Sức ép quá tải cục bộ - Bài toán nan giải

Suckhoedoisong.vn - Cuộc Tổng điều tra về dân số và nhà ở với quy mô toàn quốc đã chính thức bắt đầu ngày 1/4/2019. Rất nhiều thông tin về dân số, tình trạng di cư, hôn nhân, lao động, việc làm, nhà ở... sẽ được Tổng cục Thống kê tiến hành thu thập.

Một trong những vấn đề nổi cộm hiện nay là tình trạng phát triển mất cân đối quá lớn, quá tải giữa các trung tâm và vùng ven cũng như tỉnh thành khác. Cuộc tổng điều tra quy mô lớn nhất này kỳ vọng sẽ đưa ra bức tranh hết sức chân thực, cụ thể để cơ quan điều hành quản lý có những nhìn nhận, đặc biệt là những quyết sách quan trọng nhằm giảm tải ở trung tâm các thành phố lớn, để đạt được sự phát triển hài hòa và rộng lớn hơn.

Hiện trạng “vón cục” ở các thành phố lớn

Theo thống kê của TP.HCM, địa bàn thành phố hiện có hơn 10 triệu người đăng ký hộ khẩu và hơn 3 triệu người nhập cư. Các chuyên gia cho rằng nếu TP không sớm đẩy nhanh tốc độ xây dựng nhà ở thì chỉ vài năm tới, nhu cầu nhà ở sẽ hết sức nan giải. Ước tính trung bình mỗi năm TP.HCM “gánh thêm” từ 180.000 - 210.000 người. Như vậy, chỉ trong vòng 5 năm, số dân sẽ tăng hơn 1 triệu người. Khảo sát mới nhất từ Viện Nghiên cứu phát triển TP.HCM cho thấy giai đoạn 2016-2020, 81.000 hộ gia đình, cá nhân có nhu cầu nhà ở. Trong đó, 10.000 cán bộ, công chức; 39.000 hộ thu nhập nghèo, cận nghèo; 17.000 lao động khu công nghiệp... đang mong có nhà ở. Trong khi đó, các quận 9, Bình Tân và huyện Bình Chánh, Hóc Môn... dân số vẫn “bồi lấp” dày đặc liên tục trong vài năm trở lại đây.

Vô số căn nhà lụp xụp, các khu dân cư tự phát mọc lên ở các vùng ven, chen chúc bừa bãi, nhưng ngần đó vẫn chưa đủ. Giá nhà đất tăng cũng có nguyên do từ dân nhập cư quá đông khiến số lượng nhà cho thuê không đủ đáp ứng.

Nhiều người đánh liều mua nhà không phép, cơi nới. Theo Sở Xây dựng TP.HCM, hầu như năm nào các huyện vùng ven cũng xảy ra hàng trăm trường hợp xây dựng không phép. Hệ lụy là vì bài toán này chưa thể giải quyết trong sớm chiều nên nhiều người vào TP.HCM làm việc không có chỗ ở.

Ở Hà Nội, tình hình cũng không mấy khả quan khi chính quyền đang đau đầu giải bài toán cân đối giữa phát triển và quá tải. Đồng thời với những dãy nhà chung cư, tập thể cũ khắp nơi xuống cấp thì các khu nhà cao tầng đua nhau mọc lên, dẫn đến tăng dân số cơ học một cách cục bộ.

Theo kết quả Tổng điều tra dân số ngày 1/4/2009 (cách đây 10 năm) của Hà Nội, thành phố có 6.448.837 người với diện tích 3.324,92km2, đứng thứ 2 về dân số và đứng đầu cả nước về diện tích. Trước cuộc điều tra dân số lần này, chắc chắn con số trên sẽ phình to hơn rất nhiều. Mật độ dân số Hà Nội hiện nay cũng như trước khi mở rộng địa giới hành chính không đồng đều giữa các quận nội và ngoại thành. Trên toàn thành phố, mật độ dân cư trung bình 1.979 người/km2 nhưng tại quận Đống Đa hay Hoàn Kiếm, mật độ lên tới 35.341người/km2.

Hà Nội đang có nhiều phương án để giãn dân trong khu vực nội thành. Trong đó, 5 khu đô thị vệ tinh sẽ hình thành gồm: Sóc Sơn, Xuân Mai, Phú Xuyên, Sơn Tây và Hòa Lạc và mới đây là Đông Anh nhằm giãn dân, giảm tải áp lực nhà ở, giao thông cho khu vực nội đô, tuy nhiên, tốc độ thực thi vẫn rất chậm.

Hạ tầng quá tải vì mật độ dân và phương tiện quá đông.

Hạ tầng quá tải vì mật độ dân và phương tiện quá đông.

Giải pháp có, thực hiện... khó

Cùng với quá trình đô thị hóa diễn ra mạnh mẽ, hàng loạt cao ốc hình thành thời gian qua đã góp phần thay đổi diện mạo thành phố, tạo nên sắc thái mới của sự phát triển. Song, rất nhiều phân tích đã chỉ ra nguyên do vón tắc cục bộ về mật độ dân là do quá nhiều nhà cao tầng tập trung thiếu quy hoạch, song song với sự nở rộ của phương tiện cá nhân một cách khá thoải mái. Một nguyên nhân không nhỏ nữa là sự tập trung của gần như tất cả các cơ quan, công sở hành chính, bệnh viện lớn, trường đại học công... đều đang “nằm gọn” trong trung tâm, khiến cho mảng màu về mật độ dân số cũng to đậm lên trong bức tranh chung. Theo ông Trần Ngọc Chính - Chủ tịch Hội Quy hoạch phát triển đô thị Việt Nam, tốc độ đô thị hóa phát triển quá nhanh, thiếu đồng bộ, thiếu kiểm soát tình trạng dân cư tự phát, gia tăng mật độ xây dựng đã dẫn đến sự phát triển thiếu bền vững. Tất cả những nguyên nhân trên đã gây ra rất nhiều hệ lụy về môi trường như ô nhiễm không khí, tiếng ồn, điều kiện học tập, chăm sóc sức khỏe của người dân bị giảm sút.

Tại Hà Nội, những con đường lớn và mới như Tố Hữu, Lê Văn Lương, Trần Duy Hưng... thường xuyên tắc nghẽn. Nguyên nhân là quá nhiều cao ốc được xây dựng dọc theo các trục đường này. Đường Tố Hữu dài khoảng 6km với mặt cắt 40m, hè 2 bên mỗi bên 10m nhưng đang hiện hữu khoảng gần 40 nhà cao tầng; hay phố Nguyễn Tuân với mặt đường nhỏ hẹp cũng có hơn 20 tòa chung cư... Thế nhưng, các tòa nhà cao tầng không hẳn là “thủ phạm”. Ngược lại, các chuyên gia quy hoạch đô thị cho rằng nếu giải quyết tốt bài toán quy hoạch thì cao ốc là giải pháp tốt nhất cho giao thông đô thị do tối ưu hóa được hệ số sử dụng đất. Nhờ cao ốc, mật độ xây dựng được giảm thiểu, tạo không gian để tổ chức giao thông khoa học và các công trình công cộng.

Hà Nội hiện nằm trong danh sách 17 thành phố lớn nhất thế giới, thế nhưng đó chỉ là xét về địa giới hành chính, việc phát triển bền vững và đồng đều ở mọi địa bàn vẫn còn quá chênh lệch. Hà Nội, TP.HCM đang bị ảnh hưởng bởi áp lực quá tải dân số cần gấp rút triển khai đồng bộ nhiều giải pháp. Đó là dừng xây dựng những khu chung cư cao tầng sai quy hoạch hoặc mật độ dân quá cao. Sớm hoàn thiện hạ tầng các vùng phụ cận và đưa một số cơ sở bộ, ngành, trường đại học, bệnh viện... ra khỏi các quận trung tâm nội đô. Hạn chế phương tiện cá nhân bằng cách tăng lưu lượng và tuyến của mạng lưới xe buýt, đường sắt đô thị. Những giải pháp này đã có lâu, vấn đề là thực thi như thế nào và bao giờ mà thôi.

Hải Đăng

Bạn quan tâm
Loading...
Bình luận
Bình luận của bạn về bài viết Sức ép quá tải cục bộ - Bài toán nan giải

Gửi bài viết cho tòa soạn qua email: bandientuskds@gmail.com

ĐỌC NHIỀU NHẤT