằm trong nhóm nguy cơ không? những người có bệnh gây mất sẵn mãn tính, những người có nhu cầu sử dụng sắt tăng lên như phụ nữ mang thai, phụ nữ tuổi dậy thì, trong độ tuổi sinh nở... Thai phụ khi đi khám sản khoa xét nghiệm máu.

    Người có bệnh gây mất sắt mãn tính như bệnh nhân bệnh ruột non, ruột già, trĩ, đại tràng.

    Khi xét nghiệm máu, đầu tiên là xét nghiệm thiếu máu, thiếu sắt, nói riêng, bệnh tật nói chung  không qua xét nghiệm đơn lẻ mà phối hợp sự thăm khám của bác sĩ, với lời kể của bệnh nhân tiền sử bệnh tật và  nhiều xét nghiệm khác nhau.

    Tuy nhiên, riêng chỉ số firitin là chỉ số khá đặc thù. Ferritin là chỉ số có trong tế bào dự trữ sắt , một lương nhỏ Ferritin có trong máu ngoại vi. Ferritin có thể dùng chỉ số thay thế để xem là thiếu hay thừa trong thiếu sắt. Dùng chỉ số này để khẳng định thiếu hay thừa sắt là không đúng. Với bệnh nhân viêm khớp, lao Ferritin có thể khác nhau. 

    Ferritin là chỉ số cần quan tâm nhưng phải đi kiểm tra và cần có sự tư vấn của bác sĩ.

  • MC :
    Theo chia sẻ của các chuyên gia, thì sắt đóng vai trò quan trọng trong cơ thể. Như vậy thì ở độ tuổi 50+, có phải chúng ta chỉ nên bổ sung sắt vào cơ thể hay sẽ phải điều chỉnh chế độ dinh dưỡng, bổ sung các chất dinh dưỡng khác ạ? Nếu cơ thể thừa sắt sẽ gặp những nguy cơ gì? Từ đó rút ra lời khuyên cho những bệnh nhân về cân bằng dinh dưỡng, các nhóm chất, …

    PGS.TS Lê Bạch Mai :

    Ở độ tuổi 50+ nhu cầu về sắt thay đổi với cả 2 giới, nhu cầu về sắt với con người phụ thuộc giới, độ tuổi, chị em phụ nữ, sắt còn phụ thuộc vào giá trị sinh học của sắt, sắt đó có hấp thu được không. Với 50+ ở nam giới không thay đổi gì về nhu cầu nó vào khoảng 12mg hàng ngày với giá trị sắt trung bình và 8mg hàng ngày với giá trị sinh học sắt cao. Sang tuổi 70 nhu cầu sắt giảm đi một chút tương ứng, 11mg và 7,8mg. Với chị em phụ nữ có khác với chị em tuổi 50 thì nhu cầu sắt là 26mg hàng ngày với gia trị sắt trung bình và 17mg/ngày với giá trị sinh học sắt cao. Khi hết kinh nhu cầu sắt giảm nhanh, vào khoảng 9-10mg sắt trung bình và 7mg với gía trị sinh học sắt cao.

    Chị em phụ nữ phải biết mình còn kinh nguyệt hay hết. Thiếu sắt cũng là vấn đề nhưng thừa sắt cũng là vấn đề cần quan tâm. 

    Nếu chúng  ta không có bệnh lý dạ dày, tiêu hoá thì nguồn cung từ chế độ ăn của chúng ta đã đủ nếu chúng ta có vấn đề bệnh lý đường tiêu hoá như PGS Thanh có nói thì ảnh hưởng đến quá trình hấp thu sắt, thực phẩm đáp ứng nhu cầu của bản thân. 

  • MC :
    Bệnh nhân viêm cầu thận mạn đặc biệt là ở giai đoạn cuối đều bị thiếu máu. Đây cũng là một trong những yếu tố khiến tình trạng bệnh trở nên nghiêm trọng hơn. Tại sao bệnh nhân viêm cầu thận mạn thường bị thiếu máu? Và có cách nào để phòng ngừa tình trạng này?

    PGS. TS. Nguyễn Hà Thanh :

    Bệnh nhân viêm cầu thận mạn có một vài yếu tố nguy cơ gây thiếu máu. Do thận là nơi sản xuất các chất sinh hồng cầu, khi chất đó bị giảm (vì viêm cầu thận giảm chức năng của thận) thì tất nhiên việc tạo hồng cầu, tạo sắc tố giảm đi, BN bị thiếu máu.

    Khi BN viêm cầu thận kéo dài, bên cạnh đó BN viêm cầu thận mạn còn điều trị các bệnh khác nữa mà có thể làm BN mất máu một cách liên tục theo thời gian, dù là ít. 

    BN viêm cầu thận mạn kèm theo chạy thận nữa thì chúng ta phải bố sung sắt cho BN và còn phải cho uống, tiêm các thuốc kích thích sinh hồng cầu để BN tránh được nguy cơ thiếu máu kéo dài trong tình trạng viêm cầu thận mạn như vậy.

    PGS.TS Lê Bạch Mai bổ sung: Trong BN viêm cầu thận mạn, BN suy thận thì một vấn đề nữa là cần quan tâm đến lượng protein trong chế độ ăn. BN có lọc máu thì lượng protein cần cao hơn so với BN không phải lọc máu.

    Với BN viêm cầu thận mạn để phòng chống thiếu máu cần quan tâm đến lượng sắt như PGS. Thanh đã trao đổi. Thường việc sinh hồng cầu thấp, BN thiếu máu thì cần bổ sung chất tạo máu. 

    Thứ 2 là chức năng lọc của cầu thận, chú ý hàm lượng protein.

    Với BN không lọc máu, chức năng thận suy giảm thì cần giảm hàm lượng protein đi, vào khoảng 0,7-0,8g/ 1kg cân nặng, tùy vào mức độ suy thận của BN, tùy chức năng lọc cầu thận của BN thì bác sĩ sẽ có chỉ định hợp lý.

  • MC :
    Ngoài thiếu máu do thiếu sắt ra, thiếu máu do thiếu vitamin cũng là một vấn đề đáng quan tâm, đặc biệt ở tuổi 50+. Vậy khi cơ thể có lượng vitamin thấp hơn bình thường dẫn đến thiếu các tế bào hồng cầu khỏe mạnh, thì có thể dẫn đến nguy cơ gì? Và nguyên nhân từ đâu dẫn đến sự thiếu hụt đó?

    PGS.TS Lê Bạch Mai :

    Thiếu các vitamin và các vi chất nói chung gọi đó là "nạn đói tiềm ẩn", không có cảm giác đói để ta có thể bổ sung ngay vào. Để biết được điều này cần có chẩn đoán liên quan đến xét nghiệm. 

    Vấn đề thiếu máu liên quan đến 2 vitamin là B9 - acid folic và B12, một phần nữa là B6. Đó là chất tham gia vào quá trình tạo hồng cầu, hồng cầu không chỉ tại nên bởi protein, sắt mà còn bởi các vitamin khác nữa.

    Với B9, hiện cũng chưa định lượng được tỉ lệ trong hồng cầu là bao nhiêu, chúng tôi định lượng bằng chỉ số folat hồng cầu, hiện ở mức thấp 63%, khó khăn cho vấn đề tạo máu - nhất là ở phụ nữ mang thai. Điều này còn gây ra dị tật ống thần kinh ở trẻ sơ sinh.

    Có thể giảm 50% dị tật ống thần kinh nếu chúng ta cung cấp đủ acid folic cho phụ nữ trước khi mang thai. Với nguời không thiếu máu, trước khi mang thai bổ sung khoảng 400mcg hàng ngày trong vòng 12 tuần trước khi mang thai giúp dự phòng dị tật ống thần kinh.

    Chúng ta nên có thai chủ động để có thể bổ sung acid folic đầy đủ.

    Khi mang thai uống sắt tiếp tục để dự phòng thiếu máu.

  • MC :
    Các bệnh nhân trong quá trình nằm viện đều hay gặp các vấn đề dinh dưỡng gây nên các vấn đề sức khỏe. Theo các chuyên gia, các bệnh nhân này cần bổ sung chế độ dinh dưỡng gì để mau hồi phục?

    PGS. TS. Nguyễn Hà Thanh :

    BN nằm trong bệnh viện gặp các vấn đề về khẩu vị, thiếu dinh dưỡng. Quan trọng nhất là cần BN có chế độ dinh dưỡng cân bằng, BN thiếu sắt cần bổ sung thịt màu đỏ, rau màu xanh...

    Ngoài ra các BN suy thận cần đặc thù hơn; các bệnh nan , ung thư sẽ giảm khẩu vị, buồn nôn nên cần chia nhỏ bữa ra...

    các giải pháp mang tính tổng thể và có sự khuyến cáo của bác sĩ điều trị, bác sĩ dinh dưỡng để đạt được hiệu quả tốt nhất.

    PGS.TS Lê Bạch Mai bổ sung: BN trong BV cần thay đổi khẩu vị, thay đổi cách ăn, rất cần thức ăn dễ ăn, mềm lỏng, cân đối chất dinh dưỡng, giá trị sinh học của khẩu phần nuôi dưỡng cũng phải cao. Trong đó, sữa là loại thức ăn không thể thiếu cho BN ốm, cho người khỏe mạnh và tất cả chúng ta. Khẩu phần sữa giúp khẩu phần ăn của chúng ta kiềm hơn và cung cấp canxi tốt hơn.

  • Khán giả 0987xxx499 :
    Xin hỏi bác sĩ, bố tôi bị bệnh mạn tính nhiều năm, thời gian gần đây có biểu hiện chán ăn. Một phần là do thời tiết nóng nực khiến ông ăn không có cảm giác ngon miệng. Tôi nghe nói chứng chán ăn ở người lớn có thể gây sụt cân và suy dinh dưỡng nghiêm trọng? Xin bác sĩ cho tôi biết, điều đó có đúng không? Tôi cũng muốn xin lời khuyên về chế độ dinh dưỡng cho người lớn tuổi khi gặp các chứng này. Xin cảm ơn.

    PGS.TS Lê Bạch Mai :

    Chán ăn trong thời gian mùa hè, NCT răng kém cũng liên quan bộ máy tiêu hóa. Khi chán ăn không tiếp nhận đủ lượng dinh dưỡng cho cơ thể nên chắc chắn bị thiếu hụt. Lượng thiếu hụt ấy tùy thuộc vào mức độ chán ăn, khả năng ăn được và thức ăn lựa chọn trong bữa ăn đó.

    Để có chế độ ăn tốt cho người chán ăn thì không nên ăn một bữa quá no, nên chia làm nhiều bữa khác nhau để tạo các khẩu vị khác nhau. Chế biến món ăn cần phù hợp khẩu vị người ăn, lưu ý không nên chế biến món ăn quá mặn do vấn đề chuyển hóa, liên quan ăn mặn có thể tăng huyết áp; không nên ăn nhiều thức ăn nhanh, tích lũy mỡ liên quan đến tim mạch, vữa xơ động mạch… Nên ít dùng thực phẩm chế biến sẵn, thực phẩm ngọt.

    Nên cung cấp nhiều có các axit hữu cơ khiến NCT ngon miệng hơn, kích thích tiết dịch vị tốt hơn, bớt chán ăn hơn.

    Tuổi trên 50+ có thể do vấn đề về răng miệng, nên cần ăn mềm lỏng dễ tiêu hóa hơn, dễ ăn hơn, phù hợp với khả năng ăn của họ.

    Lựa chọn thực phẩm đem lại giá trị sinh học cao hơn. Như protein từ động vật thì tốt hơn như cá, thịt... Lựa chọn sữa công thức, sản phẩm dinh dưỡng tốt hơn cho người chán ăn, người 50+.

  • Khán giả :
    Khi bước vào tuổi trung niên, tôi tự thấy bản thân mình thay đổi nhiều, mệt mỏi hơn, ăn uống bớt ngon, thường xuyên có những cơn giận không kiềm chế được. Vì vậy, rất mong bác sĩ chia sẻ, phụ nữ tuổi 50 như tôi có cần lưu ý gì về sức khoẻ với lứa tuổi của mình hay không? Xin cảm ơn!

    PGS.TS Lê Bạch Mai :

    Biểu hiện vừa đưa ra có thể là biểu hiện của nhiều bệnh khác nhau, không biết quý vị đã mãn kinh chưa hay trong giai đoạn tiền mãn kinh.

    Ở tuổi 50+ cần dinh dưỡng hợp lý, bữa ăn đa dạng, đủ chất dinh dưỡng, nhu cầu thích hợp.

    Nên giữ tâm thái thoải mái, tránh những bực bội, cáu giận sinh ra nhiều gốc tự do, stress không tốt cho hệ thần kinh cũng như các cơ quan khác.

    Lưu ý giấc ngủ, khi ngủ được là thời gian vàng giúp cơ quan cơ thể tái tạo lại chức năng sau những mệt mỏi. Nên 8-9 tiếng một ngày, nên có giấc ngủ trưa 15-20 phút, giúp tư duy, sức lao động tái tạo sau nửa ngày lao động, tốt cho tim mạch và quá trình chuyển hóa, đặc biệt liên quan đến trí nhớ.

  • MC :
    Tôi đọc trên mạng, thấy người ta nói nên uống sắt lúc sáng sớm sẽ có tác dụng tốt, vì lúc này cơ thể vừa có một giấc ngủ dài và là lúc hàm lượng canxi và sắt trong cơ thể đang ở mức thấp nhất. Xin bác sĩ cho biết, điều này có đúng không và nên uống bổ sung sắt vào thời điểm nào là tốt nhất trong ngày?

    PGS. TS. Nguyễn Hà Thanh :

    Cơ thể hấp thu sắt tốt nhất vào lúc cơ thể đang đói, nên uống sắt trước ăn hoặc sau ăn 1 tiếng. 

    Sắt cũng hấp thu tốt hơn trong môi trường axit, khuyến cáo uống sắt cùng vitamin C như nước hoa quả. Hiện nay vitamin C cũng đã được bổ sung trong viên sắt. Người dân nên đọc kỹ hướng dẫn sử dụng để có cách uống sắt tốt nhất.

    PGS.TS Lê Bạch Mai bổ sung: Ngoài ra chúng ta có thể ăn 1 chút thức ăn rồi uống sắt để dễ hấp thu, vì một số người có buồn nôn khi uống sắt, nên rất khó hấp thu. Một số tác dụng phụ của sắt mang lại khiến người uống cảm thấy khó chịu nên cần điều chỉnh uống bớt liều lượng, hoặc uống xen lẫn bữa ăn thì sẽ tốt hơn, phòng chống thiếu máu.

  • Cô Ngọc Hà :
    Cơ thể vẫn có thể bị thiếu máu do thiếu sắt mặc dù chế độ ăn uống hàng ngày có đầy đủ chất sắt phải không bác sĩ? Xin bác sĩ có thể giải thích giúp tôi điều này?

    PGS.TS Lê Bạch Mai :

    Cung cấp sắt cho cơ thể từ chế độ ăn, do đó cần ăn cân đối, đa dạng. Nhưng khi ăn không đủ, hoặc bệnh lý làm mất sắt, bệnh lý làm giảm hấp thu, làm nhu cầu sắt tăng lên. Do đó thiếu sắt do chế độ ăn không đầy đủ là vấn đề thường gặp.

    Nếu có vấn đề thiếu máu, thiếu sắt thì cần có phác độ điều trị, bạn cần nghiêm chỉnh thực hiện theo phác đồ đó.

    Ngoài ăn cần đối, da dạng, đầy đủ cần lựa chọn sắt, canxi rất quan trọng. Nên coi sữa là thực phẩm hàng ngày, chọn sữa có bổ sung sắt sẽ tốt cho bạn...

  • PGS.TS Lê Bạch Mai

    Nguyên Phó Viện trưởng Viện Dinh dưỡng Quốc gia.

  • PGS. TS. Nguyễn Hà Thanh

    Phó Viện trưởng, Viện Huyết học Truyền máu - Trung ương, Phó Trưởng Bộ môn Huyết học - Truyền máu, Trường Đại học Y Hà Nội

Nội dung câu hỏi
Tin liên quan
Đâu phải cứ chóng mặt là do thiếu máu não
SKĐS - Không biết từ khi nào, người thường bị chóng mặt hay nghĩ ngay đến thiếu máu não. Từ đó, cứ chóng mặt là người bệnh chọn uống các loại thuốc hoạt huyết với mong muốn cải thiện tuần hoàn não. Đến khi triệu chứng chóng mặt không thuyên giảm hoặc trở nặng, người thân ép mãi mới đến bệnh viện thì bác sĩ phải kêu trời.
Đau đầu, mất ngủ kinh niên do thiếu máu não - đây là giải pháp!
SKĐS - Tới 80% trường hợp đau đầu, mất ngủ kinh niên có nguyên nhân là thiểu năng tuần hoàn não. Nhưng có điều lạ là người ta lại rất ít chú ý đến nguyên nhân này.
Nhận biết thiếu máu não
SKĐS - Mẹ cháu hay bị đau đầu, mất ngủ. Nhiều người nói có thể mẹ cháu bị bệnh thiếu máu não. Bác sĩ có thể tư vấn cách nhận biết căn bệnh này
Truyền hình trực tuyến: Những lưu ý khi sử dụng thuốc cho người cao tuổi tại nhà
Suckhoedoisong.vn - Báo điện tử Sức khỏe & Đời sống tổ chức buổi tư vấn truyền hình trực tuyến với chủ đề “Những lưu ý khi sử dụng thuốc cho người cao tuổi tại nhà” vào 15h00 thứ Sáu, ngày 29/05/2020. Chương trình được phát trực tiếp trên báo điện tử Suckhoedoisong.vn, trên kênh Youtube và fanpage Facebook của báo Sức khoẻ & Đời sống.
Truyền hình trực tuyến: Bảo vệ sức khỏe người cao tuổi mùa nắng nóng
SKĐS - Báo điện tử Sức khỏe&Đời sống tổ chức buổi tư vấn truyền hình trực tuyến với chủ đề “Bảo vệ sức khỏe người cao tuổi mùa nắng nóng” vào 16h00 thứ Sáu, ngày 15/05/2020. Chương trình được phát trực tiếp trên báo điện tử Suckhoedoisong.vn, trên kênh Youtube và fanpage Facebook của báo Sức khoẻ&Đời sống.
Tin chân bài
Bình luận
  • Nguyet (nguyettran1985@gmail.com)
    Chóng mặt đau đầu có phải nguyên nhân của bệnh thiếu máu không ạ? Ăn uống thế nào để cải thiện tình trạng này thưa bác sĩ?
  • Tùng (0909xxx@gmail.com)
    Những nguyên nhân nào dẫn đến thiếu máu thưa bác sĩ? Cách khắc phục tình trạng thiếu máu như thế nào ạ?
  • trang (phanhuyentrangxx@gmail.com)
    bác sĩ ơi cho em hỏi dấu hiệu nào để biết là thiếu máu vậy? mẹ em cứ tầm chiều là kêu đau đầu với chóng mặt nên k biết là có phải do thiếu máu không
  • toàn (maithitoanxx@gmail.com)
    những người thường xuyên tụt huyết áp có khả năng cao thiếu máu hơn bình thường đúng không thưa bác sĩ
  • Mẹ bé bon (mebebon)
    Dấu hiệu chứng tỏ bà bầu có hiện tượng thiếu máu thiếu sắt là như thế nào ạ thưa bác sĩ?
  • Hoàng Lan (hoanglan78982020@gmai.com)
    Bố tôi năm nay 60 tuổi, ông bị mất ngủ 1 năm nay rồi đêm chỉ ngủ đc 1 - 3 tiếng. Ông bị cao huyết áp nhưng lại bị thiếu máu. E cứ nghĩ chỉ huyết áp thấp mới dẫn đến thiếu máu thôi ạ. xin bác sĩ tư vấn giúp ạ.
  • vy (mai vy (kim văn, HN))
    tôi 53 tuổi khoảng 3 tháng gần đây những ngày hành kinh tôi thường cảm thấy uể oải, chân tay run và đau đầu, chóng mặt vì mất máu, trước tôi không hay bị vậy nên k biết do nguyên nhân gì, xin bs tư vấn
  • Hoàng Lan (hoanglan78982020@gmai.com)
    Bố tôi năm nay 60 tuổi, ông bị mất ngủ 1 năm nay rồi đêm chỉ ngủ đc 1 - 3 tiếng. Ông bị cao huyết áp nhưng lại bị thiếu máu. E cứ nghĩ chỉ huyết áp thấp mới dẫn đến thiếu máu thôi ạ. xin bác sĩ tư vấn giúp ạ.
  • loan (038787xxxx)
    Tôi 55 tuổi đã mãn kinh, thời gian gần đây bị chóng mặt, đứng lên ngồi xuống rất hay choáng vậy k biết do tôi bị sao? huyết ấp đo thì vẫn bình thường
  • Chương (chuongtran3003@gmail.com)
    Tôi bị thiếu máu do thiếu sắt bác sĩ có thể tư vấn nguyên nhân gây ra các triệu chứng của tôi? bệnh này có thể điều trị khỏi không? Và có dẫn đến bị mãn tính không thưa bac sĩ?
  • Trân Cung (cungtranit@gmail.com)
    Xin bác sĩ tư vấn những nguyên nhân và triệu chứng thiếu máu do thiếu sắt ạ.
  • Ngô Thái (ngothai@gmail.com)
    Gần đây cơ thể tôi rất mệt mỏi, tôi đi khám thì nói tôi bị thiếu máu nhẹ và cho uống thuốc. Tôi năm nay 55 tuổi xin bác sĩ tư vấn cách ăn uống cũng như tập luyện để cải thiện sức khỏe của tôi. Cảm ơn bác sĩ.
  • Bảo Trang (baotrang@gmail.com)
    Sự khác biệt giữa mệt mỏi thông thường và mệt mỏi do thiếu máu là gì? Xin bác sĩ tư vấn giúp tôi các ăn uống để chống được tình trang thiếu máu ạ.
  • Gia Linh (gialinh0404@gmail.com)
    Chào bác sĩ, em năm nay 30 tuổi và bị huyết áp thấp. Xin hỏi huyết áp thấp có liên quan đến thiếu máu không ạ? Gần đây em rất hay gặp tinh trạng chóng mặt ạ.
  • Tiến Anh (tienanh@gmai.com)
    Xin chào bác sĩ, Thế nào là thiếu máu, thế nào là thiếu sắt ạ. xin bác sĩ giải đáp giúp tôi
  • Bảo Hân (baohan7990@gmail.com)
    Chào bác sĩ tôi mới đi khám và được kết luận thiếu máu độ 2, vây tôi nên thay đổi lối sống như thế nào để có thể hỗ trợ điều trị
TIN CÙNG CHUYÊN MỤC
Xem thêm
Nhận thông tin tư vấn