DÒNG SỰ KIỆN

Đường dây nóng:

1900 90 95 duongdaynongyte@gmail.com
0942592738 bandientuskds@gmail.com
Truyền hình trực tuyến: Dinh dưỡng khoa học giúp nâng cao sức đề kháng
An Quý - 08:59 21/03/2020 GMT+7
Suckhoedoisong.vn - Báo điện tử Sức khỏe&Đời sống tổ chức buổi tư vấn truyền hình trực tuyến với chủ đề “Dinh dưỡng khoa học giúp nâng cao sức đề kháng” vào 9h00 thứ Bảy, ngày 21/03/2020. Chương trình được phát trực tiếp trên báo điện tử Suckhoedoisong.vn, trên kênh Youtube và fanpage của báo Sức khoẻ&Đời sống.
TS.BS Lưu Ngân Tâm

Trưởng khoa Dinh Dưỡng BV Chợ Rẫy

Mời các bạn theo dõi video chương trình:

Theo các chuyên gia y tế, các loại virus thuộc dòng corona có thể gây ra bệnh cúm mùa, cảm lạnh hay COVID-19, với các cường độ và triệu chứng khác nhau. Ví dụ, khi bạn bị cảm lạnh, bạn có thể bị sổ mũi, đau họng hoặc nghẹt mũi. Khi bạn bị cúm, bạn có thể có các triệu chứng tương tự, nhưng thường bị sốt và đau nhức cơ thể, bạn có thể mệt mỏi đến mức không muốn đi học hoặc đi làm. Và với virus corona chủng mới, thậm chí còn nghiêm trọng hơn, gây sốt, ho và khó thở.

Bạn muốn tránh bị nhiễm virus? Điều cơ bản nhất có thể làm là tránh tiếp xúc với những người bị bệnh và đảm bảo rằng bạn rửa tay thường xuyên, đeo khẩu trang đúng cách để tránh nhiễm các mầm bệnh như virus, vi trùng từ môi trường xung quanh.

Nhưng chẳng may virus xâm nhập vào bên trong cơ thể, vũ khí tốt nhất để cơ thể chống lại là thông qua hệ thống miễn dịch của bạn. Những người có hệ thống miễn dịch yếu hơn sẽ có nhiều nguy cơ bị nhiễm bệnh, bệnh nặng, gây các biến chứng như viêm phổi, có thể dẫn đến tử vong.

Khi các trường hợp mắc phải COVID-19 đang tăng lên điều quan trọng nhất là phải tích cực, chủ động phòng ngừa. Bên cạnh rửa tay thường xuyên và tránh tiếp xúc với nơi đông người luôn ẩn chứa nhiều nguy cơ mắc bệnh, chúng ta còn có cách nào nhằm hỗ trợ hệ thống miễn dịch của cơ thể hoạt động tốt nhất?.

Dinh dưỡng có vai trò như thế nào trong hỗ trợ cơ thể nâng cao sức đề kháng, góp thêm phần giảm nguy cơ mắc các bệnh truyền nhiễm. Các bà nội trợ có thể tăng cường hệ thống miễn dịch của cả gia đình bằng tài nội trợ của mình ra sao?...

Với mục đích cung cấp cho bạn đọc thông tin về những biện pháp phòng bệnh khoa học, có thể bắt đầu ngay trong nhà bếp, từ bàn tay mẹ nhằm chủ động bảo vệ bản thân cùng gia đình trước dịch COVID-19, báo Điện tử Sức khỏe&Đời sống - suckhoedoisong.vn tổ chức buổi tư vấn truyền hình trực tuyến với chủ đề “Dinh dưỡng khoa học giúp nâng cao sức đề kháng”.

Khách mời tham gia chương trình gồm:

TTND.GS.TS.BS. Nguyễn Đức Công - Chủ tịch Hội đồng Chuyên môn Ban Bảo vệ Chăm sóc Sức khỏe Cán bộ Trung ương phía Nam.

TS.BS. Lưu Ngân Tâm - Trưởng khoa Dinh dưỡng, BV Chợ Rẫy.

Dẫn chương trình: TS.BS Nguyễn Hồ Vĩnh Phước

 

Chương trình được truyền hình trực tuyến trên báo điện tử Suckhoedoisong.vn, trên kênh Youtube và fanpage của Báo Sức khoẻ&Đời sống bắt đầu vào 9h00 thứ Bảy, ngày 21/03/2020. Bạn đọc có thể gửi câu hỏi về tòa soạn ngay từ bây giờ theo địa chỉ:

Email: bandientuskds@gmail.com

Hoặc gọi theo số 0933 133 163 trong thời gian diễn ra chương trình

Hoặc điền vào mẫu phía dưới trang.

Báo điện tử Sức khoẻ&Đời sống (Suckhoedoisong.vn) trân trọng cảm ơn TTND.GS.TS.BS. Nguyễn Đức Công  - Chủ tịch Hội đồng Chuyên môn Ban Bảo vệ Chăm sóc Sức khỏe Cán bộ Trung ương phía Nam; TS.BS. Lưu Ngân Tâm - Trưởng khoa Dinh dưỡng, BV Chợ Rẫy đã nhận lời tham gia chương trình.

Trân trọng cảm ơn nhãn hàng Dầu ăn Cao cấp Ranee đã đồng hành với chương trình!


An Quý

  • MC :
    Các bác sĩ chia sẻ thêm về những bí quyết giúp tăng cường hệ miễn dịch cho mọi người, mọi lứa tuổi trong một gia đình, nhất là khi COVID – 19 khiến cho nhiều người dân vẫn luôn bối rối, hoang mang.

    TTND.GS.TS.BS. Nguyễn Đức Công :

    Tôi nghĩ rằng chúng ta nên có cuộc sống điều độ, làm việc điều độ, ngủ nghỉ điều độ, thể dục điều độ và hợp lý. 

    Đồng thời chế độ ăn hợp lý đầy đủ protein, lipid, gluxit, đặc biệt tăng cường cá, đủ các hợp chất như kẽm, selen... Ngoài ra còn phải quản lý các bệnh lý mạn tính vốn có, bỏ thói quen không tốt: ăn quá nhiều protein, quá nhiều gluxit... dẫn đến béo phì, quá nhiều đường hay quá nhiều muối, quá nhiều rượu bia, bỏ thuốc lá.

    Như vậy chúng ta mới bảo đảm sức khỏe tổng thể, tăng cường hệ miễn dịch, đối phó với bệnh tật, nhất là dịch bệnh do chủng mới của virus corona chủng mới như hiện nay. 

    TS. BS. Lưu Ngân Tâm

    - Ăn đầy đủ, nhưng vẫn phải vận động để chúng ta có cơ hội tiêu hao năng lượng, tránh thừa cân, béo phì. 

    - Nên ngủ đủ, ngủ sớm, tuổi trẻ bây giờ thức khuya lắm - đến 12 giờ khuya, 1 giờ sáng. Thức khuya cũng là "kẻ thù" của hệ miễn dịch, tăng nguy cơ bệnh tật, trong đó có luôn cả suy giảm trí nhớ tuổi già sau này. 

    - Uống đủ nước trong ngày

    - Trẻ con: Cha mẹ nên cố gắng tố chức các vận động trong nhà cho con như đá banh trong nhà chẳng hạn... Trẻ có thể tăng cường hệ đề kháng

     

  • MC :
    Xin hỏi bác sĩ, có thật sự hữu ích giúp nâng cao sức đề kháng nếu ăn nhiều thực phẩm như cá để bổ sung omega – 3 hàng ngày không? Xin cảm ơn

    TS.BS Lưu Ngân Tâm :

    Điều đó hoàn toàn đúng nếu chúng ta ăn cá nhiều trong bữa ăn, chúng ta sẽ rất ít bệnh tật. Vì bản thân cá rất dễ tiêu hóa. 

    Protein dễ tiêu hóa, dễ hấp thu nghĩa là tạo cơ, tạo nên hệ miễn dịch tốt. Và bên cạnh đó lợi ích của axit béo omega - 3 đã được nói nhiều từ đầu chương trình đến giờ.

    Omega - 3 kháng viêm, điều hòa miễn dịch. 

    Bên cạnh đó, trong tuần, chúng ta cũng nên có 1,2 bữa ăn thịt thêm hay bổ sung các bữa ăn phụ bằng nhiều loại hạt. 

    TTND. GS.TS.BS. Nguyễn Đức Công

    Người ta đã thực hiện một nghiên cứu về đời sống của người Nhật trong nước Nhật và người Nhật ở Hawaii. Người ta thấy rằng người Nhật ở Hawaii có đời sống ngắn hơn so với người Nhật tại nước Nhật. Rất nhiều nguyên nhân, nhưng một trong những nguyên nhân rất quan trọng người Nhật trong nươc ăn chế độ ăn rất nhiều cá, hạn chế thịt hay tinh bột. 

    TS. BS. Lưu Ngân Tâm

    Tiếp lời GS. Công, bên cạnh Nhật, chúng ta hay nghe đến bữa ăn Địa Trung Hải. Đó là bữa ăn nhiều cá, bên cạnh đó, họ dùng rau xanh và quả tươi. Họ dùng các loại chất béo tốt là béo từ cá và dầu oliu. Họ sống rất khỏe và rất lâu. Đó là những kinh điển của dinh dưỡng khoa học để duy trì sức khỏe và hạn chế bệnh tật. 

  • MC :
    Một bạn đọc hỏi: Hiện giờ thực phẩm nào nên dự trữ trong nhà bếp để hỗ trợ hệ thống miễn dịch cho cả nhà

    TS.BS Lưu Ngân Tâm :

    1. Nhưng đừng dự trữ quá nhiều, vì nếu bảo quản trong tủ lạnh, chúng ta không thể bảo quản quá lâu, có chăng, chúng ta nên mua thực phẩm đủ dùng trong vài ngày để hạn chế ra ngoài, bởi nguồn thực phẩm của chúng ta không thiếu. Thậm chí, bạn hoàn toàn có thể mua qua online. 

    2. Thực phẩm nên có:

    - Để được luôn ăn thực phẩm ngon, chúng ta chỉ mua tối đa 3,4 ngày

    - Các thực phẩm có protein như thịt, cá; các loại rau củ quả tươi để thường xuyên bổ sung trong ngày, để tăng cường miễn dịch hay các loại rau có thể trộn salat được và chọn các loại màu sắc đậm đà như rau quả đậm, củ quả đậm màu. Ở đó chứa rất nhiều vi chất.  

  • Lý Thị Thanh Hoa :
    Bác sĩ vừa chia sẻ xong chất béo từ động vật, nhất là từ cá là rất tốt. Nếu chúng tôi dùng dầu ăn từ cá để chế biến món ăn cho cả gia đình, có hợp hay không?

    TS.BS Lưu Ngân Tâm :

    Chất béo từ cá tại sao tốt? Vì nguồn cá rất ít cholesterol và rất ít hàm lượng các chất béo gây hại cho hệ tim mạch. Nên GS. Công cũng đã khuyên chúng ta nên ăn cá tốt cho tim mạch. 

    Bên cạnh đó, nếu chúng ta ăn nhiều cá giàu axit béo omega - 3, tập trung nhiều ở cá biển sâu. 

    Nếu chúng ta dùng các loại dầu ăn có nguồn gốc từ cá với nguồn gốc biển sâu hay cá béo như cá tra, sẽ rất tốt trong các bữa ăn của mình. 

    Tuy nhiên, các loại dầu thường có vị hơi tanh nên thành ra, khi chế biến, chúng ta có thể nêm một ít gia vị hay trộn rau xanh, cố gắng bảo toàn chất lượng chất béo từ dầu. 

    Với một người Việt Nam, trung bình 1m65 (nam giới) và 1m55 (nữ), với vóc dáng vừa phải, hàm lượng béo hàng ngày hay dầu hàng ngày, cho phép chúng ta ăn từ 30 - 40g, 1 muỗng cà phê dầu ước chừng 3 - 5g. 

    Nên chất béo có thể rải đều hàng ngày từ cá, dầu ăn từ cá, các loại hạt... chế độ dinh dưỡng ấy được xem là tương đối cân đối. 

     

  • MC :
    Tôi không ăn nhiều thịt và tôi thấy mình hay bị mệt mỏi. Đi khám, bác sĩ nói rằng tôi cần ăn nhiều protein hơn. Vì sao lại như vậy? Tôi không chắc nên ăn gì để có thêm protein, mà không bị thừa cân. Nhờ bác sĩ tư vấn giúp.

    TTND.GS.TS.BS. Nguyễn Đức Công :

    Cơ thể chúng ta cần cân đối về mặt dinh dưỡng. Protein là một thành phần rất quan trọng. Protein có rất nhiều ở các loại thực phẩm, ở cá rau, tinh bột...đa dạng nguồn protein rất là tốt, trong đó protein từ động vật rất quan trọng. Nếu protein thiếu thì người yếu, tất cả các tế bào cần protein, tất cả các hệ thống cần protein, các miễn dịch, các kháng thể đều cần có protein. Vậy chúng ta phải ăn sao cho hợp lý.

    Nếu bạn cảm thấy thiếu protein như vậy, nên gặp các nhà dinh dưỡng để họ tư vấn cho chúng ta ăn thế nào cho hợp lý, Ở tất cả các bệnh viện, các trung tâm dinh dưỡng đều có khoa dinh dưỡng để có thể tư vấn cho chúng ta. Theo tôi, các protein từ thực vật, từ cá là protein có lợi.

    Nếu như chúng ta thấy biểu hiện của protein là: cơ giảm đi, rất mệt mỏi và sức đề kháng cơ thể kém đi với các loại bệnh tật, trong đó đặc biệt là bệnh nhiễm trùng, virus là rất quan trọng. Nên chúng ta làm sao ăn đủ protein và nếu không biết loại nào là hợp lý, nên được tư vấn bởi các nhà dinh dưỡng 

    TS. BS. Lưu Ngân Tâm

    Protein tập trung ăn cá nhiều, nhưng cũng đừng bỏ qua nguồn protien từ động vật như thịt đỏ nếu chúng ta không mắc các bệnh gout. Các loại thịt đỏ như thịt heo hay thịt bò, hàm lượng sắt rất cao. Nên nếu bạn ít ăn các protein, nhất là protein từ thịt, coi chừng bạn có thể bị thiếu máu. Sắt từ động vật cơ thể dễ hấp thu hơn sắt từ thực vật, như vậy, bên cạnh các bữa cá, chúng ta vẫn nên có 1,2 bữa thịt đỏ. 

    Bên cạnh đó, trong tuần, chúng ta cũng nên tăng cường thêm các loại hạt. Trong đó, hàm lượng protein cao và giàu hàm lượng axit béo và các vi chất dinh dưỡng và các khoáng chất, tăng cường miễn dịch. Nhưng không nên ăn hạt nhiều quá, vì nhiều chất béo và dễ bị béo phì. 

    Nói chung, dinh dưỡng cứ cân đối, vừa vừa, đa dạng, không thiên lệch một loại thực phẩm nào, Như vậy, chúng ta có thể giữ dáng, sức khỏe tốt và nâng cao sức đề kháng. 

  • Lê Thị Mỹ Lệ :
    Lúc nãy tôi nghe BS. Lưu Ngân Tâm nói về vấn đề chiên xào món ăn. Nói thật nhiều lúc người nhà tôi cũng ngán ăn hấp, luộc, dù biết là sẽ tốt hơn nếu chế biến quá lửa. Vậy nhờ bác sĩ chia sẻ về cách chọn dầu ăn thích hợp trong các món chiên, xào? Xin cảm ơn.

    TS.BS Lưu Ngân Tâm :

    Thông thường xào món ăn ngon hơn là luộc. Mà như tôi đã nói, luộc có thể dẫn đến mất những nhóm vi chất tan trong nước. 

    Đối với xào, chúng ta có thể dùng dầu nành, dầu cải hay dầu hướng dương... nhưng chúng ta không nên dùng nhiệt độ cao, vừa phải và tay phải đảo nhanh để rau củ không bị biến chất và dầu không bị biến tính. 

    Còn, đối với chiên, chúng ta có thể dùng các loại dầu chịu nhiệt cao đó là dầu chứa nhiều axit béo bão hòa, đó là nhóm cooking oil như dầu cọ nhiều hoặc dầu dừa.

    Lưu ý thêm, chị em phụ nữ không nên tiếc dầu, nếu đã dùng qua 1 lần nên bỏ phần dầu đã qua sử dụng đi. Dầu cũ đã bị ôxy hóa, nên sử dụng lại, chúng ta càng khiến sản sinh gốc tự do càng nhiều, tác động rất mạnh tăng nguy cơ các bệnh lý như bệnh lý hay mạn tính khác, kể cả ung thư, và điều đáng sợ nhất đối với chị em phụ nữ là dầu cũ khiến chị em dễ bị lão hóa sớm. 

    Khi chiên, với các thực phẩm protein - nhóm thực phẩm hàng đầu liên quan đến hệ miễn dịch, hay như chúng ta biết như các enzym điều hòa miễn dịch có nguồn gốc protein hết. Khẩu phần ăn cần đầy đủ mọi thành phần và hơi cao hơn về lượng protein hàng ngày. 

    Đồng thời phải hạn chế ướp các món ăn dùng để chiên xào với đường. 

    BS Nguyễn Đức Công bổ sung:

    Cũng như một nguyên tắc chung thôi. Những người cao tuổi là những người có nguy cơ mắc bệnh tim mạch rất là cao chính vì vậy chúng ta phải kiểm soát tốt lipid máu, đặc biệt là LCL cholesterol, chính vì vậy việc ăn tăng cường cá, hạn chế mỡ động vật, tăng cường tập thể dục rất quan trọng. Chính vì vậy nguồn chất béo người cao tuổi ăn nên lấy từ cá, lấy từ một số dầu ăn ít mỡ bão hòa thì sẽ tốt cho cơ thể. 

  • Bạn đọc Nguyễn Văn Nam :
    Một công thức hiện đang phổ biến trên mạng xã hội như nước tỏi, hay loại thực phẩm phổ biến khác được quảng cáo có đặc tính tăng cường miễn dịch là gừng, trái cây họ cam, nghệ.... Điều đó có đúng không? Tôi có thể cho trẻ ăn cam hay gừng hàng ngày?

    TS.BS Lưu Ngân Tâm :

    Những thực phẩm chức năng nếu có chọn, phải xem kỹ nguồn gốc, đơn vị cung cấp và thành phần bổ sung. 

    Vê mặt dinh dưỡng, nhiều khi các bạn cũng không cần đến những thực phẩm chức năng ấy.

    Ví dụ, thay vì dùng "nước tỏi", bạn có thể ăn tỏi sống sẽ tốt hơn. Chúng ta có thể, trong mùa dịch bệnh này hay cả sau này nữa, mọi bữa ăn, chúng ta có thể ăn 1 - 3 tép tỏi sống hoặc xào sơ qua cho có mùi thơm. 

    Tỏi là một trong những thực phẩm đứng đầu về hàm lượng vitamin C và các yếu tố vi lượng như kẽm, tăng cường miễn dịch rất tốt. 

    Các thực phẩm khác như chứa nhiều vitamin C, như chúng ta đã biết, các loại quả họ chanh quýt như chanh, cam, chanh dây... hàng ngày chúng ta nên uống một ly cam hay một ly chanh dây, ngay cả cho con trẻ cũng vậy, chúng ta nên bổ sung để tăng sức đề kháng cho bản thân người trưởng thành và con trẻ thêm. 

    Còn các loại thực phẩm chức năng khác, tùy theo nhu cầu mà cần bồi đắp. 

    Nhưng làm gì thì làm, khẩu phần ăn hàng ngày vẫn quan trọng nhất trong duy trì sức khỏe. Nếu một chế ăn không đúng, không lành mạnh hay không cân đối, dù chúng ta có bù cái gì đi nữa, sức khỏe cũng khó đảm bảo được. Và hệ miễn dịch chưa chắc đã có thể vững mạnh, trong cái giai đoạn dịch bùng phát như lúc này. 

  • Nguyễn Thị Vân Hương :
    Thưa bác sĩ, tôi vẫn biết là hệ miễn dịch khỏe mạnh sẽ đem lại nhiều lợi ích cho con trẻ, thế nhưng làm thế nào để xây dựng hệ miễn dịch đúng cách cho con, nhất là trong thời điểm dịch bệnh Covid-19 đang có nhiều diễn biến phức tạp như hiện nay?

    TTND.GS.TS.BS. Nguyễn Đức Công :

    Như chúng ta đã nói ở trên, hệ thống miễn dịch trong điều kiện dịch bệnh, đặc biệt là virus này rất là quan trọng và có thể nói đây là vấn đề chính để chúng ta phòng bệnh cũng như là chống lại bệnh tật trong thời gian này. Việc tao được hệ thống miễn dịch miễn dịch tốt, trẻ em cũng như  người cao tuổi có cuộc sống ổn định, điều độ, ăn ngủ điều độ; chế độ dinh dưỡng hợp lý để đủ dinh dưỡng nhưng không quá thừa làm béo phì, không tốt cho sức khỏe.

    Việc thứ hai là có chế độ vận động hợp lý. Hợp lý là không lao động nhiều quá, mệt mỏi quá thì không nên nhưng nếu cuộc sống chây ì quá, không chịu vận động cũng không tốt. Nên hoạt động sao cho vừa sức, làm sao mỗi ngày, mỗi tuần có 4-5 ngày trở lên hoạt động thể lực khoảng 30-40 phút, sao cho cơ thể cảm thấy hơi mệt tí thôi và ra mồ hôi, thế là tốt cho cơ thể. Tôi thấy rằng giai đoạn này nên giữ cơ thể ổn định.

    Việc thứ hai là ngoài việc ăn uống đầy đủ, cân đối có thể bổ sung thêm các loại vitamin như vitamin A, vitamin D, vitamin E, vitamin B và ngoài ra, có các chất khoáng ví dụ như selen, kẽm, là những thành phần rất tốt giúp cho chúng ta nâng cao khả năng miễn dịch của cơ thể. Còn nếu chúng ta có biểu hiện mệt mỏi, ốm, thì nên đến gặp bác sĩ để khám bệnh và tư vấn để chúng ta có thể điều trị kịp thời bệnh tật, để sức đề kháng không bị giảm xuống. 

  • MC :
    Được biết BS. Công là một chuyên gia trong lĩnh vực lão khoa. Xin bác sĩ chia sẻ thêm về những điều cần lưu ý trong chăm sóc người cao tuổi, trong khi dịch bệnh đang rất phức tạp trong khi thời tiết không được ôn hòa như nắng nóng suốt thời gian qua.

    TTND.GS.TS.BS. Nguyễn Đức Công :

    Đối với người cao tuổi thì tôi nghĩ là trong mùa dịch bệnh này đầu tiên chúng ta phải chấp hành tốt những khuyến cáo của Bộ Y tế cũng như của cộng đồng về vấn đề phòng ngừa dịch bệnh nói chung để chúng ta tránh tiếp xúc nguồn gốc gây bệnh. Thứ hai, một virus tiếp xúc với bệnh nhân thì có 3 yếu tố mới có thể gây được bệnh: thứ nhất là động lực nó phải mạnh, thứ hai nó có đủ liều lượng nhất định thì nó mới có thể gây bệnh, thứ ba là cơ thể người bệnh suy giảm miễn dịch và yếu. Đối với người cao tuổi thì sức đề kháng có phần suy giảm so với người trẻ. Chính vì vậy, mùa dịch này, tôi nghĩ người cao tuổi cần có chế độ sinh hoạt điều độ để không mệt mỏi, ù lì do không vận động để hoạt động bình thường, hỏe mạnh. Cũng như vậy, không nên tập thể dục quá nặng để mệt mỏi quá. Thế nên cuộc sống cần ăn ngủ điều độ. 

    Thứ hai là có đủ chất dinh dưỡng, đủ vitamin, đủ sức đề kháng đặc biệt là đừng kiêng protein nhiều quá, như sợ béo phì nên không ăn protein. Protein từ cá rất là quan trọng để chúng ta đủ chất, đủ kháng thể; kháng thể có một thành phần tạo ra rất quan trọng từ protien là alobin, chính vì vậy chúng ta ăn đủ chất dinh dưỡng để cơ thể mình hoạt động tốt, sinh ra kháng thể, để hoạt động tốt với các nguồn dịch bệnh.

    Việc thứ 3 là môi sinh sống của người đó phải thoáng mát, sạch sẽ và có đủ khí trời, tránh ứ đọng không khí. Hạn chế sử dụng máy lạnh để không khí bị lạnh và khô để cho virus phát triển.

    Việc uống đủ nước, nước ấm rất là quan trọng. Chúng ta biết rằng virus phát triển ở họng và mũi nếu môi trường họng khô và lạnh thì dễ bị, nên chúng ta giữ ấm vùng hầu họng cũng như khoảng 15-20 phút uống nước 1 lần để ẩm ướt hầu họng cũng như cho virus không phát triển được. Ngoài ra, chúng ta phải chú ý các bệnh nền, như bệnh tim mạch, hô hấp, suy giảm miễn dịch chúng ta phải điều trị thật tốt để có sức đề kháng chống lại bệnh tật, đặc biệt làm cho chúng ta nếu chẳng may bị nhiễm vào cũng có thể vượt qua được và không phát bệnh; nếu phát bệnh thì chúng ta cũng có điều kiện để chữa được. Còn nếu chúng ta có nhiều bệnh nền, cơ thể đã suy yếu rồi thì việc chúng ta chữa bệnh sẽ rất khó khăn.

  • MC :
    Gia đình tôi thường bổ sung thêm viên uống dầu cá omega - 3. Nay tôi biết dầu ăn làm từ cá cũng có omega -3. Như vậy, tôi có thể thay thế cho viên uống này hay không?

    TS.BS Lưu Ngân Tâm :

    Bên cạnh việc ăn cá thường xuyên, chúng ta có thể bổ sung viên dầu cá; điều đó cũng tốt. Tuy nhiên, tùy theo cái liều lượng cá bạn ăn như thế nào trong tuần và hàm lượng chất béo, bạn ăn loại cá gì... để mà xem xét bổ sung.

    Viên bổ sung thường có liều cơ bản từ 300 - 500mg/ngày, hoặc để có tác dụng giảm nguy cơ bệnh tật như bệnh lý tim mạch, liều lượng cho phép 1 - 2g omega - 3/ngày. Cho nên chúng ta cần phải biết nguồn gốc và để ý hàm lượng. 

    Tại vì sao chúng ta cần đến gặp bác sĩ dinh dưỡng để được tư vấn và thiết kế bữa ăn hàng ngày? 

    Bản thân tôi làm trong lĩnh vực dinh dưỡng, điều trị cho bệnh nhân hay gọi là dinh dưỡng lâm sàng, tôi thấy thường người bệnh đến với mình khi đã có mắc một số bệnh lý mạn tính như suy tim, đái tháo đường, đặc biệt trong thời gian gần đây nhất người dân Việt Nam quan tâm đến dinh dưỡng trong ung thư... Họ hay đến để được tư vấn dinh dưỡng. Bên cạnh đó, là những người suy yếu, người lớn tuổi (tôi cảm thấy suy yếu, teo cơ...) hay những người trưởng thành mắc các bệnh lý trước phẫu thuật đã bị suy yếu...

    Tuy nhiên, không ít người trưởng thành cứ nghĩ mình khỏe mạnh nên ít quan tâm đến chế độ dinh dưỡng hay khẩu phần ăn của mình. Do vậy, chúng ta cần chú trọng hơn về dinh dưỡng để có thể trạng đẹp, sức khỏe tốt, có đủ sức miễn dịch để trong mọi tình huống, chúng ta có thể tạo nên hàng rào bảo vệ bản thân, chống lại nguồn bệnh tật.  

  • MC :
    Bên cạnh các khuyến nghị về rau củ quả, chúng ta còn nhận biết theo các khuyến cáo của chuyên gia y tế cũng như Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) về mỗi tuần cần 3 bữa cá. Thủy hải sản tốt cho sức khỏe như thế nào, đặc biệt là tăng sức đề kháng?

    TTND.GS.TS.BS. Nguyễn Đức Công :

    Có thể nói cá là một trong những thực phẩm tốt cho sức khỏe vì đa dạng về dinh dưỡng, có protein, mỡ, kể cả năng lượng. Đặc biệt, trong có có omega-3 có thành phần mỡ béo không bão hòa, có lợi cho cơ thể. Mà omega-3 có 15-16 tác dụng, trong đó có tác dụng điều hòa cơ chế miễn dịch, làm giảm một số bệnh, đặc biệt là bệnh tim mạch, góp phần nâng cao sức khỏe, hệ miễn dịch của chúng ta. Chính vì vậy ăn cá 1 tuần 3 lần hay hơn 3 lần là tốt. Tuy nhiên, ăn cá không cũng không đủ, cũng cần có các thành phần khác, có các rau củ quả, một  chút tinh bột, có các loại khác để đủ các loại vitamin và khoáng chất.  

  • MC :
    Nhờ BS. Ngân Tâm chia sẻ thêm một số sai lầm của các bà nội trợ khi chế biến thực phẩm hay lựa chọn món ăn, đặc biệt là các món chiên xào.

    TS.BS Lưu Ngân Tâm :

    Chiên xào không đúng cách sẽ khiến chúng ta mất chất dinh dưỡng, ảnh hưởng đến sức khỏe của mình. 

    Động tác chúng ta luộc rau trước hay chần rau qua nước sôi trước như vậy chúng ta đang vô tình làm mất các chất vitamin tan trong nước như vitamin nhóm B, vitamin nhóm C... Đây là những nhóm điều hòa chức năng miễn dịch rất tốt. 

    Hoặc trước khi chiên xào, cắt nhỏ rau củ ngâm rửa trong nước cũng làm mất nhóm vitamin tan trong nước nói trên.

    Chiên xào không đúng cách như dùng nhiệt độ lửa quá cao, sẽ làm ô xy hóa các chất dinh dưỡng như làm biến tính protein sẽ sản sinh ra các chất dẫn đến nguy cơ bệnh tật hoặc ảnh hưởng đến hệ thần kinh, hệ tim mạch...

    Hoặc khi chúng ta ướp đồ ăn để chuẩn bị chiên, nếu chúng ta ướp quá nhiều đường, và khi chiên xào với nhiệt độ cao cũng sẽ làm biến tính chuyển đổi các chất đường đó sản sinh ra các chất gây hại, lâu dài cũng có thể dẫn đến nguy cơ ung thư. 

    Rồi nữa, chúng ta có thể sử dụng các chất béo không phù hợp. Nếu chúng ta muốn chiên xào với nhiệt độ cao, nếu chúng ta dùng các loại dầu có axit béo không bão hòa, nhiều nối đôi, sẽ không bền với nhiệt. Nên khi chiên với nhiệt độ quá cao, quá lâu như vậy, các axit béo đó sẽ sản sinh ra các gốc tự do. Các gốc tự do đó cũng tăng nguy cơ bệnh tật, ảnh hưởng đến sức khỏe miễn dịch. 

    Thay vào đó, khi chế biến thực phẩm, nếu có chiên, chúng ta nên dùng các loại dầu chứa axit béo bão hòa như dầu cọ... Khi xào, chúng ta có thể dùng dầu đậu nành, dầu đậu phụng... Và nên dùng nhiệt độ lửa nhỏ, không nên quá cao và làm cho nhanh. 

    Khi chúng ta dùng các loại dầu nhiều axit béo không bão hòa, thay vào đó, chúng ta dùng để trộn rau củ, ăn sống, xào nấu nhanh. 

    TTND.GS.TS.BS Nguyễn Đức Công:

    Như TS.BS. Lưu Ngân Tâm vừa chia sẻ, việc hàng ngày chúng ta ăn đa dạng thực phẩm, nhiều thành phần khác nhau; bên cạnh đó còn phải ngon miệng nữa. Tôi nghĩ, tất cả các món đều chiên xào đều không tốt, nhưng cũng nên có một ít để làm tăng mùi vị, đồng thời góp thêm các chất dinh dưỡng lành mạnh. 

  • MC :
    Hiện nay các bà, các mẹ đều hiểu rõ bữa ăn đa dạng thực phẩm, nhiều màu sắc sẽ tốt hơn cho sức khỏe của toàn gia. Nhưng tôi vẫn thấy có nhiều người vẫn chú trọng đến rau hơn một số thực phẩm khác. Điều đó có đúng không?

    TS.BS Lưu Ngân Tâm :

    Nếu chỉ tập trung ăn rau nhiều thay thế thường xuyên các thực phẩm khác, chế độ dinh dưỡng như vậy thật sự chưa có cân bằng. 

    Tại sao chúng ta nói cần đa dạng và nhiều màu sắc? 

    Bản thân nhóm tinh bột đường có màu trắng

    Nhóm đạm có thể là thịt trắng hoặc thịt đỏ

    Các nhóm rau, củ, quả tập trung màu xanh đậm, đỏ cam...

    Việc đa dạng màu sắc khi chế biến bữa ăn đồng nghĩa chúng ta đang cố gắng lấy những chất dinh dưỡng tốt nhất từ chúng để duy trì sức khỏe của mình cũng như nâng cao sức đề kháng. 

    Chúng ta phải nhớ một điều là không có một thực phẩm nào gọi là hoàn hảo hết. Thực phẩm này có thể ưu thế cho nhóm này, nhưng thực phẩm kia lại chiếm ưu thể cho nhóm dinh dưỡng khác, cũng có vai trò tăng cường miễn dịch.

    Vì vậy, bữa ăn cần nhóm sinh năng lượng là tinh bột đường, nhóm béo, nhóm đạm, nhóm khoáng chất và vitamin; cân bằng rau, củ, quả cũng như cân bằng các nhóm thực phẩm như thịt, cá, trứng, sữa...

    Như vậy mới là chế độ cân đối, duy trì sức khỏe và tăng cường sức đề kháng. 

    Thói quen lựa chọn và sử dụng thực phẩm, đặc biệt là cách ăn uống của người dân ở các thành phố lớn đã thay đổi rất lớn. Đó là khi chúng ta giảm được lượng tinh bột đường. Điều đó rất phù hợp, vì khi chúng ta ăn quá nhiều lượng tinh bột đường, chúng ta dễ bị béo phì, tăng cân. Tăng cân - mập phì cũng là một yếu tố thúc đẩy những nguy cơ mạn tính không lây. Mập phì cũng có thể ảnh hưởng đến hệ miễn dịch.

    Thay vào đó, chúng ta thay thể lượng tinh bột đường bằng rau củ quả; như vậy, cần cung cấp một hàm lượng đừng quá nhiều, mất cân đối, nhưng cũng cần một lượng dồi dào. Với các loại rau củ quả màu sắc xanh đậm hoặc màu sắc đậm, rất hữu ích cho cơ thể. 

    Chất xơ: Giúp điều hòa hệ vi khuẩn đường ruột, duy trì chức năng đường tiêu hóa khá tốt, giúp đào thải các chất gây nguy cơ gây bệnh như đào thải cholesterol; giúp cơ thể sau ăn không tăng đường huyết quá nhiều để giúp cơ thể quen dần với việc điều tiết insulin trong kiểm soát đường huyết, giảm nguy cơ mắc đái tháo đường

  • MC :
    Trong thời gian qua, tòa soạn Báo Sức khỏe và Đời sống – Cơ quan Ngôn luận của Bộ Y tế luôn nhận được nhiều thắc mắc của người đọc về vấn đề là “Tôi có thể tăng cường sức đề kháng hay không? Hiện nay, rất nhiều ý kiến đề nghị tăng cường hệ miễn dịch bằng bổ sung vitamin, khoáng chất hay thực phẩm đặc biệt nào đó”. Vậy nhờ các chuyên gia chia sẻ làm sao chúng ta biết hệ miễn dịch của chúng ta khỏe mạnh và giúp cơ thể vượt qua bệnh tật. Những thực phẩm nào thật sự giúp ích?

    TS.BS Lưu Ngân Tâm :

    Trước tiên, làm sao chúng ta có được hệ miễn dịch khỏe mạnh? Đó là chúng ta cố gắng thực hiện một chế độ dinh dưỡng đều đặn, không chỉ riêng đề cập đến mùa dịch bệnh COVID-19 này rồi tập trung cho mùa này. 

    Chúng ta phải duy trì một khẩu phần ăn hàng ngày và làm sao cho cân đối, đa dạng và thật sự đa dạng, nhiều màu sắc để nói lên thực phẩm của Việt Nam vô cùng phong phú, đa dạng và đầy đủ các chất mà cơ thể cần. 

    Như tôi đã nói ngay từ ban đầu, tất cả các chất dinh dưỡng đều có vai trò trong vấn đề duy trì hệ miễn dịch. 

    Phải cân đối các chất. Nếu chế độ ăn nếu chúng ta tập trung vào những nhóm thực phẩm tăng cường sức đề kháng ví dụ như Vitamin C, Vitamin A hoặc nhóm vi chất hay vi lượng như kẽm sắt... thường sẽ tập trung ở nhóm thực phẩm rau, củ, quả. 

    Khi các bạn tập trung bổ sung khoáng chất hay vitamin trong thời điểm này cũng đúng, không phải sai. Tuy nhiên, chúng ta chỉ nên uống một liều cơ bản. 

    Đặc biệt như GS. Công đã chia sẻ, những người lớn tuổi thường hay mắc các bệnh lý mạn tính kèm theo, như vậy, khi bổ sung các chất này, chúng ta cần có sự tham vấn của nhân viên y tế, tránh những nguy cơ có thể làm tăng các biến chứng cho nhóm đối tượng lớn tuổi này. 

  • MC :
    Ở những nhóm nguy cơ cao, như trẻ em, người cao tuổi, người có bệnh mạn tính hay phụ nữ có thai, hệ thống miễn dịch của họ có gì khác biệt so với người bình thường, và vì sao lại như vậy thưa bác sĩ?

    TTND.GS.TS.BS. Nguyễn Đức Công :

    Có thể nói là hệ thống miễn dịch của chúng ta cũng như sức khỏe con người nói chung nó hoàn thiện dần theo tuổi và nó cũng suy giảm dần theo tuổi khi tuổi cao lên. Có thể nói rằng là ở khoảng 30-35 tuổi, hay dướii 40 tuổi hệ thống miễn dịch chúng ta đang hoàn thiện nhất cũng như tất cả các cơ quan đang hoạt động trạng thái là sung mãn nhất. Ở trẻ em, hệ thống miễn dịch chưa hoàn thiện, chính vì vậy mà sức đề kháng với bệnh tật cũng còn hạn chế nên nếu như trong 6 tháng đầu trẻ có hệ thống miễn dịch của mẹ đưa ra nhưng sau đó đến 10 tuổi thì sức đề kháng rất là kém bởi vì hệ thống miễn dịch chưa hoàn thiện. 

    Với những người có thai, có "vật lạ trong cơ thể" chính vì vậy sức đề kháng cũng giảm.

    Đối với người cao tuổi, khi lớn tuổi hệ thống miễn dịch nói chung cũng như sức khỏe thể trạng nói riêng đặc biệt bị suy giảm, riêng dối với những người cao tuổi thường có tình trạng đa bệnh lý. Những người đó có các cơ quan chức năng suy giảm trong đó có cơ quan chức năng miễn dịch, chính vì vậy những người này trong mùa dịch, đặc biệt là dịch Corona là có nguy cơ rất cao là có thể bị nhiễm và khi bị nhiễm thì sẽ bị phát bệnh và cơ thể khó có thể chống đỡ lại với virus, nhất là với những người có bệnh nền ví dụ như bệnh tim mạch, bệnh phổi, tiểu đường, tăng huyết áp, tỷ lệ tử vong ở những người này cao hơn hẳn so với những người khác. 

  • MC :
    Như vậy, vì sao có sự gắn kết chặt chẽ giữa dinh dưỡng, đường ruột và sức đề kháng hay còn gọi là hệ miễn dịch.

    TS.BS Lưu Ngân Tâm :

    Chế độ ăn của chúng ta hàng ngày, bao gồm rất nhiều chất dinh dưỡng thiết yếu. Gần như chất dinh dưỡng nào cũng đều có vai trò tăng cường hoặc điều hòa miễn dịch trong cơ thể. 

    Tuy nhiên, một số thực phẩm sẽ tập trung chất dinh dưỡng hơn giúp chúng ta tăng cường đề kháng. Rõ ràng, đó là một chế độ dinh dưỡng cân đối đầy đủ. 

    Qua quá trình hàng ngày chúng ta ăn uống, qua hệ tiêu hóa, đặc biệt là hệ đường ruột. Nơi này tập trung rất nhiều hệ vi khuẩn bao gồm cả hệ vi khuẩn có lợi sống cộng sinh với mình. Nếu hệ vi khuẩn cân bằng sẽ giúp chúng ta điều hòa miễn dịch rất tốt. 

    Bằng ăn uống, chúng ta có thể kích thích hệ vi khuẩn đó và hệ lympho tại ruột. Hệ lympho tại ruột giúp cơ thể tăng cường sản sinh ra những kháng thể, tăng sức đề kháng, phòng nhiễm dịch bệnh, nhất là trong mùa virus corona chủng mới này. 

  • MC :
    Đối với các loại virus cúm, mà hiện nay là virus chủng mới SARS-CoV-2 gây bệnh COVID-19 thì khi xâm nhập vào cơ thể, hệ miễn dịch của chúng ta sẽ có phản ứng như thế nào để bảo vệ cơ thể khỏi tác nhân gây bệnh thưa bác sĩ?

    TTND.GS.TS.BS. Nguyễn Đức Công :

    Vai trò hệ thống miễn dịch thì trong mùa dịch cúm cũng như các dịch về virus rất là quan trọng. Chúng ta biết rằng những loại thuốc cho virus  hiện giờ vẫn còn rất là hạn chế, đặc biệt là virus COVID-19 này là biến thể của corona trước đây, nên hiện giờ chúng ta chưa có vaccin, chưa sản xuất xong và chưa thử nghiệm được. Điều thứ hai là chưa có thuốc thể điều trị, tiêu diệt ngay virus corona COVID-19 này. Chính vì vậy cơ thể chúng ta  bằng sức đề kháng, bằng việc sinh ra kháng thể, sẽ quyết định việc chúng ta có thể phòng bệnh và chống lại mùa dịch COVID-19 này. Chính vì vậy dức đề kháng của cơ thể rất quan trọng và nó quyết định vấn đề phòng và chống bệnh này.

  • MC :
    Khi nói đến việc chống lại coronavirus, người dân đã được khuyến cáo rằng rửa tay và tránh những nguồn có nguy cơ mang mầm bệnh là biện pháp phòng ngừa chính. Bên cạnh đó, rất nhiều ý kiến cho rằng nâng cao sức đề kháng cũng có thể giúp bạn thêm lợi thế trong việc chống lại virus và giữ sức khỏe khi COVID-19 vẫn còn đang diễn biến phức tạp. Các chuyên gia có quan điểm như thế nào?

    TTND.GS.TS.BS. Nguyễn Đức Công :

    Sức đề kháng của cơ thể rất là quan trọng nó giúp cho chúng ta có sức khỏe để sinh hoạt và hoạt động hàng ngày, đặc biệt là chống lại tất cả các loại bệnh. Riêng với virus vấn đề sức đề kháng của cơ thể vô cùng quan trọng. Cơ thể chúng ta hiện tại chống lại virus bằng cách sinh ra các kháng thể để tiêu diệt mầm bệnh chính vì vậy vấn đề là chúng ta bảo vệ cơ thể chúng ta với một hệ thống miễn dịch khỏe mạnh, có đủ sức để đề kháng với bệnh là rất quan trọng trong cuộc sống của chúng ta. 

    TS. BS. Lưu Ngân Tâm:  

    Hệ miễn dịch của chúng ta được nâng cao bằng lối sống lành mạnh, cùng một chế độ dinh dưỡng tập luyện, đặc biệt càng quan trọng khi đang mùa dịch COVID - 19 này. 

  • MC: :
    Hiện nay có rất nhiều loại Omega-3. BS có thể so sánh các loại đó được không?

    TTND.GS.TS.BS. Nguyễn Đức Công :

    Omega-3 dù sao đưa vào con đường tự nhiên là tốt nhất. Trong đó chúng ta ăn cá có rất nhiều Omega-3. Ngoài ra, chúng ta có thể sử dụng thực phẩm chức năng có Omega-3. Mỗi người, trung bình 1 ngày cần khoảng 300-500mg Omega-3, đối với những người có thai nhu cầu cao hơn - 2g/ngày.

    Nếu như chúng ta không ăn đủ thực phẩm, chúng ta có thể uống thêm các thực phẩm chức năng chất lượng cao, không nên dùng loại không rõ nguồn gốc và chất lượng của nó.

    TS.BS. Lưu Ngân Tâm

    Tôi đồng ý với ý kiến của GS. TS. BS. Công. Tôi chỉ xin chia sẻ thêm:

    Chúng ta cần phân biết omega-3 có nguồn gốc từ thực vật hay từ động vật. Axit omega-3 gồm 3 loại: ALA từ thực vật, EPA và DHA từ động vật như cá.

    Tác dụng của omega-3 như GS. TS. BS. Công vừa nói, omega-3 có tác dụng điều hòa miễn dịch và đặc biệt là kháng viêm. Tăng quá trình miễn dịch chủ yếu là EPA. EPA có nhiều ở đâu? Nhóm axit béo omega-3, EPA, có nhiều ở cá. Chứ trong thực vật có ít EPA lắm. 

    Như vậy, trong tuần, chúng ta thường xuyên ăn cá, 3 lần hoặc 5 lần, theo một số chứng cứ mới mà tôi đã đọc qua, càng nhiều hàm lượng cá càng giảm nguy cơ bệnh tật, và điều chỉnh miễn dịch tốt hơn. Nghiên cứu đó cho thấy ăn trung bình khoảng 100g/bữa ăn, sẽ rất có lợi trong duy trì sức khỏe chung, phòng ngừa bệnh lý tim mạch và bệnh lý ung thư. Đặc biệt vai trò EPA tăng cường điều hòa miễn dịch. 

     

     

  • Phạm Thị Hoa (Ninh Hòa) :
    GIa đình tôi có đang sử dụng dầu ăn từ cá có omega-3, vitamin A, E tự nhiên. Vậy nó có tăng cường sức đề kháng cho gia đình tôi trong mùa dịch hay không?

    TTND.GS.TS.BS. Nguyễn Đức Công :

    Tất nhiên tôi nghĩ cái này là có rồi. Chúng ta đã nói omega-3 rất tốt trong vấn đề chống các bệnh lý tim mạch, đồng thời tăng cường hệ miễn dịch, đồng thời các vitamin khác như A, E, B, D và các khoáng chất rất quan trọng nên tôi nghĩ rằng dầu ăn này rất là có lợi trong sức khỏe nói chung, đặc biệt là trong thời gian chống dịch corana này. 

Tin liên quan
Bạn cần biết về COVID-19 để tránh hoảng loạn?
Có rất nhiều nỗi sợ hãi và nhầm lẫn xoay quanh COVID-19. Nguồn cơn sợ hãi đến từ vô số cách đưa tin của truyền thông. Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về COVID-19 cùng cách tốt nhất để tránh sự hiểu biết rời rạc với những thông tin thiếu chuẩn xác...
Dịch COVID-19: Quản lý chặt chẽ sức khoẻ người cao tuổi, người có bệnh lý nền
SKĐS - Ban Chỉ đạo Quốc gia phòng chống dịch COVID-19 yêu cầu các địa phương khuyến cáo và thông báo cụ thể tới các gia đình có người cao tuổi, người có các bệnh lý nền và các đối tượng có nguy cơ cao hạn chế tối đa việc ra ngoài, trong trường hợp thật sự cần thiết, cấp cứu mới đến cơ sở y tế để khám, chữa bệnh
Bộ Y tế ban hành Sổ tay Hướng dẫn cách ly y tế tại vùng có dịch COVID -19
SKĐS - Thứ trưởng Bộ Y tế Đỗ Xuân Tuyên vừa ký quyết định số 904QĐ-BYT ngày 16/3/2020 về việc ban hành Sổ tay Hướng dẫn tổ chức thực hiện cách ly y tế vùng có dịch COVID -19.
Hạn chế lây nhiễm, phòng ngừa dịch COVID-19 bằng các phương pháp Y học cổ truyền
SKĐS -Bộ Y tế vừa có hướng dẫn sử dụng thuốc cổ truyền, phương pháp y học cổ truyền trong phòng và hỗ trợ điều trị viêm đường hô hấp cấp do SARS-Cov-2, trong đó có hướng dẫn sử dụng các phương pháp y học cổ truyền để hạn chế lây nhiễm và phòng ngừa bệnh.
Tin chân bài
CHUYÊN ĐỀ
Bình luận
TIN CÙNG CHUYÊN MỤC
Xem thêm