Những giải pháp khống chế tăng cân do cai thuốc lá

Suckhoedoisong.vn - Người cai thuốc lá nên chấp nhận sự thật sẽ tăng vài kg khi cai thuốc lá vì tăng cân sau cai thuốc rất thường gặp

Người cai thuốc lá nên chấp nhận sự thật sẽ tăng vài kg khi cai thuốc lá vì tăng cân sau cai thuốc rất thường gặp và đôi khi là không thể tránh được bởi vì đây là phục hồi cân nặng bình thường chứ không thực sự là tăng cân, hơn nữa tăng cân xét về phương diện y khoa nhẹ nhàng hơn nhiều so với nguy cơ của việc tiếp tục hút thuốc lá.

Cơ chế của cơ thể khi cai thuốc

Nicotin có trong thuốc lá làm tăng cường quá trình tiêu thụ năng lượng của cơ thể thông qua các cơ chế sau:

(1) Kích thích men lipoprotein - lipase làm tăng cường huy động mỡ dự trữ, tăng cường quá trình ly giải lipide, giảm thiểu quá trình tổng hợp lipide. Giảm khối lượng mỡ đi kèm với việc tái phân phối lượng mỡ trong cơ thể, mỡ tập trung ở bụng nhiều hơn ở hông và hình thành biểu hình nam (khác với biểu hình nữ là tập trung mỡ ở hông nhiều hơn ở bụng).

(2) Kích thích hệ thần kinh giao cảm làm tăng tổng hợp cathecolomin, tăng tốc độ chuyển hóa, tăng tạo nhiệt. Mỗi điếu thuốc lá hút vào làm tăng tiêu thụ năng lượng từ 8-10Kcal do tăng tạo nhiệt và tăng tốc độ chuyển hóa. Như thế hút từ 20-30 điếu thuốc lá mỗi ngày thì mức tiêu hao năng lượng cộng thêm sẽ từ 200-300kcal mỗi ngày.

(3) Ức chế tiết insulin, gây tăng đường huyết, làm giảm cảm giác đói, giảm nhu cầu ăn vào.

Những giải pháp khống chế tăng cân do cai thuốc láHãy cai thuốc lá ngay khi có thể để bảo vệ sức khỏe của chính bạn.

 

Nicotin giảm khi cai thuốc lá như vậy sẽ dẫn đến:

Giảm hoạt hóa men lipoprotein - lipase làm tăng tổng hợp và dự trữ mỡ; Giảm kích thích hệ thần kinh giao cảm làm giảm tốc độ chuyển hóa, cơ thể sẽ “tiết kiệm” được từ 200-300Kcal mỗi ngày; Tăng tiết insulin làm giảm đường huyết tăng cảm giác đói và nhu cầu ăn vào.

Khống chế tăng cân do cai thuốc lá

Nicotin thay thế: Đây là biện pháp có hiệu quả nhất trong chống tăng cân, nicotin thay thế có thể dùng dưới dạng miếng dán hoặc kẹo nhai, dạng nhai có hiệu quả đặc biệt cho rối loạn hành vi ăn uống. Tuy nhiên cần phải xác định với người cai thuốc lá rằng nicotin thay thế chỉ có hiệu quả làm chậm thời gian tăng cân mà thôi và khi ngưng sử dụng nicotin thay thế cân nặng sẽ tăng.

Bupropion hydrochloride: Thuốc chống trầm cảm thuộc nhóm ức chế bắt giữ dopamin và moradrenaline, là thuốc cai thuốc lá, đồng thời có tác dụng ức chế tăng cân do cai thuốc lá.

Varenicillin: Kích thích đặc hiệu thụ thể nicotin a4b2 giúp cai thuốc lá và hạn chế tăng cân nặng. Hiện nay được xem là thuốc hiệu quả nhất trong cai thuốc lá.

Những giải pháp khống chế tăng cân do cai thuốc lá

Thay đổi thói quen ăn uống: Không phải là ăn kiêng mà là thay đổi loại thức ăn: Ăn ít thức ăn nhiều ngọt, mỡ và muối, ăn nhiều trái cây và thức ăn nhiều chất xơ. Người cai thuốc lá có thể xuất hiện táo bón, việc uống nhiều nước, kê kèm thuốc xổ dạng xơ, thuốc có Mg có thể có ích.

Tập thể dục: Tập thể dục đều đặn ít nhất 30 phút mỗi ngày. Ưu tiên những môn tập thể dục nâng cao sức bền bỉ hơn là sức mạnh (ví dụ chạy bộ, bơi lội hơn là tập cử tạ); ưu tiên những môn thể thao có tính đồng đội hơn là cá nhân (ví dụ đá banh, đánh cầu).

Hãy đến khám bác sĩ khi cần thiết

Trong những trường hợp tăng cân bệnh lý, rối loạn hành vi ăn uống, người cai thuốc lá cần phải đến tư vấn bác sĩ chuyên khoa về cai thuốc lá, bác sĩ tâm thần và dinh dưỡng để có những chế độ điều trị phù hợp dùng thuốc và không thuốc.
Khi có chỉ định các bác sĩ có thể hướng dẫn những chế độ ăn uống tập luyện đặc biệt hoặc thậm chí kê toa những loại thuốc đặc trị như là thuốc gây chán ăn, thuốc chống trầm cảm. Thuốc chống trầm cảm nhóm serotoninergic như fluoxetine được chỉ định dùng khi người cai thuốc lá ngoài tăng cân còn xuất hiện triệu chứng trầm cảm.

TS. Lê Khắc Bảo

((ĐH Y Dược TP. HCM))

Bạn quan tâm
Loading...
Bình luận

Gửi bài viết cho tòa soạn qua email: bandientuskds@gmail.com

ĐỌC NHIỀU NHẤT